Cần cơ chế quản lý phù hợp mô hình khám, chữa bệnh số

Tích hợp thẻ bảo hiểm y tế vào căn cước công dân được kỳ vọng tạo bước tiến trong chuyển đổi số y tế. Song thực tế triển khai đang phát sinh những vấn đề cần tháo gỡ.

Việc Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên tạm thu 500 nghìn đồng với người đến khám, chữa bệnh thời gian gần đây cho thấy yêu cầu phải sớm hoàn thiện cơ chế quản lý, thanh quyết toán phù hợp với mô hình khám chữa bệnh số.

Tại khu vực Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên, điều khiến nhiều người bệnh nhắc tới thời gian qua không nằm ở số tiền 500 nghìn đồng, mà ở việc phát sinh thêm thao tác trong quy trình khám chữa bệnh vốn đang được kỳ vọng ngày càng tinh gọn hơn. 

Không chỉ người bệnh đến khám đột xuất, ngay cả những bệnh nhân có thẻ bảo hiểm y tế khám định kỳ, điều trị ngoại trú cũng phải thực hiện thêm khâu tạm nộp - hoàn trả tiền, khiến không ít người cảm thấy quy trình khám chữa bệnh chưa thực sự thuận tiện.

Bà Triệu Thị Hồng, tổ dân phố 64, phường Phan Đình Phùng, người thường xuyên khám định kỳ huyết áp, chia sẻ: Nếu đi khám đột xuất thì thu là đúng, còn với những người khám định kỳ bảo hiểm được hưởng 100% như tôi thì không nên thực hiện quy định này.

Tuy nhiên, ở phía cơ sở y tế, câu chuyện lại không đơn giản chỉ là một khoản tạm ứng. Theo lý giải của  đại diện Bệnh viện, việc thực hiện tạm thu không nhằm tăng gánh nặng tài chính cho người bệnh, mà xuất phát từ những khó khăn thực tế trong quá trình chuyển đổi phương thức quản lý khám chữa bệnh.

Theo tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Thu Hương, Trưởng Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên: Hiện nay, Bệnh viện tiếp đón người bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước công dân tích hợp dữ liệu bảo hiểm. Tuy nhiên, theo quy định, cơ sở y tế không được giữ căn cước công dân của bệnh nhân. Điều này dẫn đến thực tế, một số trường hợp sau khi khám, thực hiện xét nghiệm, nhận kết quả đã rời viện nhưng không quay lại hoàn tất các thủ tục. Đây là khó khăn rất lớn trong công tác quản lý.

Theo thống kê của Bệnh viện, từ đầu năm 2025 đến nay đã có 1.050 trường hợp không quay lại hoàn tất thủ tục thanh toán sau khám chữa bệnh. Đây không chỉ là áp lực về hành chính mà còn liên quan trực tiếp tới công tác tài chính, quyết toán và vận hành của đơn vị.

Nhìn rộng hơn, câu chuyện này cho thấy một thực tế: Công nghệ có thể thay đổi nhanh, nhưng cơ chế quản lý đôi khi chưa theo kịp tốc độ vận hành thực tiễn. Việc tích hợp bảo hiểm y tế vào căn cước công dân là bước tiến quan trọng trong xây dựng hệ sinh thái y tế số. Người dân không còn phải mang nhiều loại giấy tờ, thủ tục được rút gọn hơn.

Tuy nhiên, khi mô hình quản lý mới vận hành, một số “điểm nghẽn” cũng bộc lộ. Nếu trước đây bệnh viện có thể quản lý bằng thẻ bảo hiểm giấy thì nay, khi không được giữ căn cước công dân, bài toán kiểm soát trách nhiệm hoàn tất thủ tục của người bệnh trở nên phức tạp hơn.

Rõ ràng, giải pháp cho vấn đề này không thể chỉ đặt lên vai từng bệnh viện riêng lẻ. Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt và cải cách thủ tục hành chính, Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam cần nghiên cứu sớm hoàn thiện cơ chế quản lý phù hợp với mô hình khám chữa bệnh số; đồng thời xây dựng giải pháp đồng bộ hơn về xác thực người bệnh, thanh quyết toán điện tử, quản lý chi phí sau khám và trách nhiệm tài chính của người sử dụng dịch vụ y tế.