Năm 1962, từ thị xã nhỏ bé “bước lên” đô thị loại 3, T.P Thái Nguyên có vẻn vẹn 6 vạn cư dân với 4 khu phố, 2 thị trấn và 6 xã. Ông Trần Văn Tuấn, công dân phường Phan Đình Phùng nhớ lại: Bấy giờ, đường ngõ nhỏ với những nhà mái lá xập xệ. Ngay như khu phố trước cổng trường Lương Ngọc Quyến còn là bãi đất trồng sắn...
Ngành nghề đơn điệu, cả thành phố năm 1962 giá trị sản xuất CN-TTCN mới đạt 2 triệu đồng. Trong khi đó, chiến tranh-giặc Mỹ leo thang phá hoại miền Bắc, cả thành phố rung lên vì đạn bom. Chiếc máy bay thứ 1.000 của giặc Mỹ đã bị trúng đạn pháo cao xạ của dân quân tự vệ Thái Nguyên. Hào hùng đấy mà đau thương cũng nhiều, chỉ trong khoảng thời gian 12 ngày đêm (từ 18 đến 29-12-1972), quân dân thành phố đã "nghênh đón" 1.716 lần chiếc máy bay, trong đó có 42 lần chiếc B52, với 115 trận đánh, gần 3.000 quả bom và đạn tên lửa giội xuống đất này. Thêm một lần người Thái Nguyên được tôi luyện qua lửa đạn, chất thép trong trái tim mỗi người càng ngời sáng, ý chí cũng bền bỉ hơn, để ngày đất nước thống nhất-lại với tinh thần “mỗi người làm việc bằng hai”, cán bộ-nhân dân thành phố tiếp tục khẳng định mình bằng việc làm cụ thể là hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch Nhà nước giao. Trong lễ mừng công, có mấy ai không nhớ tới người nằm xuống, tên tuổi của họ được tạc khắc vào sử sanh. Qua 2 cuộc kháng chiến và chiến tranh bảo vệ Tổ quốc, thành phố Thép đã có hàng nghìn người con ra đi không trở về.
Nhớ lại những năm đầu thập niên chín mươi của thế kỷ trước, trong thành phố hiếm lắm mới có một ngôi nhà hai tầng, nhà mái bằng tường ốp đá xẻ có màu đen, hoặc trắng của một số công dân đi xuất khẩu lao động ở Cộng hoà Liên bang Đức trở về, dân phố đã trầm trồ, mơ ước... Cái thời gạo xếp hàng đong sổ; chiều buông, mùi mắm tôm trưng dậy mùi khắp phố đã qua. Song nhớ lại, đó là cả một tự hào, dân thành phố mình đã trọn vẹn tấm lòng sắt son, bền lòng theo Đảng để dựng xây chủ nghĩa xã hội.
Trong một lần trò chuyện với ông Vũ Dương Bình, Giám đốc Công ty TNHH Hoàng Bình, ông tâm sự: Khi đi xuất khẩu lao động, tôi đã dành thời gian đi thăm quan 17 nước châu Âu. Đi để học cách làm giầu của họ... Còn ông Hoàng Hiệp, chủ khách sạn Dạ Hương đã tâm sự: Là một doanh nghiệp kinh doanh về du lịch, nhà nghỉ, tôi rất vui khi du khách trong, ngoài nước đến đây, sau khi tham gia các tuor du lịch đã cảm ơn vùng đất cách mạng cho họ được hít thở không khí trong lành...
5 năm trước (2002), trong buổi mít tinh mừng ngày thành phố lên đô thị loại 2, một cán bộ nói với tôi, so với 40 năm trước, thành phố giầu hơn nhiều tỷ lần. Biết rằng, sự so sánh luôn khập khiễng, mà thành phố này có đứng yên đâu, luôn vận động, phát triển, minh chứng bằng giá trị sản xuất CN-TTCN lúc đó đã đạt 135 tỷ đồng. Và cũng 5 năm nay, thành phố tiếp tục quan tâm tới việc đầu tư cho xây dựng cơ sở hạ tầng, khoảng 100 tỷ đồng mỗi năm. Sau đường Hoàng Văn Thụ, gần đây là đường Bắc Kạn và nhiều trục đường chính của thành phố được mở rộng cho nhiều làn xe. Cùng đó, tuyến đường tránh nội thành đang hoàn thiện thi công giai đoạn cuối. Trung tuần tháng 5, Đài phun nước đảo tròn mới khánh thành có tổng trị giá xây dựng hơn 4 tỷ đồng, một trung tâm hội nghị lớn có tầm khu vực đang tiếp tục thi công... cùng các khu vực công viên, vườn hoa, Bảo tàng Văn hoá các dân tộc Việt Nam và các điểm di tích lịch sử cách mạng đã tạo nên một khu vui chơi giải trí hấp dẫn ngay trong lòng thành phố.
Ấn tượng hơn là ngoài các siêu thị bán lẻ bên trục đường Minh Cầu, Hoàng Văn Thụ, Bắc Kạn, siêu thị Thái Nguyên 4 tầng với diện tích sử dụng 32.000 m2 có giá trị xây dựng trên 140 tỷ đồng đang tiếp tục hoàn thiện. Lúc này, Khu đô thị hồ điều hoà Xương Rồng do tập đoàn Intra (Nhật Bản) đầu tư 100 triệu USD bắt đầu khởi động... Nhìn xa hơn, các đề án cho tương lai, như: Vùng chè đặc sản Tân Cương; Thương mại-Du lịch; rau an toàn và Đề án hoa tươi chất lượng cao cũng bắt đầu được triển khai.
T.P Thái Nguyên-với tổng diện tích đất đai tự nhiên trên 177 km2, 26 đơn vị hành chính phường, xã; có số dân gần 295.000 người, trên 53.000 hộ. Về kinh tế có 500 doanh nghiệp đang hoạt động kinh doanh có hiệu quả; về văn hoá có 26 trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề-T.P Thái Nguyên trở thành một trung tâm giáo dục đào tạo lớn thứ 3 của cả nước, chỉ sau T.P Hà Nội và T.P Hồ Chí Minh. Để trị thuỷ, tuyến đê bên dòng sông Cầu từ cầu treo Bến Tượng đến cầu treo bến Oánh đã được xây dựng hoàn thiện giai đoạn 1. Có người ví: T.P Thái Nguyên như chàng khổng lồ đã thức dậy, bắt đầu vươn vai, phát huy thế mạnh sẵn có của mình để thực sự trở thành trung tâm kinh tế, văn hoá-xã hội của các tỉnh vùng Đông Bắc.
Thành phố Thép với truyền thống Anh hùng trong chiến đấu, sáng tạo trong lao động, con người thân thiện, cùng đó là cơ chế cởi mở-chắc chắn sẽ thu hút được nhiều nhà đầu tư bỏ vốn đến làm ăn. Tự tin-đó là bản lĩnh, niềm tự hào của mỗi người dân thành phố thép gang. Đó cũng là cơ sở để T.P Thái Nguyên một lần nữa khẳng định mình với cả nước trên bước đường hội nhập.
