Chuẩn hóa OCOP cho bí xanh thơm

Từ cây trồng quen thuộc trên nương rẫy, bí xanh thơm đã phát triển thành sản phẩm nông nghiệp hàng hóa chủ lực, mang lại thu nhập ổn định cho hàng trăm hộ dân tại các xã Thượng Minh, Chợ Rã, Phúc Lộc của tỉnh.

Việc tổ chức sản xuất tập trung, gắn với vai trò của hợp tác xã trong liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ đang giúp thương hiệu bí xanh thơm từng bước khẳng định vị thế, tạo hướng phát triển bền vững cho nông sản địa phương.

Sản phẩm trà bí xanh thơm của HTX Yến Dương (xã Thượng Minh) được sản xuất theo quy trình bảo đảm an toàn thực phẩm.

Những ngày đầu năm, trên các cánh đồng vùng trồng bí xanh thơm, người dân khẩn trương làm đất, gieo ươm giống, chuẩn bị cho vụ sản xuất mới. Hằng năm, vùng trồng bí xanh thơm trọng điểm của tỉnh duy trì diện tích gần 400ha, tạo nguồn cung ổn định cho thị trường.

Bí xanh thơm là cây trồng ngắn ngày, sau khoảng 3-4 tháng gieo trồng đã cho thu hoạch, phù hợp với điều kiện khí hậu mát mẻ và thổ nhưỡng vùng cao.

Để bảo đảm năng suất và chất lượng, các địa phương đặc biệt chú trọng khâu chuẩn bị giống. Thời điểm này, các cơ sở gieo ươm trong vùng tập trung chuẩn bị cây giống, áp dụng biện pháp kỹ thuật nhằm bảo vệ cây con trong điều kiện thời tiết rét.

Từ nguồn giống bảo đảm chất lượng, trong quá trình trồng và chăm sóc, người dân chú trọng áp dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật, tuân thủ quy trình sản xuất an toàn thực phẩm.

Nhiều hộ đã chuyển sang sản xuất theo hướng VietGAP, hữu cơ, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hóa học, ưu tiên phân bón hữu cơ nhằm bảo đảm chất lượng sản phẩm và bảo vệ môi trường.

Trung bình mỗi quả bí đạt trọng lượng từ 2-3kg, mẫu mã đẹp. Điểm tạo nên sự khác biệt của bí xanh thơm là mùi thơm tự nhiên, vị đậm, độ dẻo cao khi chế biến, được người tiêu dùng ưa chuộng.

Từ sản xuất nhỏ lẻ, tự phát, cây bí xanh thơm dần được mở rộng diện tích, hình thành vùng sản xuất tập trung. Đây là cơ sở để địa phương tổ chức lại sản xuất theo hướng hàng hóa, gắn với nhu cầu thị trường.

Bà Nông Thị Trang (xã Thượng Minh) chăm sóc cây giống bí xanh thơm chuẩn bị cho vụ mới.

Xác định chuẩn hóa sản phẩm và xây dựng thương hiệu là khâu then chốt, xã Thượng Minh đã phát huy vai trò của Hợp tác xã (HTX) Yến Dương trong tổ chức liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ các sản phẩm từ bí xanh thơm.

Thành lập năm 2018, từ quy mô nhỏ với 7 thành viên, đến nay HTX Yến Dương đã phát triển lên gần 25 thành viên, liên kết sản xuất với hơn 500 hộ dân trong và ngoài xã.

Nhận thấy việc tiêu thụ bí xanh tươi chưa khai thác hết tiềm năng, HTX đã đầu tư chế biến sâu, phát triển các sản phẩm như trà bí thơm, mứt bí nhằm nâng cao giá trị kinh tế.

Hiện mỗi năm, HTX Yến Dương cung ứng ra thị trường hơn 1 tấn trà bí thơm. Các sản phẩm được đầu tư về nhãn mác, bao bì, tem truy xuất nguồn gốc, đáp ứng yêu cầu về an toàn thực phẩm và được phân phối tại nhiều tỉnh, thành phố.

Tham gia Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), đến nay HTX đã có 4 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP từ 3 đến 4 sao cấp tỉnh, gồm bí xanh thơm, trà bí thơm, gạo nếp Tài và miến dong Yến Dương.

Từ mô hình phát triển cây bí xanh thơm có thể khẳng định, việc tổ chức sản xuất bài bản, gắn với hợp tác xã, ứng dụng khoa học - kỹ thuật và chuẩn hóa sản phẩm theo tiêu chuẩn OCOP là hướng đi phù hợp đối với nông sản vùng cao. Qua đó góp phần nâng cao giá trị cây trồng bản địa, tạo việc làm, cải thiện thu nhập cho người dân và từng bước xây dựng thương hiệu nông sản địa phương trên thị trường.