Xây dựng 'thế trận lòng dân' trên địa bàn có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số - bài 1: Nhìn từ thực tiễn Thái Nguyên

Xây dựng “thế trận lòng dân” trên địa bàn có nhiều dân tộc thiểu số dưới sự lãnh đạo của Đảng nhằm khơi dậy, quy tụ lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, sự đồng thuận và ý chí quyết tâm cao của các dân tộc trên địa bàn, tạo thành sức mạnh tổng hợp, vững chắc để cùng với các nhân tố khác thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ trọng yếu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thực tiễn tại Thái Nguyên đã khẳng định hiệu quả của công tác này.

Tỉnh Thái Nguyên mới mở ra không gian phát triển chiến lược của cả vùng núi phía Bắc. Cùng với thời cơ là những âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chống phá Đảng, Nhà nước. Giữ vững trận địa tư tưởng trên địa bàn có nhiều dân tộc anh em trở thành yêu cầu cấp thiết của Thái Nguyên trong tình hình mới.

Sau sáp nhập với tỉnh Bắc Kạn (01-7-2025), quy mô và không gian phát triển của Thái Nguyên được mở rộng, mở ra cơ hội lớn trong quy hoạch và thu hút đầu tư. Nguồn lực về đất đai, dân số, thị trường được tăng cường, tạo điều kiện để hình thành các vùng phát triển mới, nâng cao vị thế của tỉnh trong khu vực.

Tỉnh Thái Nguyên hiện có quy mô diện tích trên 8,3 nghìn km2, dân số gần 1,8 triệu người. Thái Nguyên được kỳ vọng sẽ có tiềm lực mạnh mẽ hơn, trở thành trung tâm kinh tế, công nghiệp hiện đại của vùng Trung du và miền núi phía Bắc, đồng thời là cực phát triển quan trọng của vùng Thủ đô Hà Nội.

Thái Nguyên là một trong 4 tỉnh có thành phần dân tộc lớn nhất cả nước. Theo số liệu thống kê mới đây, trên địa bàn của tỉnh có 39 dân tộc cùng sinh sống, trong đó người dân tộc thiểu số là hơn 661.000 người (chiếm 36,7%).   

Năm 2025, kinh tế - xã hội của Thái Nguyên ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Trong đó, điểm sáng tiếp tục là sản xuất công nghiệp, thu hút đầu tư nước ngoài và xuất, nhập khẩu; thu ngân sách đạt mức kỷ lục với 29.000 tỷ đồng. Những tháng đầu năm 2026, bức tranh kinh tế - xã hội tiếp tục có nhiều điểm sáng, đạt mức tăng trưởng 8,55% (đứng thứ 15/34 tỉnh, thành phố, tăng 18 bậc so với cuối năm 2025); thu hút vốn FDI và xuất siêu vươn lên đứng đầu cả nước .  

Tuy nhiên, chính những yếu tố đó cũng khiến Thái Nguyên tiếp tục trở thành mục tiêu chống phá trọng điểm của các thế lực thù địch, phản động. Đặc biệt là ở những nơi có đông đồng bào dân tộc thiểu số.

Thực tiễn cho thấy ở  mọi thời kỳ cách mạng, mặt trận tư tưởng luôn là lĩnh vực đặc biệt hệ trọng đối với sự tồn vong của chế độ. Chủ nghĩa Mác – Lênin khẳng định đấu tranh giai cấp không chỉ diễn ra trên lĩnh vực chính trị, kinh tế mà còn diễn ra quyết liệt trên lĩnh vực tư tưởng. Bởi vậy, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thực chất là bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích quốc gia – dân tộc và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, chuyển đổi số và sự phát triển bùng nổ của Internet, mạng xã hội, cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng ngày càng phức tạp và khó nhận diện hơn. Các thế lực thù địch triệt để lợi dụng những vấn đề nhạy cảm như dân tộc, tôn giáo, “dân chủ”, “nhân quyền” để xuyên tạc chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kích động tư tưởng cực đoan, ly khai, tự trị; làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với Đảng và chế độ.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt coi trọng đoàn kết dân tộc, đoàn kết tôn giáo. Người khẳng định: “Đồng bào Kinh hay Thổ, Mường hay Mán, Gia Rai hay Ê Đê, Xê Đăng hay Ba Na và các dân tộc thiểu số khác, đều là con cháu Việt Nam, đều là anh em ruột thịt. Chúng ta sống chết có nhau, sướng khổ cùng nhau, no đói giúp nhau”⁽¹⁾. Tư tưởng ấy tiếp tục là nền tảng lý luận và thực tiễn quan trọng để củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn hiện nay.

Thực tiễn lịch sử cách mạng Việt Nam cho thấy, mọi thắng lợi đều bắt nguồn từ sức mạnh đoàn kết của cộng đồng các dân tộc anh em. Vì vậy, mọi âm mưu chia rẽ dân tộc, tôn giáo đều đi ngược lại lợi ích quốc gia - dân tộc và phải được nhận diện, đấu tranh kịp thời.

Nhận thức rõ yêu cầu đó, Đảng ta luôn xác định bảo vệ nền tảng tư tưởng là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân. Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị khóa XII nhấn mạnh yêu cầu tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới⁽²⁾.

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định yêu cầu kiên quyết, kiên trì đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; chủ động phòng ngừa, ngăn chặn âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, dân chủ, nhân quyền để chống phá Đảng, Nhà nước⁽³⁾.

Đối với tỉnh Thái Nguyên mới, yêu cầu này càng trở nên cấp thiết hơn khi địa bàn có quy mô rộng lớn, nhiều thành phần dân tộc, tôn giáo, trình độ phát triển không đồng đều và giữ vai trò chiến lược về quốc phòng, an ninh, đối ngoại.

