Phát huy vai trò của luật sư trong các vụ án hình sự

Trong hoạt động tố tụng hình sự, quyền bào chữa của bị cáo là một trong những nguyên tắc cơ bản được Hiến pháp và pháp luật bảo đảm. Thực tiễn xét xử cho thấy, sự tham gia của luật sư tại phiên tòa hình sự không chỉ nhằm bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của bị cáo mà còn góp phần làm rõ sự thật khách quan của vụ án, nâng cao chất lượng xét xử và hạn chế oan sai.

Một phiên tòa hình sự.

Đoàn Luật sư tỉnh Thái Nguyên hiện có 72 luật sư và 19 tổ chức hành nghề luật sư. Trong năm 2025, đội ngũ luật sư của tỉnh Thái Nguyên đã tham gia trên 200 vụ việc các loại, con số này cho thấy nhu cầu về trợ giúp pháp lý trong xã hội ngày càng cao.

Theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, luật sư là người bào chữa, tham gia tố tụng nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị cáo thông qua việc nghiên cứu hồ sơ, tham gia xét hỏi và tranh luận tại phiên tòa. Trong nhiều vụ án hình sự, nhất là các vụ việc có tính chất phức tạp, vai trò của luật sư ngày càng thể hiện rõ.

Tại phiên tòa xét xử vụ án “Cố ý gây thương tích” do Tòa án nhân dân khu vực 1 - tỉnh Thái Nguyên xét xử gần đây, luật sư bào chữa đã chỉ ra những mâu thuẫn giữa lời khai của người làm chứng và các tài liệu trong hồ sơ vụ án, đồng thời làm rõ nguyên nhân, hoàn cảnh dẫn đến hành vi phạm tội của bị cáo.

Trên cơ sở tranh tụng công khai, Hội đồng xét xử đã xem xét áp dụng thêm tình tiết giảm nhẹ, quyết định mức hình phạt phù hợp, bảo đảm tính nghiêm minh nhưng nhân văn của pháp luật. Chủ tọa phiên tòa vụ án “Cố ý gây thương tích” nhận định: Ý kiến tranh luận của luật sư đã giúp cho Hội đồng xét xử có thêm căn cứ để đánh giá toàn diện chứng cứ, qua đó đưa ra phán quyết khách quan, đúng pháp luật.

Sự tham gia tích cực, đúng mực của luật sư tại phiên tòa giúp quá trình xét hỏi, tranh luận diễn ra dân chủ, công khai, đúng tinh thần cải cách tư pháp.

Thông qua hoạt động tranh tụng, các tình tiết của vụ án được xem xét ở nhiều góc độ khác nhau, giúp Hội đồng xét xử tránh việc đánh giá chứng cứ một chiều hoặc dựa trên suy đoán.

Nhiều thẩm phán cho rằng, những phiên tòa có luật sư tham gia thường có chất lượng tranh tụng cao hơn, giúp Hội đồng xét xử kiểm tra, đối chiếu lại toàn bộ chứng cứ đã được thu thập trong quá trình điều tra, truy tố, từ đó nâng cao độ chính xác của bản án.

Luật sư Nguyễn Thị Thanh Nghĩa, Đoàn Luật sư Thái Nguyên, chia sẻ: Tham gia các phiên tòa xét xử, thông qua tranh tụng, chúng tôi đã góp phần giúp Tòa án nhìn nhận vụ án đầy đủ, toàn diện hơn.

Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 5 - tỉnh Thái Nguyên ông Lê Huy Bắc cho rằng: Việc Luật sư tham gia tranh luận tại phiên tòa không chỉ giúp Hội đồng xét xử rà soát lại các vấn đề pháp lý của vụ án, mà còn góp phần nâng cao kỹ năng điều hành phiên tòa, kỹ năng đánh giá chứng cứ của thẩm phán.

Phó Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 1 - tỉnh Thái Nguyên Nguyễn Thị Thanh Nhàn cho biết thêm: Sự tham gia của luật sư tại phiên tòa hình sự là yếu tố tích cực, góp phần bảo đảm nguyên tắc công bằng, dân chủ và nâng cao chất lượng xét xử.