Thái Nguyên có 6.925 ha mặt nước có thể nuôi trồng thủy sản, trong đó: 2.285 ha ao; 2.500 ha hồ chứa nước lớn; 1.140 ha hồ chứa nước nhỏ; 1.000 ha ruộng trũng và khoảng 12.000 ha sông, suối có thể sử dụng để nuôi trồng thuỷ sản. Nhưng thực tế từ nhiều năm nay, ngành nghề này luôn gặp khó khăn và chưa phát huy được hiệu quả kinh tế cao.
Được biết, hiện 80% diện tích mặt nước sông, suối, ao, hồ... đã được khai thác nuôi trồng thuỷ sản. Song sản lượng tôm, cá vẫn dừng ở mức khiêm tốn: Năm 2008 sản lượng đạt khoảng trên 4.200 tấn, tăng khoảng 170 tấn so với năm 2005. Trung bình hằng năm, các tư thương đã tự nhập thêm từ 300 đến 400 tấn tôm, cá... phục vụ người tiêu dùng Thái Nguyên.
Qua tìm hiểu chúng tôi biết: Sản lượng thủy sản chưa đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng tại chỗ, bởi người nuôi tôm, cá... chủ yếu đầu tư ở hình thức quảng canh. Tập quán nuôi cá của người dân ở các vùng Định Hoá, Võ Nhai, Phú Lương... lạc hậu; nhiều nông dân thiếu vốn, chỉ mua cá giống loại nhỏ, sau khi thả lại không chăm, đầu tư thức ăn chăn cá. Đặc biệt trong nuôi trồng thuỷ sản, người nông dân luôn bị thiên tai đe doạ, gần đây nhất là trận mưa, lũ xảy ra từ ngày 30/10 - 3/11/2008 đã làm 220 ha ao, hồ bị nước tràn qua, dự ước có khoảng trên 10 tấn cá trôi theo dòng nước.
Sự bấp bênh, may - rủi trong chăn nuôi là nguyên nhân dấn đến tình trạng nhiều khu vực mặt nước bị bỏ hoang, không nuôi trồng thuỷ sản. Theo số liệu thống kê của Sở Nông nghiệp - PTNT: Hiện toàn tỉnh có 14 hồ chứa nhỏ, với tổng diện tích 329 ha chưa được khai thác đưa vào nuôi trồng thuỷ sản; 800 ha ruộng trũng cấy lúa chưa được thả cá kết hợp; gần 50 ha vùng bán ngập hồ Núi Cốc chưa có phương án xây dựng cải tạo thành vùng nuôi cá. Trong khi đó Trạm thuỷ sản Núi Cốc; Trại cá giống Cù Vân (Đại Từ); Trại cá giống Hoà Sơn (Phú Bình) là những đơn vị được giao nhiệm vụ sản xuất giống, nhưng đều trong tình trạng cơ sở hạ tầng xuống cấp, thiếu vốn đầu tư... Cùng đó, đội ngũ cán bộ kỹ thuật còn thiếu, 9 đơn vị huyện, thị và thành phố chưa có cán bộ chuyên môn. Mạng lưới phòng trừ dịch bệnh, hệ thống chính sách về bảo vệ môi trường sinh thái, nguồn lợi thuỷ sản ở địa phương thiếu.
Để đáp ứng về nhu cầu giống cho chăn nuôi thuỷ sản, ngoài 3 đơn vị sản xuất giống nêu trên, đầu năm 2008 Thái Nguyên đã có thêm 3 trại cá giống được thành lập là Trường Đại học nông lâm Thái Nguyên và 2 trại ươm san cá giống tư nhân. Các trại cá giống này đã sản xuất được trên 120 triệu cá bột, 40 triệu cá hương và khoảng 2 triệu cá giống/năm. Hiện các trạm trại tư nhân còn có khả năng cho sinh sản các đối tượng giống dễ làm như cá chép, rô phi. Các trạm trại trực thuộc ngành cũng bắt đầu sản xuất được một số giống mới, như cá chim trắng, chép lai, cá rô phi dòng mới, sản lượng 4 - 5 triệu con/năm.
Để nghề nuôi trồng thuỷ sản phát triển ổn định, thật sự trở thành một trong những ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, góp phần xoá đói giảm nghèo cho nhân dân, người nuôi trồng thuỷ sản cần được Nhà nước giao đất, đất có mặt nước ngoài hạn mức lâu dài cho hộ, hoặc nhóm hộ có nhu cầu nuôi cá và lập trang trại nuôi trồng thuỷ sản; đồng thời hỗ trợ cho người nuôi trồng thuỷ sản về vốn đầu tư; kỹ thuật và sự tham gia tích cực của các cơ quan, đơn vị trong công tác bảo vệ môi trường.
