Khai thác hiệu quả rừng trồng

Những năm gần đây, trồng và khai thác rừng sản xuất trở thành hướng sinh kế quan trọng của đồng bào các dân tộc vùng cao của tỉnh. Từ sản xuất nông nghiệp manh mún, hiệu quả thấp, nhiều hộ dân đã chuyển sang trồng rừng, từng bước nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, đồng thời góp phần bảo vệ tài nguyên và môi trường sinh thái.

Xưởng chế biến gỗ tại trung tâm xã Bằng Thành hàng năm tiêu thụ một lượng lớn gỗ rừng trồng của người dân địa phương.

Thái Nguyên có diện tích đất lâm nghiệp lớn, chủ yếu phân bố tại các xã vùng cao, địa bàn xa trung tâm. Trước đây, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, thu nhập phụ thuộc vào nương rẫy, khả năng tích lũy thấp. Việc phát triển rừng sản xuất, nhất là các loại cây phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng và khí hậu như keo, mỡ, xoan, quế đã mở ra hướng đi phù hợp với thực tiễn địa phương.

Hiện nay, giá bán gỗ mỡ và keo tại nhiều xã vùng cao dao động từ 0,9-1,3 triệu đồng/m3, mang lại nguồn thu tương đối ổn định cho người trồng rừng.

Gia đình ông Nông Văn Hương, thôn Bjoóc Ve, xã Thượng Minh là một ví dụ điển hình. Từ năm 2008, gia đình ông đã chuyển hơn 3ha đất nương sang trồng cây mỡ. Sau 2 lần khai thác, trừ chi phí giống, vật tư và công chăm sóc, mỗi héc-ta rừng mỡ cho thu nhập trên 100 triệu đồng. Theo ông Hương, so với nhiều loại cây trồng khác, mỡ và keo dễ chăm sóc, phù hợp điều kiện thổ nhưỡng địa phương, trong khi đầu ra thuận lợi do tư thương đến tận nơi thu mua.

Thực tế cho thấy, nếu áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, mỗi chu kỳ khai thác rừng trồng từ 5-7 năm có thể mang lại nguồn thu hàng trăm triệu đồng/ha. Nguồn thu này giúp người dân trang trải chi phí sinh hoạt, đầu tư cho con cái học hành, đồng thời tạo điều kiện tái đầu tư. Với nhiều hộ dân vùng cao, rừng trồng được xem là nguồn tích lũy lâu dài, góp phần tạo sự chủ động trong phát triển kinh tế gia đình.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, khai thác rừng trồng còn tạo việc làm tại chỗ cho lao động nông thôn. Các khâu từ trồng, chăm sóc đến khai thác, vận chuyển gỗ đều cần nhiều nhân công, góp phần tăng thu nhập thường xuyên cho người dân. Ở một số địa phương, sự liên kết giữa các hộ trồng rừng với hợp tác xã và doanh nghiệp lâm nghiệp từng bước hình thành, giúp sản phẩm gỗ rừng trồng có đầu ra ổn định, hạn chế tình trạng bị ép giá.

Gỗ rừng trồng của người dân xã Thượng Minh được tập kết chờ tiêu thụ.

Theo ông Lý Văn Trường, Phó Chủ tịch UBND xã Thượng Minh, toàn xã hiện có hơn 5.000ha rừng trồng, phần lớn đã đến tuổi khai thác. Nhờ nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, địa phương đã đầu tư mở đường giao thông đến các khu vực rừng sản xuất, tạo điều kiện thuận lợi cho khai thác, vận chuyển gỗ. Cùng với đó, một số cơ sở chế biến gỗ rừng trồng được hình thành, góp phần giải quyết việc làm ổn định cho lao động tại chỗ.

Tại xã Cao Minh, hơn 10 năm qua, nhiều hộ dân đã chủ động đầu tư trồng rừng. Chính quyền địa phương chú trọng hướng dẫn kỹ thuật, quy cách trồng và chăm sóc, giúp người dân nâng cao hiệu quả sản xuất. Nhờ khai thác rừng trồng, nhiều hộ đã thoát nghèo và từng bước ổn định cuộc sống. Người dân mong muốn tiếp tục được Nhà nước quan tâm đầu tư hạ tầng giao thông, để việc trồng và khai thác rừng thuận lợi hơn.

Nhằm nâng cao hiệu quả lâu dài, các địa phương vùng cao của tỉnh đang đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng tiến bộ kỹ thuật, chuyển dần từ rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn, kéo dài chu kỳ khai thác để tăng giá trị kinh tế. Cùng với lợi ích về thu nhập, rừng trồng góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, hạn chế xói mòn, sạt lở đất, điều hòa nguồn nước và giảm áp lực lên rừng tự nhiên.

Có thể khẳng định, khai thác rừng trồng là hướng đi phù hợp với điều kiện tự nhiên của vùng cao Thái Nguyên, góp phần giảm nghèo, nâng cao đời sống người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững và giữ màu xanh cho những cánh rừng miền núi.