Hiểm họa từ vũ khí, vật liệu nổ - Bài 2: Hệ lụy khi tàng trữ, chế tạo vũ khí, vật liệu nổ trái phép

Từ một đầu đạn nhặt về, vài linh kiện súng mua qua mạng, hay một khẩu súng tự chế giấu trong góc nhà… nhiều bi kịch đau lòng đã xảy ra. Thực tế đã, đang gióng lên hồi chuông cảnh báo: Tàng trữ, chế tạo và sử dụng vũ khí, vật liệu nổ trái phép không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ biến những mâu thuẫn nhỏ thành thảm kịch không thể cứu vãn.

Đầu năm 2026, lực lượng chức năng đã bắt 4 đối tượng tàng trữ trái phép vũ khí.

Mâu thuẫn nhỏ, bi kịch lớn

Đã 4 năm trôi qua nhưng nhiều người dân ở xã Dân Tiến vẫn chưa quên cảnh tượng kinh hoàng xảy ra trong buổi chiều định mệnh. Tiếng nổ lớn vang lên xé toạc không gian yên tĩnh của vùng quê bình yên. Khi người dân chạy tới nơi phát ra tiếng nổ, trước mắt họ là hiện trường kinh hoàng: Người chết, người bị thương nằm trên vũng máu.

Nguyên nhân là do mâu thuẫn nợ nần trong gia đình, đối tượng là Lê Văn Hữu (SN 1981), trú tại xã Dân Tiến, đã dùng súng bắn vợ chồng anh họ. Hậu quả là anh họ tử vong, chị dâu bị thương nặng, đối tượng đã dùng chính khẩu súng đó để kết liễu cuộc đời... để lại nỗi đau kéo dài cho gia đình và sự ám ảnh cho những người chứng kiến.

Những vụ án mạng liên quan đến vũ khí như trên đã không còn là chuyện cá biệt. Trên thực tế, có không ít trường hợp người dân dùng vũ khí tự chế tạo, vũ khí tàng trữ trái phép giải quyết mâu thuẫn. 

Ngoài súng tự chế, tình trạng sản xuất pháo nổ và vật liệu nổ thủ công cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Cứ mỗi dịp Tết đến, tình hình tàng trữ, sản xuất, buôn bán pháo nổ lại trở nên “nóng” hơn bao giờ hết. Không ít vụ việc cháy, nổ xảy ra trong quá trình chế tạo pháo, gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản.

Cơ quan chức năng tiến hành tiêu hủy số vũ khí, vật liệu nổ đã thu giữ.

Sáng 5/5/2025, tại xóm 8, xã Phúc Tân, TP. Phổ Yên (nay là xã Đại Phúc) đã xảy ra một vụ nổ lớn trong căn nhà hai tầng của ông Vi Văn Mừng, khiến toàn bộ căn phòng bị sập đổ, tường tầng một nứt vỡ. Thời điểm đó trong nhà có 7 người: Anh Vi Văn Tú, con trai ông Mừng tử vong tại chỗ, ba người khác bị thương nặng và được đưa đi cấp cứu. Qua điều tra, cơ quan chức năng xác định, nguyên nhân vụ nổ là do hành vi chế tạo pháo trái phép.

Nhìn từ những vụ việc đã xảy ra, có thể thấy bom, mìn, đạn pháo hay các loại vũ khí tự chế đều có sức sát thương rất lớn. Đây cũng là nguyên nhân làm phát sinh nhiều loại tội phạm nguy hiểm. Trong các vụ án cướp tài sản, chống người thi hành công vụ, thậm chí là giết người, không ít đối tượng đã sử dụng súng tự chế hoặc hung khí nguy hiểm để gây án.

Đáng nói, những vũ khí này không chỉ nằm trong tay các băng nhóm tội phạm chuyên nghiệp, mà đôi khi được cất giữ ngay trong các gia đình bình thường. Chỉ một mâu thuẫn nhỏ trong cuộc sống, một phút nóng giận hay bột phát cũng có thể khiến những vũ khí ấy trở thành công cụ gây ra hậu quả khó lường.

