Thái Nguyên hướng tới tăng trưởng dài hạn, bền vững và toàn diện

Từ nhóm địa phương có tốc độ tăng trưởng trung bình trong năm 2025, Thái Nguyên vươn lên nằm trong nhóm 10 tỉnh, thành phố tăng trưởng cao nhất cả nước sau 6 tháng đầu năm 2026. Nhưng giá trị lớn hơn nằm ở việc tỉnh đang chủ động kiến tạo một chu kỳ tăng trưởng mới thông qua tháo gỡ các điểm nghẽn, chuẩn bị hạ tầng, quỹ đất và mở rộng không gian phát triển. Đây là nền tảng để Thái Nguyên hướng tới mục tiêu tăng trưởng dài hạn, bền vững và toàn diện.

Kiến tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn

Tăng trưởng kinh tế luôn là thước đo quan trọng phản ánh “sức khỏe” của một nền kinh tế địa phương. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm hơn là khả năng duy trì tốc độ tăng trưởng ấy trong nhiều năm liên tiếp. Nhìn từ góc độ đó, kết quả tăng trưởng của Thái Nguyên trong 6 tháng đầu năm 2026 mang nhiều ý nghĩa hơn những thứ hạng trên bảng xếp hạng.

GRDP của tỉnh ước tăng 10,01%, đứng thứ 9 cả nước; riêng quý II đạt 11,28%, đứng thứ 3 toàn quốc. Khu vực công nghiệp - xây dựng tiếp tục là “đầu tàu” với mức tăng 13,52%, đóng góp hơn 63% vào mức tăng chung của nền kinh tế. Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng gần 20%; tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 31,9 tỷ USD; thu ngân sách tiếp tục duy trì đà tăng tích cực.

Những con số đó cho thấy nền kinh tế Thái Nguyên tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, trong đó công nghiệp giữ vai trò động lực, còn thương mại, dịch vụ, logistics và nông nghiệp đều tăng trưởng ổn định.

Theo ông Trần Quang, Trưởng Thống kê tỉnh Thái Nguyên, GRDP không đơn thuần phản ánh quy mô nền kinh tế mà còn cho thấy hiệu quả điều hành và khả năng huy động nguồn lực của địa phương. Việc duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số trong điều kiện kinh tế thế giới còn nhiều biến động cho thấy nền tảng phát triển của tỉnh ngày càng được củng cố, tạo dư địa để mở rộng quy mô nền kinh tế trong những năm tới.

Song, điều làm nên sự khác biệt của Thái Nguyên không chỉ nằm ở kết quả đạt được mà ở cách địa phương tạo ra kết quả đó. Trong khi không ít địa phương vẫn tập trung vào các giải pháp mang tính ngắn hạn để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng từng năm thì Thái Nguyên đang dành nguồn lực cho những nhiệm vụ có thể chưa tạo ra GRDP ngay lập tức nhưng sẽ quyết định năng lực cạnh tranh của nền kinh tế trong nhiều năm sau. Đó là chuẩn bị quỹ đất sạch; phát triển hạ tầng giao thông chiến lược; mở rộng các khu công nghiệp; cải cách thủ tục hành chính; lựa chọn các dự án đầu tư có giá trị gia tăng cao.

Điều đó được thể hiện qua hàng loạt công việc đang được triển khai. Toàn tỉnh có 49 dự án thực hiện giải phóng mặt bằng tại 23 xã, phường. Đến nay, tổng diện tích đã kê khai đạt 694,18ha; diện tích được phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ đạt 407,56ha; nhiều khu công nghiệp mới từng bước hoàn thiện hạ tầng; các tuyến giao thông trọng điểm được đẩy nhanh tiến độ. Đây đều là những công việc tiêu tốn nhiều nguồn lực, chưa tạo ra tăng trưởng ngay trong ngắn hạn nhưng lại quyết định khả năng thu hút đầu tư trong giai đoạn phát triển tiếp theo.

Ngay từ đầu năm, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường đã nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu tăng trưởng hai con số không chỉ là chỉ tiêu kinh tế mà còn là yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới. Muốn đạt mục tiêu đó, từng cấp, ngành phải chủ động tháo gỡ khó khăn, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; coi việc giải quyết vướng mắc cho doanh nghiệp, nhà đầu tư là nhiệm vụ thường xuyên của cả hệ thống chính trị.

Tinh thần ấy đang được cụ thể hóa bằng sự thay đổi trong phương thức điều hành của bộ máy chính quyền. Thay vì chờ doanh nghiệp tìm đến, các sở, ngành và địa phương chủ động đồng hành ngay từ khâu quy hoạch, giải phóng mặt bằng, hoàn thiện thủ tục đầu tư đến triển khai dự án. Chính quyền chuyển từ quản lý sang đồng hành, phục vụ doanh nghiệp, coi thành công của doanh nghiệp là động lực phát triển của địa phương.

Ông Lê Kim Phúc, Giám đốc Sở Tài chính, nhấn mạnh: Tăng trưởng bền vững phụ thuộc nhiều vào khả năng huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Chính vì vậy, cùng với thúc đẩy sản xuất, Thái Nguyên đang tập trung nâng cao hiệu quả đầu tư công, cải thiện môi trường đầu tư, tạo thêm dư địa tài chính để tiếp tục đầu tư cho hạ tầng, giáo dục, y tế và các lĩnh vực an sinh xã hội.

