Thái Nguyên: Vững bước tiến vào kỷ nguyên mới

Trong dòng chảy không ngừng của lịch sử, mỗi vùng đất đều có những thời khắc bản lề, khi quá khứ, hiện tại và tương lai gặp nhau, tạo nên động lực bứt phá cho một chặng đường phát triển mới. Với Thái Nguyên - mảnh đất giàu truyền thống cách mạng, cái nôi của nhiều quyết sách lịch sử trọng đại của Đảng và dân tộc - thời khắc ấy đang hiện hữu rõ nét hơn bao giờ hết. Đó là thời điểm tỉnh đang vững bước tiến vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên của đổi mới sáng tạo, phát triển xanh, bền vững và hội nhập sâu rộng, trên nền tảng những giá trị lịch sử, văn hóa và con người đã được hun đúc qua nhiều thế hệ.

Thái Nguyên hôm nay. Ảnh: Ngọc Hải

Nhìn lại chặng đường đã qua, Thái Nguyên luôn tự hào bởi nơi đây không chỉ là vùng đất “địa linh nhân kiệt” mà còn là biểu tượng sinh động của tinh thần cách mạng Việt Nam. Trong những năm tháng kháng chiến gian khổ, Thái Nguyên là An toàn khu của Trung ương, nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã sống, làm việc và đưa ra những quyết sách mang tính sống còn đối với vận mệnh dân tộc. Chính truyền thống ấy đã tạo nên cốt cách Thái Nguyên: Kiên cường, bản lĩnh, dám nghĩ, dám làm và luôn đặt lợi ích chung của đất nước lên trên hết.

Bước ra khỏi chiến tranh và đặc biệt là trong công cuộc đổi mới, Thái Nguyên tiếp tục phát huy tinh thần ấy để vượt qua khó khăn, từng bước chuyển mình mạnh mẽ.

40 năm đổi mới (từ năm 1986 đến nay) là 40 năm Thái Nguyên và Bắc Kạn (cũ) không ngừng tìm tòi, lựa chọn con đường phát triển phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương và xu thế chung của đất nước. Từ một tỉnh chủ yếu dựa vào nông nghiệp và công nghiệp truyền thống, Thái Nguyên đã vươn lên trở thành một trong những trung tâm công nghiệp, giáo dục, đào tạo và khoa học - công nghệ quan trọng của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc.

Sự hiện diện của các tập đoàn kinh tế lớn, đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, công nghệ cao, đã góp phần đưa Thái Nguyên vào nhóm các địa phương có giá trị sản xuất công nghiệp và kim ngạch xuất khẩu đứng đầu cả nước. Điều đáng nói là sự phát triển ấy không phải là kết quả của những bước đi ngẫu nhiên, mà là thành quả của tầm nhìn chiến lược, của quyết tâm chính trị cao và sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị cùng nhân dân trong tỉnh.

Bước vào kỷ nguyên mới,  bối cảnh trong nước và quốc tế đang đặt ra cho Thái Nguyên cả thời cơ lẫn thách thức đan xen. Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư, quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và yêu cầu phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc mô hình tăng trưởng truyền thống.

Trong bối cảnh đó, Thái Nguyên đã sớm xác định rõ con đường đi của mình: không chạy theo tăng trưởng bằng mọi giá, mà hướng tới tăng trưởng chất lượng, hiệu quả và bền vững; không chỉ thu hút đầu tư, mà còn nâng cao giá trị gia tăng, phát triển công nghiệp gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân. Đây chính là biểu hiện sinh động của tư duy phát triển mới, phù hợp với tinh thần các nghị quyết lớn của Đảng và chiến lược phát triển đất nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Một trong những điểm sáng nổi bật của Thái Nguyên trong hành trình tiến vào kỷ nguyên mới là việc xác định con người là trung tâm, là chủ thể và là động lực của phát triển. Với lợi thế là trung tâm giáo dục, đào tạo lớn của khu vực, nơi tập trung nhiều trường đại học, cao đẳng, viện nghiên cứu, Thái Nguyên có điều kiện thuận lợi để phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế tri thức và công nghiệp công nghệ cao.

