Giá xăng dầu giảm, giá vật liệu vẫn cao

Chính phủ đã và đang triển khai nhiều giải pháp điều hành linh hoạt nhằm bình ổn giá xăng dầu, tạo dư địa giảm chi phí đầu vào cho nền kinh tế. Tuy nhiên, tại nhiều công trình xây dựng, giá vật liệu vẫn duy trì ở mức cao, làm hạn chế hiệu quả lan tỏa của chính sách. Thực trạng này không chỉ tạo thêm áp lực cho doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ đầu tư công và việc triển khai các dự án an sinh xã hội.

Trong điều hành kinh tế vĩ mô, bình ổn giá xăng dầu chưa bao giờ là mục tiêu cuối cùng. Điều Chính phủ hướng tới là thông qua việc kiểm soát một trong những yếu tố đầu vào quan trọng nhất của nền kinh tế để kéo giảm chi phí sản xuất, chi phí vận tải, từng bước ổn định mặt bằng giá, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phục hồi và thúc đẩy tăng trưởng. Khi giá nhiên liệu giảm, theo quy luật thị trường, giá nhiều loại hàng hóa và nguyên vật liệu liên quan cũng sẽ từng bước được điều chỉnh giảm.

Thế nhưng, thực tế tại nhiều công trình xây dựng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên lại đang cho thấy một thực tế đáng lưu ý. Giá xăng dầu đã nhiều lần được điều chỉnh giảm, song giá nhiều loại vật liệu xây dựng vẫn duy trì ở mức cao. Không ít mặt hàng giảm rất chậm, thậm chí gần như không có biến động đáng kể. Điều này khiến chi phí đầu vào của các dự án vẫn tăng so với trước, trong khi hiệu ứng tích cực từ chính sách bình ổn chưa lan tỏa đến lĩnh vực sử dụng lượng lớn vật liệu xây dựng.

Áp lực ấy đang hiện hữu rõ nét tại Dự án xây dựng cầu Đồng Liên, công trình có tổng mức đầu tư khoảng 221 tỷ đồng do Tổng Công ty 319, Bộ Quốc phòng thi công. Công trình được triển khai từ tháng 11 năm 2025 với thời gian thực hiện 12 tháng. Theo Thượng tá Đỗ Văn Trung, Chỉ huy trưởng dự án, nhà thầu đang phải chịu sức ép từ nhiều phía. Thời điểm giá xăng dầu tăng mạnh do tác động từ tình hình thế giới, giá vật liệu xây dựng đồng loạt tăng từ 30-40%. Sau đó, Nhà nước đã điều hành để đưa giá xăng dầu trong nước giảm theo xu hướng chung, nhưng giá vật liệu vẫn gần như giữ nguyên.

Ông dẫn chứng: Thời điểm ký hợp đồng với đơn vị cung cấp, giá bê tông thương phẩm khoảng 1,6 triệu đồng một mét khối. Hiện nay, mức giá đã lên gần 2 triệu đồng một mét khối. Nhựa đường, loại vật tư chiếm tỷ trọng lớn trong các công trình giao thông, cũng vẫn ở mức cao, làm gia tăng đáng kể chi phí thi công.

Điều đáng nói, theo Thượng tá Đỗ Văn Trung, đây không đơn thuần là câu chuyện của một doanh nghiệp cung cấp vật liệu. Giá bê tông thương phẩm chịu tác động từ giá xi măng, cát, đá và nhiều loại nguyên liệu đầu vào khác. Khi chuỗi cung ứng phía sau chưa có sự điều chỉnh tương ứng thì doanh nghiệp sản xuất bê tông cũng rất khó giảm giá. Chính vì vậy, điều các nhà thầu mong muốn không phải là sự hỗ trợ mang tính tình thế mà là những giải pháp quản lý đồng bộ để thị trường vận hành đúng quy luật.

Không chỉ các dự án giao thông chịu tác động. Tại Dự án nhà ở xã hội Tích Lương do Công ty Cổ phần TNG Land triển khai, áp lực từ giá vật liệu cũng đang đặt ra nhiều bài toán. Đây là dự án mang ý nghĩa an sinh, hướng tới người thu nhập thấp và các đối tượng chính sách. Mỗi biến động của chi phí đầu vào đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành sản phẩm.

Ông Hà Văn Giang, Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần TNG Land cho biết: Theo quy định hiện hành, khi chi phí đầu vào tăng, phần chênh lệch cuối cùng sẽ được tính vào giá thành. Điều đó đồng nghĩa với việc người mua nhà sẽ là đối tượng chịu tác động trực tiếp nếu giá vật liệu tiếp tục duy trì ở mức cao.

Thực tế tại hai dự án cho thấy giá vật liệu tăng không chỉ làm gia tăng chi phí của doanh nghiệp mà còn tác động đến tiến độ đầu tư và mục tiêu an sinh xã hội.

Theo lãnh đạo dự án NOXH TNG Land: Khi chi phí đầu vào tăng thì người mua nhà sẽ là đối tượng chịu tác động trực tiếp.

Nhìn rộng hơn, giá cả trong nền kinh tế luôn chịu tác động của nhiều yếu tố như cung cầu, nguồn nguyên liệu, chi phí sản xuất hay diễn biến của thị trường quốc tế. Tuy nhiên, khi một trong những yếu tố đầu vào quan trọng nhất là xăng dầu đã được điều chỉnh giảm trong thời gian dài nhưng giá vật liệu vẫn chưa có sự thay đổi tương xứng thì cần được các cơ quan chức năng đánh giá, làm rõ nguyên nhân.

Nếu nguyên nhân xuất phát từ chi phí sản xuất, nguồn cung hoặc những yếu tố khách quan khác thì cần được công khai, minh bạch để doanh nghiệp và thị trường cùng chia sẻ. Ngược lại, nếu xuất hiện những biểu hiện bất hợp lý trong quá trình hình thành giá thì các cơ quan quản lý cần kịp thời kiểm tra, rà soát và có giải pháp điều tiết phù hợp nhằm bảo đảm môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Khi chính sách bình ổn giá xăng dầu thực sự lan tỏa đến các lĩnh vực sản xuất, đặc biệt là thị trường vật liệu xây dựng, chi phí đầu tư sẽ được kiểm soát tốt hơn, doanh nghiệp giảm áp lực, các công trình đầu tư công được bảo đảm tiến độ và người dân cũng là đối tượng hưởng lợi cuối cùng.

Đó cũng là yêu cầu đặt ra đối với công tác quản lý thị trường trong giai đoạn hiện nay. Bởi chỉ khi chính sách được thực thi hiệu quả đến từng mắt xích của nền kinh tế, những nỗ lực điều hành vĩ mô mới thực sự phát huy giá trị trong thực tiễn.