Điểm tựa cho đồng bào vùng cao

Sau sáp nhập, các xã vùng cao của tỉnh Thái Nguyên bước vào giai đoạn phát triển mới với địa bàn rộng hơn, quy mô dân số lớn hơn, đồng thời đặt ra nhiều yêu cầu trong công tác giảm nghèo, nâng cao đời sống đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS).

Thực tế tại hai xã Sảng Mộc và Nghinh Tường cho thấy các chính sách dân tộc đang phát huy vai trò là điểm tựa quan trọng đối với người dân, song vẫn còn những khó khăn cần được tháo gỡ để nâng cao hiệu quả thực hiện.

Từ trung tâm tỉnh, vượt hơn 60km đường đèo dốc mới tới xã Sảng Mộc. Xã có trên 3.400 nhân khẩu, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn khi tỷ lệ hộ nghèo chiếm gần 20%, hộ cận nghèo trên 14%.

Xã Nghinh Tường được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai xã Nghinh Tường và Vũ Chấn, có diện tích tự nhiên hơn 160km2, dân số trên 6.500 người. Cả 15 xóm của xã đều thuộc diện đặc biệt khó khăn. Dân cư phân bố rải rác trên các sườn núi, giao thông còn nhiều trở ngại, sinh kế chủ yếu dựa vào sản xuất nông, lâm nghiệp.

Đối với nhiều hộ dân, nhu cầu cấp thiết nhất vẫn là có đất ở, đất sản xuất ổn định để phát triển kinh tế, từng bước thoát nghèo. Ông Vương Văn Hình, người dân xóm Khuổi Mèo, xã Sảng Mộc, chia sẻ: Gia đình tôi thiếu đất sản xuất, mong Nhà nước quan tâm hỗ trợ đất ở, đất sản xuất để ổn định cuộc sống lâu dài, tạo điều kiện cho con cái được học hành đầy đủ.

Trước những khó khăn đó, các chính sách dành cho vùng đồng bào DTTS và miền núi đang trở thành nguồn lực quan trọng hỗ trợ người dân vươn lên. Trong lĩnh vực giáo dục, việc triển khai Nghị định số 66/2025/NĐ-CP của Chính phủ về chính sách đối với trẻ em nhà trẻ, học sinh, học viên ở vùng đồng bào DTTS và miền núi đã mang lại hiệu quả thiết thực.

Tại cả hai xã, chế độ hỗ trợ tiền ăn, tiền ở và gạo cho học sinh bán trú được rà soát, chi trả đầy đủ, kịp thời, đạt 100%, góp phần nâng cao tỷ lệ chuyên cần, hạn chế tình trạng học sinh bỏ học.

Cùng với đó, Nghị quyết số 10/2024/NQ-HĐND của HĐND tỉnh về chính sách đất đai đối với đồng bào DTTS được các địa phương tích cực triển khai. Chính sách này từng bước hỗ trợ đồng bào có thêm điều kiện ổn định nơi ở, bảo đảm tư liệu sản xuất và phát triển sinh kế.

Tuy nhiên, quá trình triển khai các chính sách tại cơ sở vẫn còn nhiều vướng mắc. Tại xã Sảng Mộc, dù công tác tuyên truyền, rà soát đối tượng được thực hiện đầy đủ, địa phương hiện không còn quỹ đất để bố trí cho các hộ thuộc diện thụ hưởng chính sách.

Trong khi đó, tại xã Nghinh Tường, nhiều diện tích đất ở của người dân chồng lấn với đất lâm nghiệp nên việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gặp nhiều khó khăn.

Ở lĩnh vực giáo dục, các trường phổ thông dân tộc bán trú vẫn đối mặt với tình trạng cơ sở vật chất chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Mức hỗ trợ tiền ăn còn thấp so với mặt bằng giá cả hiện nay, trong khi kinh phí thuê nhân viên nấu ăn chưa được bảo đảm, ảnh hưởng đến điều kiện sinh hoạt và học tập của học sinh vùng cao.

Những khó khăn từ thực tiễn cơ sở cho thấy cần có các giải pháp đồng bộ, sát với điều kiện của từng địa phương. Khi các vướng mắc về đất đai được giải quyết, người dân có đầy đủ tư liệu sản xuất, học sinh được bảo đảm điều kiện ăn ở và học tập tốt hơn, các chính sách dân tộc sẽ phát huy hiệu quả rõ nét hơn, tạo động lực thúc đẩy giảm nghèo bền vững và nâng cao chất lượng cuộc sống của đồng bào.