Ở góc độ phát triển dài hạn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đặng Văn Huy cho rằng: Tăng trưởng của Thái Nguyên phải hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên và phát huy lợi thế của nông nghiệp, lâm nghiệp và không gian sinh thái. Đây cũng là điều kiện quan trọng để thu hút các dòng vốn đầu tư chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển xanh và kinh tế tuần hoàn.

Mở rộng không gian, tạo động lực phát triển

Trong phát triển kinh tế, mỗi địa phương đều có một “giới hạn tăng trưởng” nếu chỉ dựa vào các động lực sẵn có. Khi quỹ đất công nghiệp, dư địa đô thị hóa và không gian phát triển dần thu hẹp, việc tạo ra động lực mới trở thành yêu cầu tất yếu để duy trì tốc độ tăng trưởng.

Với Thái Nguyên, mở rộng không gian phát triển chính là lời giải cho bài toán này. Tỉnh đang định hướng hình thành cực tăng trưởng mới ở khu vực phía Bắc, không chỉ mở rộng địa giới hành chính mà còn tái cấu trúc không gian phát triển, tạo thêm dư địa cho công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ và du lịch, giảm áp lực lên khu vực trung tâm, khai thác hiệu quả các tiềm năng còn bỏ ngỏ.

Theo các chuyên gia kinh tế, lợi thế của khu vực phía Bắc nằm ở khả năng kết hợp phát triển công nghiệp với kinh tế xanh, sản xuất với dịch vụ, tăng trưởng với bảo tồn tài nguyên và bản sắc văn hóa, qua đó tạo nền tảng cho mô hình phát triển cân bằng và bền vững của tỉnh.

Tư duy ấy được thể hiện rõ trong định hướng của Tỉnh ủy khi xác định khu vực phía Bắc sẽ là không gian phát triển mới của Thái Nguyên trong giai đoạn tới. Phát biểu tại Chương trình “Trà sáng cùng doanh nhân” với chủ đề thu hút đầu tư phát triển khu vực phía Bắc, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Trịnh Xuân Trường nhấn mạnh: Tỉnh sẽ tạo mọi điều kiện thuận lợi để thu hút các dự án có hàm lượng công nghệ cao, thân thiện với môi trường, tạo giá trị gia tăng lớn và có sức lan tỏa. Mục tiêu không phải là thu hút đầu tư bằng mọi giá mà là lựa chọn những dự án có khả năng định hình cơ cấu kinh tế trong tương lai.

Thực tế cho thấy, định hướng ấy đã nhanh chóng nhận được sự quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp. Ngay tại Chương trình “Trà sáng cùng doanh nhân”, tỉnh đã trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác với tổng giá trị hơn 18.800 tỷ đồng. Danh mục dự án trải rộng từ phát triển hạ tầng khu công nghiệp, công nghiệp chế biến, năng lượng tái tạo đến nông nghiệp công nghệ cao, phát triển vùng nguyên liệu chè, du lịch sinh thái và chuyển đổi số.

Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, khu vực phía Bắc có nhiều điều kiện để phát triển nông nghiệp sinh thái, vùng nguyên liệu tập trung, kinh tế lâm nghiệp, dược liệu, dịch vụ môi trường rừng và du lịch gắn với cảnh quan tự nhiên. Khi các lĩnh vực này được kết nối với công nghiệp chế biến, logistics và thị trường tiêu thụ, giá trị sản phẩm sẽ được nâng lên đáng kể. Đồng thời, quá trình này cũng tạo thêm sinh kế bền vững cho người dân khu vực miền núi.

Ông Hà Văn Cường, Giám đốc Công ty CP Nông sản Bắc Kạn, cho rằng: Điều tạo sức hút lớn nhất với doanh nghiệp là cách chính quyền tỉnh chủ động đối thoại, lắng nghe và đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình chuẩn bị đầu tư. Sự cởi mở ấy giúp doanh nghiệp thêm niềm tin để đầu tư lâu dài, đồng thời mở ra cơ hội hình thành các chuỗi liên kết sản xuất gắn với vùng nguyên liệu và người dân địa phương.

Từ góc nhìn quản trị, việc mở rộng không gian phát triển về phía Bắc còn mang ý nghĩa chiến lược trong phân bổ nguồn lực. Thay vì để tăng trưởng tập trung vào một số khu vực, Thái Nguyên đang tạo ra những cực phát triển mới, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các vùng, khai thác hiệu quả tiềm năng của từng địa phương và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế trước những biến động bên ngoài. Đây cũng là cách để tăng trưởng kinh tế gắn chặt hơn với mục tiêu phát triển bao trùm, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội hưởng lợi từ quá trình phát triển.

Những kết quả tăng trưởng ấn tượng trong 6 tháng đầu năm 2026 cho thấy những nền tảng phát triển dài hạn đang được Thái Nguyên chủ động kiến tạo, từ hạ tầng, quỹ đất, môi trường đầu tư đến không gian phát triển mới ở phía Bắc của tỉnh.

Mục tiêu của Thái Nguyên không dừng ở tăng trưởng hai con số trong năm 2026 mà hướng tới xây dựng nền kinh tế tăng trưởng bền vững trên nền tảng công nghiệp hiện đại, nông nghiệp xanh, dịch vụ chất lượng cao và môi trường đầu tư minh bạch.

Khi các điểm nghẽn tiếp tục được tháo gỡ, dư địa phát triển được mở rộng và dòng vốn chất lượng cao được thu hút, tăng trưởng sẽ trở thành kết quả của một chiến lược dài hạn, tạo cơ sở để Thái Nguyên khẳng định vai trò cực tăng trưởng của vùng trung du và miền núi phía Bắc.