Thỏa thuận Mỹ - Ấn và bài toán sinh kế của nông dân

Hàng nghìn nông dân tại miền Bắc Ấn Độ ngày 21-7 đã xuống đường, diễu hành trên các tuyến quốc lộ hướng về thủ đô New Delhi nhằm phản đối dự thảo thỏa thuận thương mại giữa Ấn Độ và Mỹ. Người biểu tình cho rằng chính phủ đã không bảo vệ lợi ích của ngành nông nghiệp và có nguy cơ mở cửa thị trường cho nông sản Mỹ, khiến nông dân trong nước chịu nhiều thiệt hại.

Để ngăn đoàn biểu tình tiến về thủ đô, lực lượng an ninh đã dựng nhiều rào chắn tại khu vực biên giới Shambhu, nằm giữa hai bang Punjab và Haryana – nơi sinh sống của phần lớn nông dân tham gia cuộc tuần hành, cách New Delhi khoảng 200 km.

Các cuộc đàm phán thương mại giữa Ấn Độ và Mỹ đã kéo dài nhiều tháng nhưng vẫn chưa đạt được thỏa thuận. Tiến trình đàm phán càng trở nên phức tạp sau khi Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) triển khai các cuộc điều tra theo Điều khoản 301 từ tháng 3/2026, nhằm vào tình trạng dư thừa năng lực sản xuất và các sản phẩm bị nghi liên quan đến lao động cưỡng bức tại nhiều quốc gia, trong đó có Ấn Độ.

Nhiều chuyên gia nhận định Washington đang sử dụng sức ép này để thúc đẩy New Delhi mở cửa thị trường đối với nông sản và nhiều mặt hàng khác của Mỹ, đồng thời tăng nhập khẩu năng lượng và thiết bị quốc phòng.

Ông Sarwan Singh Pandher, lãnh đạo nông dân Ấn Độ, cho biết: "Thông cáo của Nhà Trắng hồi tháng 2 đã nêu rõ các mặt hàng như đậu tương, ngô, bông, trái cây khô, táo, lê và nhiều sản phẩm nông nghiệp khác. Vậy chính phủ muốn giải thích điều gì? Bộ trưởng Thương mại Piyush Goyal nên công khai ý nghĩa của một 'thỏa thuận thương mại toàn diện'. Hãy mời các lãnh đạo nông dân và báo chí đối thoại công khai trước cả nước. Nếu thỏa thuận thực sự tốt, tại sao không đưa ra Quốc hội để thảo luận? Việc đàm phán bí mật là là điều rất khó chấp nhận."

Trong khi đó, nhiều nông dân tham gia biểu tình bày tỏ lo ngại việc mở cửa nhập khẩu nông sản từ Mỹ sẽ khiến sản phẩm trong nước mất khả năng cạnh tranh về giá.

Một nông dân tham gia biểu tình nói: "Vấn đề lớn nhất của chúng tôi là thỏa thuận thương mại giữa Ấn Độ và Mỹ. Nếu nông sản nhập khẩu được đưa vào với giá rẻ hơn, chúng tôi sẽ không thể bán được sản phẩm do mình làm ra."

Cuộc biểu tình phản ánh sự lo ngại ngày càng gia tăng trong cộng đồng nông dân Ấn Độ trước khả năng thị trường nội địa sẽ phải cạnh tranh trực tiếp với nông sản nhập khẩu nếu hai nước đạt được thỏa thuận thương mại trong thời gian tới.