Xây dựng lực lượng nòng cốt cứu hộ, cứu nạn từ cơ sở

Những ngày đầu hè, trên vùng hồ Núi Cốc (Thái Nguyên) rộng lớn, những chiếc xuồng máy liên tục cơ động thực hiện các nội dung huấn luyện tiếp cận mục tiêu, cứu người bị nạn, xử trí tình huống giả định trên sông nước. Tiếng động cơ hòa cùng khẩu lệnh dứt khoát của cán bộ huấn luyện tạo nên bầu không khí khẩn trương, nghiêm túc.

Đó là bước đi cụ thể của lực lượng vũ trang (LLVT) tỉnh Thái Nguyên nhằm xây dựng lực lượng nòng cốt phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn ngay từ cơ sở.

Quán triệt nghiêm Chỉ lệnh huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu của Tư lệnh Quân khu 1, ngay từ đầu năm 2026, Bộ Chỉ huy Quân sự (CHQS) tỉnh chủ động xây dựng kế hoạch tập huấn cho gần 200 cán bộ nòng cốt thuộc các cơ quan, đơn vị và 92 xã, phường trên toàn tỉnh. Nội dung tập huấn tập trung vào các kỹ năng thiết yếu như điều khiển xuồng máy, ca nô, thuyền; cứu đuối; sơ cấp cứu người bị nạn; tổ chức lực lượng và xử trí các tình huống tìm kiếm cứu nạn trong điều kiện mưa bão, ngập lụt.

Để bảo đảm sát thực tiễn, địa điểm tập huấn được lựa chọn tại hồ Núi Cốc, nơi có điều kiện địa hình, môi trường phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn đường thủy. Các học viên không chỉ được trang bị kiến thức lý thuyết mà còn dành phần lớn thời gian thực hành trên mặt nước. Từng động tác khởi động xuồng, cập bến, quay vòng, tiếp cận người bị nạn, cứu kéo, sơ cứu ban đầu đều được hướng dẫn tỉ mỉ, thực hiện nhiều lần cho đến khi thuần thục.

Đại úy Nguyễn Trọng Luật, Trợ lý Ban CHQS xã Nà Phặc, chia sẻ: Những kiến thức, kỹ năng trong đợt tập huấn lần này có ý nghĩa rất thiết thực đối với tôi và các cán bộ quân sự cơ sở. Thực tế khi xảy ra thiên tai, chính lực lượng tại chỗ là những người tiếp cận hiện trường đầu tiên, tổ chức cứu hộ cứu nạn và hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả. Vì vậy, việc nắm vững kỹ thuật điều khiển phương tiện thủy cũng như các kỹ năng cứu hộ chuyên ngành là yêu cầu hết sức cần thiết.

Thời tiết đầu hè nắng nóng kéo dài, cường độ huấn luyện cao, song các học viên đều thể hiện tinh thần trách nhiệm, ý chí vượt khó và quyết tâm học tập nghiêm túc. Nhiều đồng chí sau khi liên tục thực hành trên mặt nước dưới cái nắng gay gắt, vẫn tập trung hàng giờ tiếp thu kiến thức, rèn luyện kỹ năng. Với họ, mỗi nội dung được học, huấn luyện sẽ thành kinh nghiệm quý để cứu giúp nhân dân trong những tình huống nguy cấp.

Đại tá Ngô Tuấn Anh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Qua thực tiễn, khi xảy ra thiên tai, sự cố, lực lượng tại chỗ luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Vì vậy, Bộ CHQS tỉnh tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ nòng cốt có đủ trình độ, năng lực và kỹ năng thực hành để đáp ứng yêu cầu trực tiếp chỉ huy, tổ chức lực lượng, xử lý hiệu quả các tình huống ngay từ cơ sở. Đây là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao chất lượng thực hiện phương châm “4 tại chỗ” trong phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.

Không chỉ tập trung nâng cao trình độ cho từng học viên, Bộ CHQS tỉnh đặc biệt chú trọng nhân rộng kết quả tập huấn xuống cơ sở. Ngay khi kết thúc lớp tập huấn cấp tỉnh, 100% xã, phường đã tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho cán bộ quân sự, lực lượng dân quân tự vệ và các lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai ở địa phương. Các học viên tham gia tập huấn cấp tỉnh trở thành những hạt nhân chuyên môn, trực tiếp truyền đạt kiến thức, kinh nghiệm và kỹ năng cho lực lượng tại chỗ. Cách làm này góp phần hình thành mạng lưới cán bộ nòng cốt rộng khắp từ tỉnh đến cơ sở, bảo đảm mỗi địa phương đều có lực lượng đủ khả năng tham mưu, tổ chức và thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn khi có tình huống xảy ra.

Song song với công tác huấn luyện, Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên còn tích cực tham mưu, đề xuất và từng bước đầu tư, bảo đảm vật chất, trang bị phục vụ nhiệm vụ phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn. Nhiều địa phương được bổ sung xuồng máy, áo phao, phao cứu sinh và các trang bị chuyên dụng khác. Việc đồng bộ giữa con người với phương tiện đã tạo điều kiện thuận lợi để các địa phương chủ động triển khai lực lượng, cơ động nhanh đến hiện trường khi có tình huống khẩn cấp.

Thực tế, hiệu quả cứu hộ cứu nạn phụ thuộc rất lớn vào năng lực của lực lượng tại chỗ. Việc xây dựng đội ngũ cán bộ nòng cốt được huấn luyện bài bản, có kỹ năng thực hành thành thạo; đồng thời bảo đảm đầy đủ phương tiện, trang bị là giải pháp mang tính căn cơ và lâu dài... cho thấy quyết tâm của LLVT Thái Nguyên trong xây dựng lực lượng cứu hộ, cứu nạn vững mạnh từ cơ sở. Mỗi cán bộ được đào tạo là một hạt nhân chuyên môn; mỗi địa phương được trang bị đầy đủ phương tiện là thêm một điểm tựa cho nhân dân trong mùa mưa, bão. Đó cũng là cơ sở quan trọng để LLVT tỉnh cùng cấp ủy, chính quyền địa phương chủ động ứng phó hiệu quả với mọi tình huống sự cố, thiên tai.