Với một loạt các giải pháp mà Chính phủ chỉ đạo, cùng với đó là sự vào cuộc tích cực của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) trong thời gian qua, nguồn vốn không còn là rào cản trong hoạt động sản xuất - kinh doanh của đại đa số doanh nghiệp (DN). Chúng tôi đã tìm hiểu vấn đề này ở một số đơn vị sản xuất - kinh doanh trên địa bàn tỉnh.
Có mặt tại Công ty TNHH Kim khí Thương mại Quỳnh Minh, tại tổ 4, phường Gia Sàng (T.P Thái Nguyên) vào đầu giờ sáng một ngày cuối tuần mới đây, chúng tôi được chứng kiến không khí giao, nhận hàng khá tấp nập. Hàng chục lao động của Công ty đang khẩn trương vận chuyển hàng lên xe cho khách. Bà Phạm Thị Quý, Giám đốc Công ty cho biết: Từ Tết ra đến nay, hoạt động kinh doanh sắt thép của Công ty sôi động hơn hẳn trong năm, có những lúc, chúng tôi không đủ hàng bán. Chính điều này giúp vòng vốn vay ngân hàng của Công ty được quay vòng nhanh hơn và bởi thế, với việc được Ngân hàng Thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam Chi nhánh Thái Nguyên cho vay theo gói hỗ trợ lãi suất 8,5%/năm ở kỳ hạn 2 tháng đã góp phần giúp Công ty đạt được hiệu quả thiết thực.
Bà Phạm Thị Quý cho rằng, trong hoạt động sản xuất - kinh doanh, đại đa số DN dù lớn hay nhỏ đều phụ thuộc rất nhiều vào nguồn vốn của ngân hàng. Nói cách khác, nếu không có vốn của ngân hàng, các DN khó tồn tại và phát triển. Những năm trước đây, lãi suất ngân hàng luôn ở mức cao - trên 20%/năm, thậm chí có lúc lên tới gần 30% đã khiến không ít DN hoạt động kém hiệu quả, phải thu hẹp quy mô, thậm chí là phá sản. Tuy nhiên, hơn 1 năm trở lại đây, với các chính sách ưu đãi của Nhà nước và các ngân hàng trong việc giảm lãi suất cho vay về mức trên dưới 10%/năm đã giúp nhiều DN hoạt động tốt hơn, không ít DN nhờ đó đã hoạt động trở lại. Trong khi nền kinh tế vẫn chưa thoát ra khỏi sự khủng hoảng, bà Quý mong muốn Nhà nước sẽ tiếp tục duy trì mức lãi suất như hiện nay để các DN củng cố “sức khỏe”, có khả năng đứng vững trên thương trường. Bà Quý khẳng định, khó khăn mà đại đa số DN hiện gặp phải không còn là vốn mà là sức tiêu thụ chậm, khiến lượng hàng tồn kho lớn…
Cùng chung quan điểm với bà Phạm Thị Quý, ông Phạm Thái Sơn, Giám đốc Công ty CP Xi măng Cao Ngạn (Đồng Hỷ) cho biết, nhờ những chính sách ưu đãi của Chính phủ trong thời gian qua nên Công ty đã được ngân hàng chuyển hình thức cho vay từ ngắn hạn sang trung và dài hạn được thêm 6 tỷ đồng, đồng thời nâng hạn mức tín dụng lên thêm hơn 10 tỷ đồng, điều đó đã tạo điều kiện rất nhiều cho DN trong việc luân chuyển vốn. Đặc biệt, với mức lãi suất ưu đãi mà thời gian qua Công ty được vay (do thuộc 5 đối tượng được ưu tiên theo Nghị định số 41 của Chính phủ, hiện là 8%/năm ở kỳ ngắn hạn, còn ở kỳ trung và dài hạn là 12%/năm) đã giúp DN giảm được hơn 900 triệu đồng tiền lãi vay trong năm 2013.
Nhờ được tăng cường về nguồn vốn và vay với lãi suất hợp lý nên Công ty đã chủ động hơn trong việc dự trữ nguyên vật liệu, đảm bảo tốt hơn cho kế hoạch sản xuất - kinh doanh, từ đó giúp đơn vị nâng cao uy tín, mở rộng hơn quan hệ với khách hàng. Chính điều này đã góp phần quan trọng để năm 2013, Công ty đã hoạt động ổn định trở lại và có lãi; thu nhập của cán bộ công nhân viên chức tăng 30% so với năm 2012.
Cũng theo ông Sơn, trước đây, mức lãi suất của ngân hàng quá cao đã làm ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của Công ty, vì thế 2 năm liền 2011-2012, kết quả sản xuất – kinh doanh của Công ty đều chưa tới điểm hòa vốn. Ông Phạm Thái Sơn mong muốn, Nhà nước nên đưa ra lộ trình về việc ổn định lãi suất để DN yên tâm đầu tư. Bởi nếu mức lãi suất tăng cao trở lại trong thời gian ngắn tới, chắc chắn nhiều đơn vị, DN sẽ tiếp tục rơi vào khó khăn, trong đó Công ty ông không là trường hợp ngoại lệ.
Theo đồng chí Lê Quang Huy, Giám đốc NHNN chi nhánh Thái Nguyên, nối tiếp các chính sách ưu đãi trong thời gian qua, ngày 18-3 vừa qua, NHNN đã ban hành Thông tư số 09/2014/TT-NHNN về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 02/2013/TT-NHNN ngày 21-1-2013 của Thống đốc NHNN quy định về phân loại tài sản có, mức trích, phương pháp trích lập dự phòng rủi ro của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Theo đó, tại điểm 2, khoản 14, Điều 1 của Thông tư này quy định kéo dài thời gian cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ cho DN đến ngày 1-4-2015. Cùng với đó, từ ngày 18-3-2014 trở đi, 5 lĩnh vực ưu tiên, gồm (nông nghiệp, nông thôn; xuất khẩu; công nghiệp hỗ trợ; DN nhỏ và vừa; DN ứng dụng công nghệ cao) cũng đã được điều chỉnh mức lãi suất, giảm từ 9% xuống còn 8%/năm. Điều này đã và đang góp phần quan trọng giúp các DN có thêm điều kiện ổn định, phát triển sản xuất - kinh doanh.
Đồng chí Lê Quang Huy cũng cho biết, mặc dù các chính sách ưu đãi dành cho DN hiện khá nhiều và các ngân hàng cũng đã tạo mọi điều kiện về cơ chế, thủ tục, một số còn đưa ra thêm các gói hỗ trợ lãi suất rất hợp lý, phù hợp với tình hình sản xuất - kinh doanh của từng loại hình DN… nhưng sức hấp thụ vốn của một tỷ lệ không nhỏ các DN hiện nay vẫn rất yếu, điều này cho thấy, nền kinh tế của chúng ta hiện vẫn khó khăn. Nếu như tính đến ngày 31-12-2013, toàn tỉnh có 3.133 DN (trong tổng số 3.699 DN đăng ký kinh doanh với Sở Kế hoạch - Đầu tư) có dư nợ với các ngân hàng trên địa bàn tỉnh là 15.290 tỷ đồng, thì đến ngày 31-3-2014, số DN có quan hệ vay vốn với ngân hàng mặc dù tăng lên 3.199 (thêm 66 DN) nhưng số dư nợ lại giảm đáng kể, chỉ còn 13.414 tỷ đồng (giảm 1.876 tỷ đồng). Hầu hết các ngân hàng để tăng được dư nợ tín dụng còn phải cử cán bộ đến các cơ quan, đơn vị để mời vay… Điều này cho thấy nguồn vốn dành cho DN không thiếu, việc DN vay vốn ngân hàng vì thế cũng không khó nếu có phương án sản xuất - kinh doanh tốt và làm ăn hiệu quả, chỉ khó với DN làm ăn thua lỗ, không đáp ứng được các quy định của ngân hàng.