Trong chiến lược chống phá cách mạng Việt Nam, Thái Nguyên từ lâu luôn bị các thế lực thù địch xác định là địa bàn trọng điểm để thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ, ly khai tự trị. Sau hợp nhất, tỉnh Thái Nguyên mới tiếp tục là nơi các tổ chức phản động  tập trung chống phá bằng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi hơn.

Chúng triệt để lợi dụng các vấn đề “dân tộc”, “tôn giáo”, “dân chủ”, “nhân quyền” để xuyên tạc tình hình; kích động tư tưởng ly khai, chia rẽ quan hệ giữa đồng bào các dân tộc, giữa đồng bào có đạo với cấp ủy, chính quyền địa phương; từng bước tạo ra các “điểm nóng” về an ninh, trật tự.

Hiện nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của Internet và mạng xã hội, các thế lực thù địch ngày càng gia tăng hoạt động chống phá trên không gian mạng với phương thức tinh vi, khó nhận diện hơn. Chúng triệt để lợi dụng Facebook, YouTube, TikTok, Telegram để phát tán thông tin sai sự thật, bóp méo tình hình dân tộc, tôn giáo, vu cáo Việt Nam “vi phạm nhân quyền”, “đàn áp tôn giáo”, từ đó kích động tư tưởng cực đoan, gây hoang mang dư luận xã hội.

Đáng chú ý, các đối tượng thường sử dụng thủ đoạn “cắt ghép thông tin”, lợi dụng những vụ việc cá biệt để quy chụp, xuyên tạc bản chất chế độ. Khi xảy ra các vụ việc liên quan đến đất đai, tranh chấp dân sự hoặc vi phạm pháp luật của một số đối tượng, chúng lập tức thổi phồng, bóp méo sự thật nhằm kích động tâm lý chống đối chính quyền. Một số đối tượng còn giả danh người dân địa phương, lập các hội nhóm kín trên mạng xã hội để phát tán thông tin sai lệch, kêu gọi tụ tập đông người, gây mất an ninh, trật tự.

Sau khi tỉnh Thái Nguyên mới được thành lập, các đối tượng phản động tiếp tục lợi dụng quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, bố trí cán bộ, giải quyết chế độ, chính sách để tung tin sai sự thật, kích động tư tưởng cục bộ địa phương bằng các luận điệu như “tỉnh anh, tỉnh tôi”, “xã anh, xã tôi”, làm ảnh hưởng đến niềm tin của cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Không chỉ lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo, các thế lực thù địch còn tìm cách can thiệp vào đời sống văn hóa, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số thông qua việc phát tán tài liệu trái phép, truyền bá tư tưởng cực đoan, phủ nhận giá trị văn hóa truyền thống. Một số đối tượng núp bóng hoạt động thiện nguyện, nhân đạo để móc nối, lôi kéo người dân tham gia các tổ chức trái pháp luật.

Để làm thất bại những âm mưu, thủ đoạn của các đối tượng thù địch, Tỉnh ủy Thái Nguyên đã tập trung tăng cường lãnh đạo công tác xây dựng “thế trận lòng dân” được thực hiện đồng bộ, gắn chặt với xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Đặc biệt, lực lượng vũ trang của tỉnh đã chú trọng phối hợp với cấp ủy, chính quyền các cấp, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội trong công tác tuyên truyền, vận động nhân dân, tạo sự đồng thuận, thống nhất về nhận thức và hành động.

Chỉ trong thời gian ngắn sau sáp nhập, các đơn vị đã chủ động tham gia cùng địa phương thực hiện nhiều chương trình an sinh xã hội, giúp dân phát triển kinh tế, giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới.

“Ở đâu có khó khăn, hiểm nguy, ở đó có bộ đội”, hình ảnh những người lính không quản ngày đêm vất vả, hiểm nguy, đồng hành, sát cánh cùng nhân dân trong các đợt dông lốc hay cơn bão số11 (Matmo) trong năm qua là những hình ảnh đẹp, có sức lan tỏa trong nhân dân.

Thực tế đã khẳng định, công tác xây dựng “thế trận lòng dân” tại Thái Nguyên sau hợp nhất đã đạt những kết quả rõ nét. Người dân cảm nhận rõ sự quan tâm của chính quyền, sự đồng hành của lực lượng vũ trang trong bảo đảm quốc phòng - an ninh và chăm lo đời sống, từ đó niềm tin càng được củng cố. Việc sáp nhập không chỉ đơn thuần, điều chỉnh địa giới hành chính, mà còn là cơ hội tái khẳng định sức mạnh đoàn kết, củng cố tinh thần nhân dân trong thế trận lâu dài về quốc phòng - an ninh.

“Thế trận lòng dân” đang được xây dựng từng ngày, từng địa bàn, từng gia đình, làm nền móng cho sự ổn định và phát triển bền vững của tỉnh Thái Nguyên trong thời kỳ mới.

Đồng chí Đỗ Thị Minh Hoa, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Thái Nguyên, khẳng định: Điểm nổi bật trong công tác dân vận thời gian qua là sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa cấp ủy, chính quyền địa phương với lực lượng vũ trang địa phương và các đơn vị quân đội đứng chân trên địa bàn. Qua các hoạt động dân vận, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được truyền tải cụ thể, gần gũi hơn tới người dân, nhất là ở vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Khi cán bộ, chiến sĩ cùng ăn, cùng ở, cùng làm với bà con thì hiệu quả tuyên truyền, vận động cao hơn rất nhiều.  

(Còn nữa)