Nhà ở xã hội: Cơ hội an cư và những nút thắt cần tháo gỡ (Kỳ 1)

Giữa áp lực về nhà ở ngày càng lớn đối với người lao động thu nhập thấp, công nhân và các đối tượng chính sách, chương trình phát triển nhà ở xã hội (NOXH) trong cả nước nói chung, tại Thái Nguyên nói riêng đang mở ra cơ hội hiện thực hóa giấc mơ an cư cho nhiều người dân. Đây là chính sách có ý nghĩa nhân văn sâu sắc, góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn về nguồn cung, thủ tục, khả năng tiếp cận và công tác quản lý, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ để chính sách phát huy hiệu quả hơn.

Kỳ 1:  Dự án an sinh nhân lên hạnh phúc

Hai năm trở lại đây, Thái Nguyên đẩy mạnh tiến độ triển khai các dự án xây dựng NOXH. Riêng 6 tháng đầu năm nay, tỉnh khởi công 10 dự án với quy mô gần 6.000 căn hộ, tổng mức đầu tư 12.553 tỷ đồng. Đây là tín hiệu tích cực đối với những người dân còn nhiều khó khăn về nhà ở. Mỗi dự án NOXH được triển khai góp phần hoàn thiện diện mạo hạ tầng đô thị, đồng thời mở ra cơ hội để người thu nhập thấp hiện thực hóa giấc mơ có một mái ấm của riêng mình.

Hiện thực hóa giấc mơ an cư

Một buổi chiều cuối tháng Bảy, mưa phủ kín công trường Dự án NOXH FAMIA Sông Công. Tiếng máy trộn bê tông hòa cùng tiếng búa, tiếng cắt sắt vang lên không ngớt. Từng tốp công nhân vẫn miệt mài làm việc để vượt tiến độ thi công, những dãy nhà dần hiện rõ hình hài.

Đằng sau những tầng nhà ngày một vươn cao là niềm mong mỏi của hàng trăm gia đình công nhân, người lao động có thu nhập thấp. Với họ, một căn hộ NOXH không chỉ là nơi che mưa, chắn nắng mà còn là khởi đầu của cuộc sống ổn định. Chỉ hơn nửa năm nữa, nơi đây sẽ đón những cư dân đầu tiên.

Trong số những người đã được Sở Xây dựng xét duyệt mua căn hộ rộng 62m2 với giá 756 triệu đồng tại Dự án NOXH FAMIA Sông Công và đang chờ ngày nhận nhà có anh Nguyễn Văn Khang, ở tổ dân phố số 2 Thắng Lợi, phường Sông Công. Trò chuyện với chúng tôi, anh không giấu được niềm vui. Vợ chồng anh kết hôn đã 5 năm nhưng vẫn phải sống cảnh ở nhờ hoặc thuê trọ. Có thời điểm, sau khi thỏa thuận thuê nhà dài hạn, anh chị bỏ ra một khoản tiền không nhỏ để sửa sang phòng trọ. Thế nhưng, do chủ nhà có việc đột xuất nên gia đình anh buộc phải trả lại nhà và tiếp tục tìm chỗ ở mới. Mỗi lần chuyển nhà là thêm một lần vất vả.

Anh chia sẻ: “Theo dự kiến, chúng tôi sẽ nhận căn hộ vào tháng 3-2027. Với thu nhập của hai vợ chồng, nếu không có chính sách NOXH thì phải tiết kiệm từ 15-20 năm mới có thể mua được nhà. Hiện, Sở Xây dựng đã thông báo danh sách những trường hợp đủ điều kiện cho chủ đầu tư, người mua và ngân hàng. Ban đầu, chúng tôi chỉ phải thanh toán 20% giá trị căn hộ, phần còn lại được vay ngân hàng với lãi suất thấp trên 5%/năm và trả góp trong 25 năm đối với Ngân hàng Chính sách xã hội, hoặc 20 năm đối với các ngân hàng thương mại. Thời gian trả góp dài giúp giảm áp lực tài chính rất nhiều. Nếu có điều kiện, người mua vẫn được thanh toán trước hạn. Các cụ xưa đã nói “an cư mới lạc nghiệp”, sự quan tâm của Nhà nước giúp chúng tôi yên tâm làm việc, xây dựng cuộc sống gia đình ổn định”.

Cũng như Dự án NOXH FAMIA Sông Công, Dự án NOXH tại các ô đất OXH-02, OXH-03 và OXH-04, Khu đô thị Việt Hàn, phường Phổ Yên, do Công ty CP Đầu tư Việt Hàn Capital làm chủ đầu tư đang được đẩy nhanh tiến độ. Dự án có quy mô sử dụng đất trên 29.000m2, tổng mức đầu tư trên 982 tỷ đồng. Khi hoàn thành sẽ có khoảng 1.228 căn hộ để bán và cho thuê dài hạn đối với người có thu nhập thấp.

