Kiến tạo, phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh

Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh (Nghị quyết số 20-NQ/TW, ngày 28/7/2026).

Nghị quyết số 20-NQ/TW (Nghị quyết) nêu rõ, bối cảnh quốc tế và trong nước cùng với vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của biển và đại dương đặt ra yêu cầu phải xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh. Nghị quyết khẳng định, biển, đảo Việt Nam gắn liền với chủ quyền, không gian sinh tồn và phát triển của đất nước; xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh là chiến lược phát triển đất nước lâu dài, gắn chặt với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh là nhiệm vụ chiến lược của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân và cả hệ thống chính trị.

Theo Nghị quyết, mục tiêu đến năm 2030, hình thành hệ thống quản trị biển quốc gia hiện đại, thống nhất, đồng bộ. Kinh tế biển phát triển hiện đại, có năng lực cạnh tranh cao. Tổng GRDP của các tỉnh, thành phố ven biển đóng góp hơn 70% GDP cả nước. Thu nhập bình quân đầu người các tỉnh, thành phố ven biển cao hơn 1,2-1,3 lần bình quân cả nước.

Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân của các địa phương ven biển phấn đấu đạt hơn 11%/năm. Hình thành 3 khu kinh tế đặc biệt. Chỉ số phát triển con người (HDI) cao hơn trung bình cả nước. Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam là quốc gia biển mạnh, giàu từ biển, phát triển bền vững từ biển; có nền quản trị biển hiện đại, khoa học, công nghệ biển tiên tiến.

Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu đề ra, Nghị quyết nêu rõ chín nhóm nhiệm vụ, giải pháp. Nghị quyết nhấn mạnh, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đổi mới mạnh mẽ nhận thức, tư duy và tầm nhìn về phát triển quốc gia biển mạnh; nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, thông tin đối ngoại về biển, đảo.

Chuyển mạnh từ tư duy khai thác tài nguyên và phát triển kinh tế biển đơn thuần sang tư duy phát triển toàn diện không gian biển quốc gia; từ quản lý theo ngành sang mô hình quản trị hiện đại, tổng hợp, thống nhất không gian biển quốc gia trên cơ sở dữ liệu số và quy hoạch không gian biển. Khẩn trương rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật về biển, hải đảo và các lĩnh vực liên quan.

Hoàn thiện cơ chế huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển quốc gia biển mạnh. Hình thành các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước và tư nhân quy mô lớn, có năng lực cạnh tranh quốc tế trong các ngành, lĩnh vực biển quan trọng. Tăng cường đầu tư cho nghiên cứu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo về biển. Đột phá phát triển các ngành kinh tế biển hiện đại, xanh, thông minh và các ngành, lĩnh vực biển mới; phát triển hệ sinh thái kinh tế biển hiện đại.

Phát triển đồng bộ hạ tầng biển, mở rộng không gian phát triển quốc gia, hình thành các trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia và khu vực. Hình thành các cực tăng trưởng, hành lang và các vùng động lực có năng lực cạnh tranh cao, gắn kết chặt chẽ với mạng lưới đô thị quốc gia. Bảo vệ đa dạng sinh học, các hệ sinh thái biển, đảo và vùng ven biển gắn với cải thiện sinh kế bền vững cho người dân và phát triển kinh tế biển xanh. Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng; nâng cao khả năng chống chịu, năng lực phòng chống thiên tai, giảm thiểu rủi ro.

Xây dựng văn hóa biển, nâng cao đời sống người dân, phát huy sức mạnh cộng đồng cư dân biển trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bảo tồn, tôn tạo và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử, di sản biển, đảo gắn với xây dựng bản sắc văn hóa biển Việt Nam. Tăng cường các chính sách an sinh xã hội và giảm nghèo bền vững, đặc biệt quan tâm các địa bàn hải đảo xa bờ, vùng khó khăn.

Chủ động, nâng cao hiệu quả hội nhập quốc tế, công tác đối ngoại và thông tin đối ngoại về biển, đảo. Kiên trì thúc đẩy giải quyết các vấn đề phát sinh trên biển bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế.