So với nhiều địa phương khác trong tỉnh, Định Hóa không phải là huyện có tiềm năng cũng như điều kiện thuận lợi để phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp (CN-TTCN). Tuy nhiên, huyện xác định cần phải chú trọng phát triển lĩnh vực này nhằm thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa...
Định Hóa là huyện miền núi cách xa trung tâm tỉnh lỵ, không có tuyến quốc lộ chạy qua, lại nằm tiếp giáp với những vùng khó khăn của tỉnh bạn, không có cơ sở ban đầu về sản xuất CN-TTCN, nguồn nguyên liệu phục vụ cho CN khai khoáng, sản xuất vật liệu xây dựng không nhiều... Thế nhưng những năm qua, sản xuất CN-TTCN của huyện đã đạt được những thành tựu ban đầu, tạo nền tảng cho việc đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa trong những năm sắp tới. Giá trị sản xuất CN-TTCN không ngừng tăng lên theo từng năm.
Nếu như năm 2011, giá trị sản xuất CN-TTCN đạt 85 tỷ đồng thì đến năm 2013 con số đó đã tăng lên 110,5 tỷ đồng. Hiện, Định Hóa đã có 3 nhà máy sản xuất chè, trên 20 doanh nghiệp và gần 1.000 hộ sản xuất CN-TTCN với ở các ngành nghề: chế biến gỗ, vật liệu xây dựng, dệt mành cọ, khai thác đá, cát sỏi... Từ chỗ chỉ có 1 làng nghề (giai đoạn 2005-2010) đến nay huyện đã có 7 làng nghề, với các nghề chủ yếu là dệt mành cọ và sản xuất chế biến chè. Vài ba năm trở lại đây, sản xuất, chế biến lâm sản trên địa bàn đã phát triển mạnh với việc ra đời khoảng 300 xưởng gỗ bóc, xưởng băm, cưa xẻ... Các cơ sở này đã góp phần tạo đầu ra và làm tăng giá trị sản phẩm gỗ rừng trồng, đóng góp đáng kể vào giá trị sản xuất CN-TTCN. Ngoài ra, huyện đã quy hoạch được 3 cụm công nghiệp ở các xã: Kim Sơn, Trung Hội, Sơn Phú với tổng diện tích 37ha.
Có được kết quả trên là nhờ huyện đã thực hiện nhiều các giải pháp ưu đãi và đồng bộ thông qua việc xây dựng và triển khai Đề án "Phát triển công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp - làng nghề - thương mại dịch vụ phục vụ du lịch huyện Định Hóa, giai đoạn 2011-2015". Cụ thể, huyện đã tập trung thực hiện tốt đề án về sản xuất, chế biến lúa chất lượng cao nhằm nâng cao công nghệ chế biến gạo và các sản phẩm từ gạo Bao thai, đồng thời phối hợp với Sở Khoa học - Công nghệ xây dựng và thực hiện tốt đề tài tăng cường quản lý nhãn hiệu tập thể cho gạo Bao thai Định Hóa.
Cùng với đó, huyện cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở đầu tư sản xuất, chế biến sản phẩm thịt trâu, bò khô, nấu rượu nếp tại thị trấn Chợ Chu và xã Phú Đình phục vụ du khách; tổ chức các cuộc hội thảo, tiếp xúc giữa nông dân vùng chè với các doanh nghiệp chế biến để từng bước gắn kết về quyền lợi giữa nhà sản xuất - kinh doanh với nhà nông cung ứng nguyên liệu chè. Ngoài ra, huyện còn khuyến khích phát triển các nghề thủ công, mỹ nghệ sử dụng nguồn nguyên liệu sẵn có ở địa phương như: mây, tre, giang, nứa gắn với dịch vụ phục vụ du lịch và xây dựng các làng nghề dệt mành cọ, mây tre đan vừa tập trung, vừa ở quy mô gia đình để tận dụng thời gian nhàn rỗi của người nông dân...
Những thành tựu ban đầu về sản xuất CN-TTCN đã góp phần tạo việc làm ổn định, nâng cao thu nhập cho người dân trên địa bàn. Anh Nguyễn Thành Lâm, chủ cơ sở sản xuất gạch silicat ở thôn Nà Linh, xã Bảo Cường (Định Hóa) cho biết: Năm 2004, gia đình tôi đã mạnh dạn đầu tư 1 máy nghiền đá bột, 1 máy ép gạch với tổng trị giá khoảng 100 triệu đồng để sản xuất, kinh doanh gạch silicat. Đến năm 2010, vợ chồng tôi tiếp tục đầu tư mua băng tải truyền phục vụ sản xuất gạch. Với sự đầu tư này, chúng tôi đã có được bộ dây chuyền sản xuất đồng bộ với công suất trên 1.000 viên gạch/ngày, góp phần tạo việc làm thường xuyên cho 5 lao động với mức thu nhập trung bình 3 triệu đồng/người.
Khác với anh Lâm, anh Đặng Văn Hậu ở xóm Đồng Kè, xã Phúc Chu lại đầu tư mở xưởng gỗ bóc để phát triển kinh tế gia đình. Năm 2010, gia đình anh đã đầu tư trên 400 triệu đồng để mua máy móc, thiết bị phục vụ cho bóc gỗ. Hiện, xưởng của anh đã tạo được việc làm ổn định cho 8 lao động tại địa phương với mức thu nhập trung bình từ 3,6 đến 4,8 triệu đồng/tháng. Anh Hậu cho biết: Cái hay của nghề này là vốn đầu tư không nhiều, dễ thu hồi, quy trình vận hành máy móc cũng rất đơn giản. Người nào mới vào làm thì chỉ cần học trực tiếp tại xưởng vài ngày là biết nghề.
Ông Lèo Đức Dung, Trưởng phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Định Hóa cho biết: Để đẩy mạnh phát triển CN-TTCN trên địa bàn, trong những năm tới, huyện tiếp tục khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi để các cơ sở CN và TTCN đầu tư đổi mới trang thiết bị nhằm tăng năng suất, chất lượng sản phẩm; kêu gọi các nhà đầu tư mang tính lâu dài đầu tư vào các cụm công nghiệp đã được quy hoạch; tạo mối liên kết giữa các nhà máy chế biến với người cung cấp nguyên liệu cho chế biến; thực hiện tốt những ưu đãi của nhà nước, tỉnh, các chương trình, dự án đầu tư cho CN-TTCN; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng kiến thức cho các cơ sở sản xuất cũng như dạy nghề cho lao động nông thôn...
