Xuất khẩu tăng tốc từ nội lực doanh nghiệp

Những tháng đầu năm 2026, hoạt động xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng trong bức tranh tăng trưởng kinh tế của Thái Nguyên. Không chỉ duy trì vị thế là một trong những địa phương có quy mô xuất khẩu lớn nhất cả nước, tỉnh còn ghi nhận tín hiệu tích cực khi khu vực doanh nghiệp trong nước tăng trưởng vượt trội, từng bước khẳng định vai trò trong chuỗi sản xuất và xuất khẩu. Đây được xem là nền tảng quan trọng để Thái Nguyên hướng tới mục tiêu phát triển công nghiệp theo chiều sâu, nâng cao chất lượng tăng trưởng trong giai đoạn tới.

6 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa của Thái Nguyên ước đạt 18,5 tỷ USD, tăng 19,8% so với cùng kỳ năm trước, vượt 7,7% kế hoạch năm. Tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt 31,9 tỷ USD, tăng 26,2%, cán cân thương mại tiếp tục duy trì xuất siêu khoảng 5,2 tỷ USD. Thái Nguyên tiếp tục giữ vững vị trí trong nhóm 5 địa phương có quy mô xuất khẩu lớn nhất cả nước, khẳng định vai trò là một trong những trung tâm sản xuất công nghiệp và xuất khẩu quan trọng của Việt Nam.

Những kết quả này cũng góp phần quan trọng vào tăng trưởng GRDP và tạo dư địa cho thu ngân sách, đầu tư phát triển của tỉnh. Nếu như trước đây tăng trưởng xuất khẩu của Thái Nguyên chủ yếu được dẫn dắt bởi khu vực doanh nghiệp FDI, thì bức tranh 6 tháng đầu năm nay đã xuất hiện thêm một điểm nhấn đáng chú ý. 

Khu vực doanh nghiệp trong nước đạt kim ngạch xuất khẩu hơn 651 triệu USD, tăng 76,2% so với cùng kỳ. Dù mới chiếm khoảng 3,5% tổng kim ngạch xuất khẩu, nhưng đây là mức tăng cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, phản ánh sự chuyển biến tích cực về năng lực sản xuất, công nghệ và khả năng tiếp cận thị trường của doanh nghiệp nội địa.

Động lực tăng trưởng không chỉ đến từ việc mở rộng đơn hàng mà còn từ quá trình đầu tư nâng cao giá trị gia tăng. Nhiều doanh nghiệp đã chuyển từ xuất khẩu nguyên liệu hoặc sản phẩm sơ chế sang chế biến sâu, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế. Điều này được thể hiện rõ khi nhóm kim loại màu và tinh quặng kim loại màu tăng trên 96%, trở thành một trong những nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong cơ cấu xuất khẩu của tỉnh.

Một trong những doanh nghiệp lựa chọn hướng đi này là Công ty TNHH Hoàng Nam Bắc Kạn. Năm 2025, doanh nghiệp đã đầu tư hơn 70 tỷ đồng xây dựng dây chuyền điện phân công suất 5.000 tấn sản phẩm mỗi năm, qua đó nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu và gia tăng giá trị sản phẩm trước khi đưa ra thị trường.

Không chỉ lĩnh vực khai khoáng, nhiều doanh nghiệp cơ khí, chế tạo trên địa bàn tỉnh cũng duy trì đà tăng trưởng tích cực nhờ chủ động tìm kiếm thị trường, nâng cao năng lực sản xuất đáp ứng tốt yêu cầu của khách hàng. Trong đó, Công ty TNHH Một thành viên Diesel Sông Công ghi nhận mức tăng trưởng khoảng 29,6% trong 6 tháng đầu năm nhờ đơn hàng ổn định và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Nửa đầu năm, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục giữ vai trò là trụ cột của xuất khẩu Thái Nguyên khi đạt kim ngạch khoảng 17,9 tỷ USD, tăng 18,4% so với cùng kỳ và chiếm hơn 96% tổng giá trị xuất khẩu toàn tỉnh. Riêng nhóm điện thoại thông minh, máy tính bảng và các sản phẩm điện tử đạt khoảng 17,5 tỷ USD, tăng 19%, tiếp tục là ngành hàng chủ lực và là động lực quan trọng của tăng trưởng công nghiệp.

Là doanh nghiệp đang xuất khẩu sản phẩm tới 145 quốc gia và vùng lãnh thổ, Công ty TNHH Mani Hà Nội tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định, đồng thời đẩy mạnh đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Ông Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Mani Hà Nội cho biết: Chúng tôi đặt mục tiêu tăng khoảng 9% doanh thu và 11% sản lượng trong năm 2026, đồng thời tiếp tục nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Đà tăng trưởng xuất khẩu được hỗ trợ bởi nền tảng sản xuất công nghiệp tiếp tục khởi sắc. Trong 6 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp của tỉnh tăng 19,86% so với cùng kỳ; riêng ngành công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 20,28% - mức cao nhất trong 5 năm trở lại đây. 

Nếu khu vực FDI tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt về quy mô, công nghệ và thị trường, thì doanh nghiệp trong nước đang từng bước tạo dựng năng lực cạnh tranh bằng đầu tư công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường. Sự phát triển đồng thời của hai khu vực không chỉ giúp duy trì vị thế của Thái Nguyên trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước về xuất khẩu mà còn tạo nền tảng để nâng cao giá trị gia tăng, tăng sức chống chịu của nền kinh tế trước những biến động của thị trường thế giới.

Trong bối cảnh tỉnh đang đẩy mạnh cải cách môi trường đầu tư, phát triển hạ tầng công nghiệp và thu hút các dự án công nghệ cao, dư địa tăng trưởng xuất khẩu vẫn còn rất lớn. Khi doanh nghiệp trong nước ngày càng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia, kết hợp với vai trò dẫn dắt của khu vực FDI, xuất khẩu sẽ tiếp tục là động lực quan trọng đưa Thái Nguyên hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững trong năm 2026 và những năm tiếp theo.