Niềm tin trước ngày hội lớn

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khoá XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031, được tổ chức vào ngày 15/3/2026 trong bối cảnh công cuộc đổi mới ở nước ta sau 40 năm đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trên mọi lĩnh vực đời sống xã hội. Vì thế, trước ngày hội lớn này, cử tri cả nước, trong đó có đồng bào các dân tộc tỉnh Thái Nguyên tràn ngập niềm tin và hy vọng…

Đại tướng Phan Văn Giang và những người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, tiếp xúc cử tri tại Thái Nguyên. Ảnh: T.L

Bầu cử là phương thức thể hiện ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân ta trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa nói chung và thành lập cơ quan quyền lực nhà nước ở Trung ương và địa phương nói riêng.

Hệ thống bầu cử ở Việt Nam gắn liền với sự ra đời của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam), do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, vừa tiếp thu những giá trị dân chủ tiến bộ của nhân loại, vừa mang bản sắc văn hóa chính trị riêng của Việt Nam và được nhân dân Việt Nam chấp nhận, tôn trọng, thể hiện đầy đủ và thực chất quyền dân chủ của nhân dân, với hình thức bầu cử đặc trưng hết sức dân chủ và tiến bộ bằng “phổ thông đầu phiếu”.

Ngay từ Sắc lệnh số 14-SL, ngày 8/9/1945 - sắc lệnh đầu tiên về nguyên tắc bầu cử ở Việt Nam được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành - đã nêu rõ: “Mở cuộc Tổng tuyển cử để bầu Quốc dân đại hội” và “Quốc dân đại hội bầu theo lối phổ thông đầu phiếu cử lên”.

Tinh thần dân chủ ngay từ bản Hiến pháp và Sắc lệnh về bầu cử đầu tiên của Nhà nước ta tiếp tục được kế thừa và phát triển về sau này. Về cơ bản, cử tri bầu ĐBQH và đại biểu HĐND các cấp theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín. Nguyên tắc phổ thông đầu phiếu là một trong những nguyên tắc cơ bản của chế độ bầu cử tiến bộ. Yêu cầu của nguyên tắc này là Nhà nước phải bảo đảm để cuộc bầu cử thực sự trở thành một cuộc sinh hoạt chính trị rộng lớn, tạo điều kiện thuận lợi để mọi công dân thực hiện quyền bầu cử của mình, bảo đảm tính dân chủ, công khai và sự tham gia rộng rãi của các tầng lớp nhân dân trong bầu cử.

Nguyên tắc bình đẳng nhằm bảo đảm để công dân đều có cơ hội ngang nhau tham gia bầu cử, đồng thời đòi hỏi phải có sự phân bổ hợp lý cơ cấu, thành phần, số lượng đại biểu nhằm bảo đảm tiếng nói đại diện của các vùng, miền, địa phương, các tầng lớp xã hội; các dân tộc thiểu số và phụ nữ phải có tỷ lệ đại biểu phù hợp.

Nguyên tắc trực tiếp có nghĩa là cử tri trực tiếp thể hiện ý chí của mình qua lá phiếu, cử tri trực tiếp bầu ra đại biểu của mình, không qua một cấp đại diện nào. Nguyên tắc này đòi hỏi cử tri phải tự mình trực tiếp bỏ lá phiếu bầu vào hòm phiếu, không được nhờ người bầu hộ, bầu thay.

Nguyên tắc bỏ phiếu kín thể hiện ở việc loại trừ sự theo dõi và kiểm soát từ bên ngoài đối với việc thể hiện ý chí (sự bỏ phiếu) của cử tri. Cử tri viết phiếu bầu trong buồng kín và bỏ phiếu vào hòm phiếu, nhằm bảo đảm sự tự do và sự thể hiện đầy đủ ý chí của cử tri. Cử tri bầu ai, không bầu ai đều được bảo đảm bí mật.

Đại diện cử tri xã Chợ Mới phát biểu ý kiến tại Hội nghị tiếp xúc cử tri. Ảnh: T.L

Bốn nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín trong bầu cử được xem như một chỉnh thể của những nguyên tắc tiến bộ nhất cho một nền dân chủ hiện đại. Việc bảo đảm bốn nguyên tắc này trong bầu cử ở nước ta chính là thể hiện việc thực hiện chế định dân chủ tiến bộ, văn minh, sự tự do, dân chủ trong bầu cử.

Để bảo đảm quyền tự do, dân chủ của công dân, trong bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND ở nước ta còn áp dụng cơ chế hiệp thương (hay còn gọi là hội nghị hiệp thương). Đây là hội nghị giữa Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam với các tổ chức thành viên được tiến hành ở Trung ương và địa phương để bàn bạc, thảo luận giữa các cơ quan, tổ chức về cơ cấu, thành phần và số lượng người của cơ quan, tổ chức, đơn vị được bầu làm ĐBQH, đại biểu HĐND các cấp, sao cho mang tính đại diện các giai tầng trong xã hội cao nhất, trên nguyên tắc dân chủ và bình đẳng, lấy ý kiến của đa số để đi đến kết quả thống nhất.

Việc tổ chức hiệp thương, giới thiệu người ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND là một giai đoạn hết sức quan trọng trong quá trình tổ chức bầu cử, được tiến hành qua 5 bước cụ thể với 3 vòng hội nghị hiệp thương. Ngoài ra, việc lấy ý kiến cử tri nơi cư trú và lấy ý kiến cử tri nơi công tác vừa thể hiện sự chặt chẽ, khoa học, vừa thể hiện tính dân chủ rất cao trong bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND ở nước ta. 