Việc gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và thị trường lao động đang mở ra hướng đi bền vững, giúp Thái Nguyên không chỉ thu hút đầu tư mà còn giữ chân và phát huy tốt nhất nguồn lực trí tuệ tại chỗ.

Cùng với phát triển công nghiệp và nguồn nhân lực, Thái Nguyên đang từng bước khai thác hiệu quả các giá trị văn hóa - lịch sử và tiềm năng du lịch để tạo thêm trụ cột cho nền kinh tế. Những địa danh gắn liền với lịch sử cách mạng, những vùng chè nổi tiếng, những nét văn hóa đặc sắc của các dân tộc anh em sinh sống trên địa bàn tỉnh không chỉ là niềm tự hào mà còn là nguồn lực mềm quý giá.

Khi được đầu tư, bảo tồn và phát huy đúng hướng, văn hóa và du lịch sẽ trở thành cầu nối giữa quá khứ và tương lai, giữa truyền thống và hiện đại, góp phần xây dựng hình ảnh một Thái Nguyên năng động nhưng vẫn đậm đà bản sắc.

Tiến vào kỷ nguyên mới cũng đồng nghĩa với việc Thái Nguyên phải đối mặt với những yêu cầu ngày càng cao về quản trị phát triển, cải cách hành chính và xây dựng chính quyền hiện đại, phục vụ. Trong những năm gần đây, tỉnh đã có nhiều nỗ lực trong việc cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động của các cơ quan nhà nước.

Những chuyển biến tích cực này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành mà còn tạo niềm tin cho người dân và doanh nghiệp, khơi dậy tinh thần khởi nghiệp, sáng tạo trong toàn xã hội. Chính sự minh bạch, liêm chính và gần dân của chính quyền các cấp sẽ là nền tảng quan trọng để Thái Nguyên phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn tới.

Năm 2025 vừa qua là một năm thử thách lớn và cũng là một năm  đánh dấu bước phát triển mạnh mẽ và toàn diện của Thái Nguyên sau khi hợp nhất hai tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn. Hoàn lưu bão Matmo (cơn bão số 11) gây mưa lũ lịch sử, nhấn chìm nhiều vùng sản xuất nông nghiệp và làm hư hỏng nặng nề hệ thống hạ tầng giao thông, thủy lợi của Thái Nguyên. Con số thiệt hại hơn 12.200 tỷ đồng không chỉ là mất mát về vật chất mà còn là một đòn tâm lý đối với sức tăng trưởng  của tỉnh vừa sáp nhập.

Tuy nhiên, chính trong bối cảnh “lửa thử vàng” ấy, bản lĩnh điều hành của chính quyền tỉnh đã được thể hiện rõ nét. Thay vì bị động ứng phó, Thái Nguyên đã chủ động xoay chuyển tình thế. Việc tinh gọn bộ máy, giảm bớt tầng nấc trung gian đã giúp các dòng vốn đầu tư công được khơi thông, các nút thắt pháp lý cho doanh nghiệp được tháo gỡ nhanh chóng, tạo tiền đề cho một cuộc lội ngược dòng ngoạn mục vào quý IV.

Giá trị sản xuất công nghiệp năm 2025 của tỉnh đạt con số kỷ lục hơn 1.114.000 tỷ đồng, tăng 12,07% so với năm 2024. Đây là một con số minh chứng cho sức sống mãnh liệt của các dây chuyền sản xuất ngay cả khi thị trường thế giới rung lắc. Khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) vẫn là chủ lực khi chiếm tới 92% tổng giá trị công nghiệp toàn tỉnh.

Thái Nguyên đã thành công trong việc giữ chân và thúc đẩy các “ông lớn” như Samsung, Dongwha, Fusheng mở rộng quy mô. Không dừng lại ở việc gia công lắp ráp đơn thuần, các dự án FDI mới trong năm 2025 tại Thái Nguyên đã chuyển dịch mạnh mẽ sang hàm lượng công nghệ cao, tập trung vào lĩnh vực bán dẫn, linh kiện điện tử thông minh và cơ khí chính xác.