Bản án phải trả

Trong không khí oi nóng của những ngày đầu hè, phòng xét xử của Tòa án Nhân dân tỉnh Thái Nguyên chật kín người theo dõi phiên tòa xét xử một đường dây chế tạo, tàng trữ và mua bán trái phép vũ khí quân dụng. Trước vành móng ngựa là hàng dài bị cáo đến từ nhiều tỉnh, thành phố khác nhau. Họ từng là thợ cơ khí, lao động tự do, buôn bán nhỏ… nhưng chỉ vì ham lợi số tiền vài triệu đồng đến vài chục triệu đồng, mà đã dấn thân vào một đường dây chế tạo, mua bán súng trái phép.

Khép lại phiên tòa, Lâm Văn Nam, với vai trò chính trong đường dây, bị tuyên phạt 10 năm 6 tháng tù về tội chế tạo, mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng; các bị cáo khác nhận mức án từ 5 năm đến 6 tháng tù giam. 

Cùng với những đối tượng buôn bán, nhiều người sử dụng vũ khí, vật liệu nổ để giải quyết mâu thuẫn cũng đã tự tay đóng lại cánh cửa tương lai. Trường hợp Nông Văn Tú, trú tại xã Linh Sơn là một ví dụ. Xuất phát từ mâu thuẫn nợ nần kéo dài, Tú đã sử dụng súng tự chế bắn nhiều phát đạn vào hai người đang đi xe máy trên địa bàn phường Phan Đình Phùng. Vụ nổ súng khiến một phụ nữ tử vong và một người khác bị thương nặng. Chỉ trong vài giờ sau khi gây án, đối tượng đã bị lực lượng công an bắt giữ khi đang bỏ trốn... 

Hai vụ việc này dù xảy ra đã khá lâu, nhưng đều cho thấy những hệ lụy rất nghiêm trọng của hành vi: Tàng trữ, chế tạo và sử dụng vũ khí, vật liệu nổ trái phép. Mỗi người cất giữ súng, đạn trong nhà với một lý do khác nhau. Có người cho rằng đó là vật phòng thân, có người giữ để phục vụ việc đi săn, cũng có người đơn giản chỉ vì tò mò hoặc muốn sưu tầm. Tuy nhiên, dù với bất kỳ lý do gì, việc tàng trữ và sử dụng vũ khí trái phép vẫn tiềm ẩn nhiều nguy mất an ninh trật tự và là hành vi vi phạm pháp luật.

Vật liệu nổ được cơ quan chức năng thu giữ.

Ông Hoàng Văn Kiên, Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 3 tỉnh Thái Nguyên, cho biết: Khung hình phạt đối với các tội danh liên quan đến vũ khí, vật liệu nổ được quy định khá cao. Người tàng trữ, sản xuất, buôn bán trái phép vũ khí, vật liệu nổ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với khung hình phạt cao nhất lên đến tù chung thân. Tùy thuộc vào mức độ, số lượng tang vật, tổ chức, hoặc hậu quả gây ra. Dù là vô tình hay cố ý thì những đối tượng tàng trữ, sản xuất, mua bán trái phép vũ khí, vật liệu nổ để gây ra hậu quả đều phải chịu sự xử lý nghiêm khắc của pháp luật.

Pháp luật sẽ thực thi công lý bằng một bản án, nhưng với nhiều trường hợp còn một bản án khác day dứt kéo dài. Đó là bản án lương tâm, khi nhìn lại sự việc, có lẽ chính các bị cáo cũng hiểu rằng chỉ vì một phút nóng giận, họ đã đánh đổi cả tương lai của mình, để rồi những ngày tháng sau đó phải sống trong nỗi ân hận. Không những thế, có nhiều trường hợp người tàng trữ, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ lại chính là nạn nhân vì sự thiếu hiểu biết hay một phút bất cẩn, để rồi bị thương, thậm chí mất mạng...

(Còn nữa)