Không phải bạn anh Tạo (!)

Sau 10 năm làm Phó Chánh Văn phòng Tỉnh ủy Nghệ An và 10 năm làm Trưởng ban đối ngoại của UBND tỉnh, năm 1994, ông Phạm Văn Thìn (1945-2023) được lãnh đạo tỉnh Nghệ An phân công về làm Chủ tịch UBND thị xã Cửa Lò. Bấy giờ, thị trấn Cửa Lò vừa được “nâng cấp” lên thị xã, với quy mô 5 phường và 2 xã, nhưng thực chất chỉ là những làng chài xơ xác, chỉ toàn cát với phi lao…

Việc đầu tiên ông Thìn phải làm là quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của Cửa Lò. Đây là quy hoạch sớm nhất trong khi 19 huyện và thành phố, thị xã của toàn tỉnh Nghệ An lúc đó, kể cả thành phố Vinh, cũng chưa có quy hoạch. Ông Thìn kiên quyết chỉ đạo thị xã chi hàng trăm tỉ đồng làm cơ sở hạ tầng hiện đại, khi môi trường tự nhiên của Cửa Lò chưa bị con người tác động, còn hoang sơ “nguyên thủy”. Theo ông, phải làm bài bản để sau này, nếu các nhà đầu tư có thay đổi cơ cấu nhà cửa nhưng hạ tầng thị xã vẫn không thay đổi… Từ đây, gần 200 khách sạn và hàng trăm nhà hàng lớn nhỏ lần lượt mọc lên. Du khách về tắm biển Cửa Lò ngày càng đông… Sau 10 năm ông Thìn làm Chủ tịch, thị xã Cửa Lò trở thành một địa chỉ du lịch hấp dẫn trong nước và cả khu vực Đông Nam Á. Cái biệt danh “Ông Thìn Cửa Lò” ra đời từ đấy.

Là “quan thị xã” nhưng ông Thìn cũng là một “tay” khôi hài vui tính. Một lần ông mời Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An về dự đại hội cán bộ cốt cán của thị xã Cửa Lò. Trong bữa cơm trưa, ông Thìn hai tay cầm hai chai rượu khác nhau đi chúc khách. Khách uống một, ông uống hai. Bí thư hỏi: “Uống nhiều thế, lỡ say thì làm sao chiều họp tiếp được?”. Ông Thìn ra bộ nghiêm trang: “Báo cáo Bí thư, uống rượu say có bốn điều lợi. Một là, uống say thường nói thẳng, nói thật. Hai là, uống say thường nói đi nói lại cho nên nói rất kỹ. Ba là, uống say thì cứ gặm đi gặm lại cục xương, đỡ tốn mồi nhậu. Bốn là, uống say khi về là về thẳng nhà mình chứ không tụt tạt linh linh…”. Là tếu táo vui thế, chứ ông Thìn chưa bao giờ say rượu.

Ông Phạm Văn Thìn có khá nhiều bạn bè là văn nghệ sĩ và báo chí, một trong những người tri kỷ tri âm là nhà thơ đồng hương, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo. Tác giả “Khúc hát sông quê” và “Làng quan họ quê tôi” cũng là một đệ tử lưu linh thần sầu, với câu thơ nổi tiếng: Sông Hương hóa rượu ta đến uống/ Ta tỉnh, đền đài ngả nghiêng say… Vì quý mến nhà thơ, nhạc sĩ đồng hương tài danh, nên nhiều đồng nghiệp và bạn bè của Nguyễn Trọng Tạo khắp trong Nam ngoài Bắc, mỗi khi đến Cửa Lò cũng được Chủ tịch thị xã tiếp đón rất thân tình, trọng thị. Một hôm, có vị khách là nhà báo còn khá trẻ từ Hà Nội vào gặp lãnh đạo thị xã Cửa Lò, xin được hỏi chuyện Chủ tịch về một số vấn đề “nổi cộm” của địa phương đang được dư luận hết sức quan tâm. Vị khách tự giới thiệu là bạn thân của anh Tạo.

Bấy giờ đã gần cuối giờ chiều, nhưng ông Thìn vẫn nhận lời tiếp chuyện và đề nghị “anh bạn” chờ ông ở phòng khách, vì ông đang có chút việc cần giải quyết, nửa giờ sau ông sẽ quay lại. Trước khi vội đi, ông đặt lên bàn trà phòng khách một chai rượu ngoại khá đắt tiền và nháy mắt thân tình: “Xin cứ tự nhiên nhé!”.

Đúng nửa giờ sau, ông Thìn quay lại. Vị khách lạ vẫn ngồi chờ. Chai rượu ngoại vẫn còn nguyên xi chưa mở nắp. Ông nói ngay:

- Nào anh bạn, ta bắt đầu làm việc nhé! Nhưng tôi xin nói luôn: Anh không phải bạn thân của Nguyễn Trọng Tạo!

Vị khách trẻ tuổi giật mình lúng túng rồi... hỏi lại như một lời thú nhận: “Sao... đồng chí biết ạ?”.

Ông Chủ tịch thị xã chỉ vào chai rượu, ôn tồn: 

- Đây là loại rượu mà anh Tạo rất thích. Nếu là bạn thân của Nguyễn Trọng Tạo, chắc chắn cũng sẽ thích như anh ấy. Với lại, đã là chỗ bạn bè thân thiết của nhau, thì việc gì phải khách khí giữ ý tứ. Đúng không?

Vị khách thành thật thừa nhận mình chỉ là một “fan” hâm mộ đã đôi lần được gặp nhà thơ, nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo tại một vài cuộc rượu. Biết chủ nhà là bạn thân thiết của nhà thơ nhạc sĩ, nên hôm nay anh ta phải “bịa” ra là bạn thân của anh Tạo để được chủ nhà “nể tình” tiếp chuyện, vì đã cuối giờ làm việc...

Bị “lộ tẩy” nhưng hôm đó vị khách vẫn được Chủ tịch thị xã trao đổi rất thẳng thắn, đầy đủ về những vấn đề “nổi cộm” của địa phương, liên quan đến phát triển và quản lý văn hóa - du lịch. Trước khi chia tay, biết khách sẽ ra Hà Nội ngay trong đêm, ông Thìn nhờ anh ta mang chai rượu quý gửi biếu nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo với lời dặn vui vẻ:

- Lần này thì phải trao tận tay Nguyễn Trọng Tạo mới được mở nắp nhé!

Nghe nói về sau, vị khách trẻ tuổi ấy cũng trở thành bạn vong niên của cả hai người - nhà thơ, nhạc sĩ “Khúc hát sông quê” và vị cựu lãnh đạo thị xã Cửa Lò...