Sự ổn định của các tập đoàn đa quốc gia không chỉ mang về kim ngạch xuất khẩu gần 30 tỷ USD giúp Thái Nguyên vững vàng trong nhóm 5 tỉnh dẫn đầu cả nước mà còn cung ứng việc làm khổng lồ cho hàng trăm nghìn lao động địa phương và các tỉnh lân cận. Điều này, tạo ra một vòng tuần hoàn kinh tế ổn định: Thu nhập của người lao động được đảm bảo, kích thích tiêu dùng nội địa, từ đó giúp ngành dịch vụ và thương mại của tỉnh không bị rơi vào suy thoái sau thiên tai.

Một trong những thành công lớn nhất năm 2025 của Thái Nguyên chính là sự bứt phá trong quản lý tài chính công. Trong một năm đầy khó khăn, thu ngân sách của tỉnh Thái Nguyên vẫn đạt 29.000 tỷ đồng, tăng 36% so với cùng kỳ năm 2024.

Bên cạnh những thành tựu kinh tế, năm 2025 cũng chứng kiến những bước tiến rõ rệt về mặt phát triển xã hội và cải cách hành chính - yếu tố quan trọng để tạo môi trường phát triển bền vững, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn.

Trong đó, cải cách hành chính được coi là lộ trình trọng tâm để tăng tính minh bạch và hiệu quả quản lý, đồng thời hỗ trợ mạnh mẽ cho quá trình sáp nhập mở rộng địa giới hành chính với tỉnh Bắc Kạn, theo định hướng của Chính phủ và Bộ Chính trị nhằm mở ra không gian phát triển mới, tối ưu hóa nguồn lực đầu tư và quy hoạch vùng.

Điều này không chỉ củng cố năng lực điều hành của bộ máy chính quyền địa phương mà còn tạo ra bước đệm vững chắc cho việc triển khai các chương trình phát triển kinh tế - xã hội quy mô lớn trong tương lai, từ việc nâng cao chất lượng đời sống người dân đến thu hút đầu tư, đổi mới sáng tạo và phát triển đô thị.

Những kết quả này phản ánh quyết tâm chính trị cao của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Thái Nguyên trong triển khai các nhiệm vụ trọng tâm, đặt nền móng cho một năm 2025 thành công và tiếp nối sang những thành công mới.

Cầu Bến Tượng về đêm. Ảnh: N.H

Kỷ nguyên mới mà Thái Nguyên đang bước vào không chỉ được đo bằng những con số tăng trưởng hay những công trình hiện đại, mà còn được cảm nhận qua chất lượng cuộc sống của người dân, qua sự hài hòa giữa phát triển kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội.

Những nỗ lực trong công tác giảm nghèo bền vững, chăm lo an sinh xã hội, nâng cao chất lượng y tế, giáo dục, bảo đảm an ninh trật tự đã góp phần tạo nên nền tảng xã hội vững chắc cho sự phát triển lâu dài. Khi người dân thực sự được thụ hưởng thành quả của phát triển, khi niềm tin và sự đồng thuận xã hội được củng cố, thì đó chính là sức mạnh nội sinh to lớn nhất để Thái Nguyên tiếp tục tiến lên.

Từ An toàn khu của kháng chiến đến trung tâm công nghiệp, giáo dục và đổi mới sáng tạo hôm nay, Thái Nguyên đã đi qua một hành trình dài với nhiều dấu ấn đáng tự hào. Hành trình ấy chưa bao giờ dễ dàng, nhưng chính trong gian khó, bản lĩnh và khát vọng vươn lên của con người Thái Nguyên càng được tôi luyện và tỏa sáng.

Bước vào kỷ nguyên mới, với tầm nhìn chiến lược, với sự đoàn kết, đồng lòng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc trong tỉnh, Thái Nguyên có đầy đủ cơ sở để tin tưởng vào một tương lai phát triển mạnh mẽ, bền vững, xứng đáng với truyền thống lịch sử vẻ vang và kỳ vọng của cả nước.

Thái Nguyên hôm nay không chỉ là điểm đến của các nhà đầu tư, của tri thức và sáng tạo, mà còn là biểu tượng của một địa phương biết trân trọng quá khứ, nắm bắt hiện tại và chủ động kiến tạo tương lai. Vững bước tiến vào kỷ nguyên mới, Thái Nguyên đang khẳng định vị thế của mình trên bản đồ phát triển của đất nước, góp phần cùng cả nước hiện thực hóa khát vọng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng trong thế kỷ XXI.