Cuộc bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 vào đúng thời điểm nước ta đang tích cực triển khai việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, tổ chức lại địa giới hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bảo đảm tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả để tiến vào kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc. Đây là sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, diễn ra ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, là bước cụ thể hóa nghị quyết gắn liền với công tác cán bộ của Đảng, liên quan đến trách nhiệm của các cấp, các ngành; là nơi để cử tri phát huy quyền làm chủ của công dân, lựa chọn bầu ra những người tiêu biểu, xứng đáng, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của mình trong Quốc hội và HĐND các cấp nhiệm kỳ mới.

Cùng với nhân dân cả nước, đồng bào các dân tộc tỉnh Thái Nguyên từ nhiều tháng qua đã háo hức đón chờ ngày hội lớn của dân tộc với niềm tin và sự kỳ vọng của bộ máy Nhà nước ở Trung ương và địa phương do người dân trực tiếp bầu ra.

Chiều 3-3, đoàn giám sát, kiểm tra của Hội đồng Bầu cử quốc gia về công tác bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 do Đại tướng Phan Văn Giang, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Quân ủy Trung ương, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng làm trưởng đoàn đã tiến hành giám sát, kiểm tra công tác bầu cử tại tỉnh Thái Nguyên.

Sau khi trực tiếp kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại điểm bầu cử số 13, Nhà văn hóa tổ dân phố 38, phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên; nghe báo cáo kết quả triển khai, thực hiện công tác bầu cử của Ủy ban Bầu cử tỉnh Thái Nguyên và nghe các ý kiến trao đổi, kiến nghị của địa phương, thành viên đoàn kiểm tra, Đại tướng Phan Văn Giang đánh giá cao tinh thần chủ động, nghiêm túc của tỉnh Thái Nguyên trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ bầu cử.

Theo Đại tướng Phan Văn Giang, công tác chuẩn bị cho bầu cử tại tỉnh Thái Nguyên được triển khai bài bản, huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị được duy trì, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc các cấp và các tổ chức bầu cử. 

Báo cáo với đoàn công tác Trung ương, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên Trịnh Xuân Trường cho biết, đến thời điểm 3-3, công tác chuẩn bị bầu cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031, trên địa bàn tỉnh đã cơ bản hoàn tất. Cơ sở vật chất, nhân sự, tài liệu, phương án bảo đảm an ninh, y tế… được triển khai đồng bộ; đội ngũ làm nhiệm vụ bầu cử được tập huấn, nắm vững quy trình, quy định pháp luật. “Thái Nguyên sẵn sàng để ngày 15-3 thực sự trở thành ngày hội của toàn dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân”, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy, khẳng định.

Tỉnh Thái Nguyên có 5 đơn vị bầu cử đại biểu Quốc hội, được bầu 10 đại biểu Quốc hội khóa XVI. Đối với HĐND tỉnh, toàn tỉnh có 29 đơn vị bầu cử, bầu 60 đại biểu HĐND tỉnh; cấp xã có 730 đơn vị bầu cử, bầu 1.906 đại biểu HĐND cấp xã. Việc phân chia đơn vị bầu cử được thực hiện trên cơ sở bảo đảm nguyên tắc đại diện, phù hợp với đặc điểm dân cư, điều kiện tự nhiên và yêu cầu quản lý nhà nước tại địa phương.

Đa dạng các hình thức tuyên truyền cho bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Với tinh thần chủ động, chính xác, bảo đảm không để sót, không để trùng, các địa phương trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đang triển khai đồng bộ, nghiêm túc công tác rà soát, cập nhật danh sách cử tri, nhằm bảo đảm quyền và nghĩa vụ công dân trong cuộc bầu cử. Việc lập danh sách, niêm yết được thực hiện đúng quy định; các khu vực bỏ phiếu được bố trí phù hợp điều kiện thực tế, bảo đảm thuận tiện cho người dân thực hiện quyền công dân. Đối với các trường hợp đi làm ăn xa, tạm trú dài hạn, sinh viên, công nhân trong khu công nghiệp hoặc người mới chuyển đến, chính quyền cơ sở chủ động phối hợp xác minh, hướng dẫn đăng ký theo quy định, qua đó tránh tình trạng bỏ sót hoặc trùng lặp tên trong danh sách.

Hiện nay, cùng với cả nước, các địa phương trong tỉnh Thái Nguyên đang tổ chức các cuộc tiếp xúc cử tri để vận động bầu cử cho người ứng cử. Tại các cuộc tiếp xúc này, các cử tri của Thái Nguyên đều bày tỏ sự phấn khởi trước ngày hội lớn của dân tộc, tin tưởng và kỳ vọng vào bộ máy lãnh đạo mới của đất nước và địa phương do mình trực tiếp bầu ra.    

Với sự chuẩn bị nghiêm túc, đồng bộ và quyết tâm cao của cả hệ thống chính trị, cuộc bầu cử ĐBQH khoá XVI và đại biểu HĐND các cấp, nhiệm kỳ 2026-2031, được kỳ vọng sẽ diễn ra dân chủ, đúng pháp luật, an toàn và thành công tốt đẹp.