Ông Phạm Quang Anh, Giám đốc Sở Xây dựng, thông tin: Khởi công từ ngày 19/12/2025, trong năm 2026 dự án phấn đấu hoàn thành 666 căn hộ. Hiện chủ đầu tư đang thi công phần thân tòa CT05 đến tầng 12/15 và thi công phần móng tòa CT04. Sở Xây dựng đang tiếp tục đôn đốc chủ đầu tư khẩn trương triển khai phần móng tòa CT04 cũng như các hạng mục còn lại của dự án.

NOXH được xem là một trong những giải pháp quan trọng bảo đảm an sinh và công bằng xã hội. Không chỉ tạo cơ hội sở hữu nhà ở với mức giá phù hợp cho người thu nhập thấp, công nhân và người lao động, các dự án NOXH còn góp phần điều tiết thị trường bất động sản, giảm áp lực lên hạ tầng đô thị và thúc đẩy phát triển kinh tế theo hướng bền vững. Những giá trị đó thể hiện trên nhiều phương diện, từ bảo đảm an sinh xã hội, hỗ trợ quy hoạch đô thị đến kích thích tăng trưởng kinh tế và cân bằng thị trường bất động sản.

Nhận thức rõ ý nghĩa đó, thời gian qua Thái Nguyên đã tập trung thúc đẩy phát triển NOXH nhằm bảo đảm an sinh xã hội, đồng thời tạo sức hút đối với lực lượng lao động trong và ngoài tỉnh đến làm việc lâu dài tại các khu, cụm công nghiệp và đô thị. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 17 dự án NOXH và nhà lưu trú công nhân đang được triển khai. Đây là tín hiệu đáng mừng đối với người có thu nhập thấp, nhất là khi nhiều dự án đang được đẩy nhanh tiến độ.

Quyết tâm của Thái Nguyên

Theo Nghị quyết số 07/NQ-CP ngày 12/1/2026 của Chính phủ về giao chỉ tiêu phát triển NOXH cho các địa phương giai đoạn 2026-2030, tỉnh Thái Nguyên được giao hoàn thành 24.800 căn. Trong đó, năm 2026 là 3.422 căn, năm 2027 là 5.294 căn, các năm 2028, 2029 và 2030, mỗi năm 5.000 căn. Tuy nhiên, Thái Nguyên đặt mục tiêu cao hơn, phấn đấu đến năm 2030 phát triển khoảng 60.000 căn NOXH. Riêng năm 2026, tỉnh phấn đấu hoàn thành 5.661 căn hộ.

Đối với Thái Nguyên, phát triển NOXH là nhiệm vụ chính trị quan trọng, góp phần bảo đảm an sinh xã hội và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững. Vì vậy, quan điểm của tỉnh là các dự án phải bảo đảm chất lượng công trình, hạ tầng đồng bộ, kết nối thuận lợi với hệ thống giao thông và các khu công nghiệp; đồng thời có giá bán, giá cho thuê phù hợp với khả năng chi trả của công nhân và người lao động.

Đây cũng là định hướng xây dựng hệ thống NOXH đồng bộ, hiện đại, đáp ứng nhu cầu thực tế trong bối cảnh dự báo những năm tới Thái Nguyên tiếp tục thu hút mạnh nguồn vốn FDI, kéo theo lượng lớn lao động từ các địa phương khác đến sinh sống, làm việc.

Để đẩy nhanh tiến độ các dự án NOXH, tỉnh đang tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về thủ tục đầu tư, đất đai và giải phóng mặt bằng. Đồng chí Nguyễn Linh, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh, cho biết: Tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành và địa phương có dự án NOXH tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các chủ đầu tư, hướng dẫn đầy đủ các thủ tục về đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường; đôn đốc công tác giải phóng mặt bằng theo đúng quy định, bảo đảm tiến độ, công khai, minh bạch. Đồng thời yêu cầu các chủ đầu tư và nhà thầu bố trí đầy đủ nguồn lực, tổ chức thi công khoa học, tuân thủ nghiêm các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật, bảo đảm an toàn lao động, an toàn giao thông, vệ sinh môi trường và phối hợp chặt chẽ với chính quyền, người dân tại khu vực triển khai dự án.

Thái Nguyên đang từng bước hiện thực hóa giấc mơ an cư của người thu nhập thấp thông qua việc đẩy nhanh các dự án NOXH và hoàn thiện cơ chế hỗ trợ. Dù nhu cầu thực tế vẫn lớn hơn nguồn cung và quá trình triển khai còn những khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ, quyết tâm của tỉnh cùng sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành được kỳ vọng sẽ tạo thêm nhiều cơ hội để người dân sớm ổn định nơi ở, yên tâm lao động và gắn bó lâu dài với địa phương.