​​​​​​​Đổi mới cách học để hiểu lịch sử

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 tại tỉnh Thái Nguyên ghi nhận nhiều kết quả tích cực ở môn Lịch sử: Toàn tỉnh có 278 điểm 10 ở nhiều môn thi khác nhau, trong đó riêng môn Lịch sử có 42 điểm 10. Ngoài ra, có 854 lượt bài đạt từ 9 điểm trở lên ở môn này. Kết quả trên không chỉ phản ánh nỗ lực của giáo viên và học sinh mà còn cho thấy sự thay đổi trong cách học môn Lịch sử của học sinh trên địa bàn tỉnh.

Học sinh cấp trung học tiếp cận lịch sử gần gũi, sinh động qua Gameshow “Dân ta phải biết sử ta”.

Tại nhiều trường THPT trên địa bàn tỉnh, việc học Lịch sử không còn dừng lại ở việc ghi nhớ sự kiện, mốc thời gian hay số liệu. Thay vào đó, giáo viên đang từng bước đổi mới phương pháp giảng dạy, khuyến khích học sinh chủ động tìm hiểu, phân tích và liên hệ thực tiễn.

Trong các tiết học, nhiều giáo viên kết hợp sử dụng hình ảnh, video tư liệu, bản đồ lịch sử, thảo luận nhóm… giúp bài giảng sinh động hơn. Những câu chuyện về nhân vật lịch sử, những sự kiện gắn với địa phương được đưa vào bài giảng giúp học sinh dễ tiếp nhận và ghi nhớ.

Thạc sĩ Bùi Thanh Tùng, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Thái Nguyên, cho rằng: Việc thay đổi cách tiếp cận môn Lịch sử là yếu tố quan trọng giúp nâng cao chất lượng học tập, bởi hiện nay, việc dạy và học Lịch sử không còn đơn thuần là ghi nhớ các mốc sự kiện. Giáo viên hướng tới giúp học sinh hiểu bối cảnh, ý nghĩa của sự kiện, đồng thời khuyến khích các em tự tìm hiểu thêm từ nhiều nguồn tư liệu khác nhau. Khi học sinh thực sự hiểu lịch sử, các em sẽ thấy môn học này rất hấp dẫn.

Bên cạnh việc tiếp thu bài giảng trên lớp, nhiều học sinh còn chủ động tìm hiểu lịch sử thông qua sách tham khảo, tài liệu tại thư viện trường và thư viện địa phương. Đây được xem là một trong những cách giúp các em mở rộng hiểu biết, tiếp cận lịch sử dưới nhiều góc nhìn.

Tại các thư viện trường học, nhiều đầu sách về lịch sử Việt Nam, lịch sử thế giới, các nhân vật và sự kiện lịch sử được bổ sung thường xuyên. Những cuốn sách viết theo lối kể chuyện, trình bày sinh động, nhiều hình ảnh đã thu hút sự quan tâm của học sinh.

Thư viện là nơi bạn Sùng A Chua, Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc tìm hiểu lịch sử.

Em Sùng A Chua, học sinh lớp 11A4, Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc, đoạt giải Nhất môn Lịch sử tại Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia năm 2024, chia sẻ: Theo em, lịch sử không chỉ là những con số hay mốc thời gian mà còn là câu chuyện về con người, quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc. Khi tiếp cận theo cách đó, việc học lịch sử trở nên thú vị và ý nghĩa hơn.

Trong 5 năm trở lại đây, một trong những chương trình được nhiều học sinh trên địa bàn tỉnh quan tâm là Gameshow “Dân ta phải biết sử ta” do Báo và Phát thanh, Truyền hình Thái Nguyên sản xuất. Gameshow được xây dựng với nhiều phần thi hấp dẫn xoay quanh kiến thức lịch sử Việt Nam và lịch sử địa phương. Thông qua các câu hỏi trắc nghiệm, nhận diện sự kiện, nhân vật lịch sử hay những tình huống kiến thức thú vị, gameshow đã tạo ra một sân chơi bổ ích cho học sinh.

Giáo sư sử học Lê Văn Lan theo dõi và đánh giá cao hiệu quả mà Gameshow “Dân ta phải biết sử ta” mang lại cho học sinh. Theo Giáo sư Lê Văn Lan, lịch sử là những câu chuyện rất hấp dẫn về con người và dân tộc. Khi được truyền tải qua những hình thức sinh động như gameshow, hoạt động trải nghiệm, lịch sử sẽ trở nên gần gũi và dễ tiếp cận hơn với học sinh. Điều quan trọng không chỉ là giúp học sinh nhớ sự kiện lịch sử mà còn khơi dậy niềm tự hào dân tộc, ý thức trân trọng những giá trị truyền thống.

Một tiết học Lịch sử ngoại khóa của các bạn học sinh Trường Phổ thông Vùng cao Việt Bắc.

Kết quả môn Lịch sử trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 của tỉnh Thái Nguyên phần nào cho thấy hiệu quả của việc đổi mới phương pháp dạy và học. Số lượng điểm cao tăng lên không chỉ phản ánh năng lực của học sinh mà còn cho thấy sự thay đổi trong nhận thức về môn học này.

Trong thời gian tới, ngành Giáo dục tỉnh Thái Nguyên tiếp tục khuyến khích các trường học đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường các hoạt động trải nghiệm và sân chơi trí tuệ cho học sinh. Với sự chủ động trong học tập của học sinh cùng sự đồng hành của nhà trường, giáo viên và các đơn vị truyền thông, môn Lịch sử đang dần trở thành một lĩnh vực học tập hấp dẫn, góp phần giáo dục truyền thống và bồi dưỡng nhân cách cho học sinh.