Thu ngân sách từ đất đai: Nỗ lực gỡ khó để hoàn thành mục tiêu

Hiện nay, thu ngân sách từ đất đai tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu nguồn thu ngân sách của nhiều địa phương trong tỉnh Thái Nguyên, góp phần tạo nguồn lực cho đầu tư phát triển, xây dựng hạ tầng và bảo đảm an sinh xã hội.

Tuy nhiên, trong bối cảnh thị trường trầm lắng, nhu cầu giao dịch chưa cao, công tác thu tiền sử dụng đất tại khu vực phía Bắc tỉnh đang gặp nhiều khó khăn. Trước thực tế đó, các địa phương đang chủ động triển khai nhiều giải pháp, phấn đấu hoàn thành mục tiêu thu ngân sách năm 2026.

Năm 2026, phường Đức Xuân được giao tổng thu ngân sách 139 tỷ đồng, trong đó thu từ sử dụng đất là 85 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau 5 tháng đầu năm, số thu từ lĩnh vực này mới đạt hơn 6 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với tiến độ.

Nguyên nhân chủ yếu là do một số dự án chưa đủ điều kiện tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, công tác giải phóng mặt bằng còn vướng mắc; mặt khác, thị trường giao dịch chưa sôi động.

Để khắc phục, địa phương đang phối hợp với các ngành chức năng rà soát từng dự án, tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh hoàn thiện hồ sơ pháp lý, sớm tổ chức đấu giá tại các khu vực đủ điều kiện, tạo nguồn thu cho ngân sách.

Trong khi đó, tại phường Bắc Kạn, công tác thu từ đất đai có tín hiệu tích cực. Đến nay, địa phương đã thu được 28/43 tỷ đồng, góp phần bảo đảm tiến độ thu ngân sách chung.

Trên cơ sở kết quả đạt được, phường đặt mục tiêu tổng thu ngân sách cả năm vượt khoảng 20% so với chỉ tiêu được giao. Để hoàn thành mục tiêu, địa phương tiếp tục quản lý chặt chẽ nguồn thu, rà soát quỹ đất, chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết để khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai.

Không chỉ các phường trung tâm khu vực phía Bắc, nhiều xã trên địa bàn cũng đang đối mặt với áp lực thu ngân sách từ đất đai. Xã Tân Kỳ là một địa phương còn nhiều khó khăn, đến giữa tháng 5-2026, tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt hơn 1,73 tỷ đồng, bằng 47,5% kế hoạch năm.

Tuy nhiên, trong điều kiện các nguồn thu từ dịch vụ, thương mại còn hạn chế, việc phụ thuộc nhiều vào nguồn thu tiền sử dụng đất cũng đặt ra không ít áp lực đối với các địa phương.

Ông Phan Đức Luận, Chủ tịch UBND xã Tân Kỳ, cho biết: Hiện nay, nguồn thu từ đất vẫn là nguồn thu chủ lực của địa phương. Tuy nhiên về lâu dài, xã sẽ từng bước mở rộng các nguồn thu bền vững từ sản xuất, dịch vụ, phát triển các cây trồng lợi thế gắn với du lịch cộng đồng, giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn thu từ đất để đảm bảo tính ổn định trong điều hành ngân sách.

Tại hầu hết các xã, phường ở khu vực phía Bắc của tỉnh, thị trường bất động sản ít biến động, nhu cầu giao dịch thấp khiến nguồn thu chưa tạo được đột phá, trong khi đây vẫn là nguồn thu chủ lực trong cân đối ngân sách. Do đó, việc khai thác hiệu quả quỹ đất tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Có thể thấy, nhiệm vụ thu ngân sách từ đất đai trong năm 2026 đặt ra nhiều thách thức. Tuy nhiên, với sự chủ động tháo gỡ khó khăn, linh hoạt trong điều hành và quyết tâm của chính quyền cơ sở, các địa phương đang nỗ lực tìm giải pháp để hoàn thành chỉ tiêu đề ra.

Đây không chỉ là yêu cầu về nguồn lực tài chính, mà còn là điều kiện quan trọng bảo đảm thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới.