Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Đức: Cân bằng lợi ích với cạnh tranh

Chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Thủ tướng Đức Friedrich Merz (ngày 25-26/2/2026) diễn ra trong thời điểm kinh tế thế giới chịu sức ép bởi xu hướng bảo hộ gia tăng, chuỗi cung ứng tiếp tục điều chỉnh, trong khi cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn tác động trực tiếp tới châu Âu. Đây là chuyến công du Trung Quốc đầu tiên của ông Merz kể từ khi nhậm chức, được nhìn nhận như một động thái nhằm khởi động lại đối thoại cấp cao và định hình ưu tiên hợp tác giữa hai nền kinh tế lớn.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã hội đàm với Thủ tướng Đức Friedrich Merz tại Bắc Kinh ngày 25/2/2026.

Tại Bắc Kinh, lãnh đạo Trung Quốc và Đức nhất trí tăng cường đối thoại chiến lược, củng cố lòng tin và thúc đẩy hợp tác song phương. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh, thế giới càng trở nên biến động và đan xen phức tạp, Trung Quốc và Đức càng cần tăng cường trao đổi chiến lược và củng cố lòng tin chiến lược lẫn nhau.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng, trong nhiều thập kỷ qua, Đức và Trung Quốc đã hợp tác hiệu quả và duy trì quan hệ song phương ổn định, lành mạnh, ông sẵn sàng tiếp tục duy trì đà tích cực này.

Trung Quốc được ghi nhận đã vượt Mỹ trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Đức trong năm 2025, với tổng kim ngạch khoảng 251 tỷ euro. Tuy nhiên, nhập khẩu của Đức từ Trung Quốc đạt 170,6 tỷ euro (tăng 8,8%), trong khi xuất khẩu sang Trung Quốc giảm 9,7% còn 81,3 tỷ euro.

Thủ tướng Merz mô tả xu hướng này là “không lành mạnh” và cần được xử lý thông qua đối thoại sâu hơn. Ông kêu gọi doanh nghiệp Trung Quốc tăng đầu tư vào Đức, giảm thiểu bất đối xứng trong tiếp cận thị trường.

Chuyến thăm Trung Quốc của Thủ tướng Merz diễn ra trong thời điểm thương mại quốc tế chịu tác động mạnh từ các biện pháp thuế quan và tranh chấp thương mại giữa các nền kinh tế lớn. Cả 2 bên đều có lý do để giữ kênh đối thoại.

Trung Quốc muốn ổn định quan hệ với các đối tác chủ chốt của châu Âu, giảm tác động bất lợi từ môi trường bên ngoài; còn Đức cần duy trì không gian hợp tác kinh tế, đồng thời tránh bị cuốn vào đối đầu cực đoan làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Trong các kết quả, cam kết Trung Quốc đặt mua 120 máy bay Airbus là điểm nhấn đáng chú ý, cho thấy hai bên vẫn có dư địa hợp tác kinh tế thực chất trong bối cảnh bất định toàn cầu gia tăng.

Ông Merz đánh giá đây là minh chứng cho giá trị của đối thoại trực tiếp cấp cao. Hai bên cũng ký các thỏa thuận về biến đổi khí hậu và an ninh lương thực, đồng thời phát tín hiệu nối lại cơ chế tham vấn thường kỳ giữa chính phủ hai nước - cơ chế từng bị gián đoạn bởi đại dịch và biến động chính trị.

Ngoài kinh tế, các vấn đề quốc tế, trong đó có Ukraine, cũng được đưa vào trao đổi. Đức mong Trung Quốc có vai trò tích cực hơn trong thúc đẩy giải pháp giảm căng thẳng, trong khi lập trường của Bắc Kinh vẫn nhấn mạnh đối thoại và giải pháp chính trị.

Dù khác biệt lập trường còn đáng kể, việc trao đổi trực tiếp được xem là cần thiết để “quản trị bất đồng”, tránh để xung đột địa chính trị làm đứt gãy các kênh hợp tác và gia tăng rủi ro ngoài dự báo.

Chuyến thăm của Thủ tướng Friedrich Merz phản ánh xu thế “hợp tác có điều kiện”. Đức vẫn cần Trung Quốc như một thị trường và đối tác sản xuất quan trọng, đồng thời ưu tiên cân bằng lợi ích và cạnh tranh.

Đây là phép thử đối với Berlin về khả năng duy trì đối thoại chính trị trong bối cảnh các biến số an ninh và cạnh tranh nước lớn tiếp tục gia tăng, ranh giới giữa kinh tế và địa chính trị ngày càng mờ nhạt.

Dù còn nhiều thách thức, chuyến thăm của Thủ tướng Merz là bước đi thúc đẩy quan hệ Đức - Trung Quốc trong một giai đoạn mà hợp tác và cạnh tranh sẽ tiếp tục song hành.