Căng thẳng Trung Đông gây sức ép lên ngành chè 1,5 tỷ USD của Sri Lanka

Căng thẳng tại Iran đang tác động mạnh tới ngành chè – một trong những lĩnh vực xuất khẩu chủ lực của Sri Lanka. Sự sụt giảm nhu cầu từ Trung Đông cùng chi phí vận tải tăng cao đang đặt ngành công nghiệp trị giá 1,5 tỷ USD này trước những thách thức lớn chưa từng có.

Theo số liệu mới công bố, kim ngạch xuất khẩu chè của Sri Lanka trong tháng 3 giảm 17,3% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống còn khoảng 114,75 triệu USD. Hiện các thị trường Trung Đông chiếm khoảng một nửa tổng lượng xuất khẩu chè Ceylon của Sri Lanka, tương đương khoảng 680 triệu USD mỗi năm.

Dù một số thị trường khác bắt đầu gia tăng nhập khẩu và nhu cầu tại các phiên đấu giá chè có dấu hiệu cải thiện, tình hình chung vẫn rất khó khăn. Số liệu từ Cơ quan Phát triển Xuất khẩu Sri Lanka cho thấy xuất khẩu chè sang Iraq đã giảm 38%, trong khi xuất khẩu sang Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất giảm tới 93%.

Ông Lushantha De Silva, Chủ tịch Hiệp hội Thương nhân Chè Ceylon cho biết: Iran là một trong những khách hàng lớn nhất của chè Sri Lanka. Tuy nhiên, kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2, nhu cầu từ Iran gần như đã dừng hoàn toàn, kéo theo giá chè giảm mạnh.

“Thách thức lớn nhất của chúng tôi hiện nay là đưa hàng xuất khẩu ra thị trường quốc tế, bởi chi phí vận tải biển đã tăng với mức rất mạnh. Đó là khó khăn lớn hiện nay, trong khi một số hãng tàu cũng không thể tiếp nhận thêm hàng hóa vận chuyển. Tình trạng này đã khiến lượng xuất khẩu trong tháng 3 giảm khoảng từ 10 đến 15%.” - Ông Silva chia sẻ.

Trong khi đó, Dilmah – thương hiệu chè nổi tiếng của Sri Lanka hiện có mặt tại 108 quốc gia và phụ thuộc khoảng 30% doanh thu vào thị trường Trung Đông cũng đang đối mặt với hàng loạt khó khăn về logistics và vận chuyển.

Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Dilmah, ông Dilhan Fernando, cho biết: Chuỗi cung ứng nguyên liệu và hoạt động xuất khẩu đều bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Ngành khách sạn tại các thị trường vùng Vịnh như Dubai hay Saudi Arabia, vốn tiêu thụ lượng lớn chè cao cấp, cũng suy giảm do tác động của khủng hoảng.

“Trước mắt, chúng tôi đang tìm kiếm các nguồn cung thay thế. Chúng tôi xem xét lại nguồn nguyên liệu, đồng thời đánh giá kỹ hơn cách quản lý hàng tồn kho. Chúng tôi cũng đang cân nhắc thiết lập các nguồn cung khu vực hoặc xây dựng các trung tâm phân phối tại nhiều khu vực khác nhau nhằm tăng khả năng chống chịu trước biến động. Thực tế hiện nay cho thấy chúng ta phải chấp nhận rằng đây có thể sẽ là trạng thái bình thường mới. Sự biến động và hỗn loạn có thể tiếp tục xảy ra. Hôm nay là khu vực vùng Vịnh, nhưng ngày mai có thể là một nơi khác.” - Ông Dilhan Fernando, nói thêm.

Theo giới phân tích, sau hơn hai thế kỷ phát triển, ngành chè Sri Lanka vẫn chủ yếu xuất khẩu chè nguyên liệu với giá trị gia tăng thấp. Cuộc khủng hoảng hiện nay đang buộc ngành phải thay đổi, hướng tới các dòng chè chuyên biệt, sản phẩm đóng gói và xây dựng thêm nhiều thương hiệu quốc tế giống như Dilmah.

Tuy nhiên, thách thức trước mắt vẫn là vấn đề vận chuyển hàng hóa ra nước ngoài khi giá cước vận tải tăng mạnh và nhiều hãng tàu hạn chế nhận hàng.

Trong bối cảnh chưa có dấu hiệu hạ nhiệt của khủng hoảng Iran, ngành chè Sri Lanka – nhà xuất khẩu chè lớn thứ ba thế giới được cho là đang đối mặt với một trong những giai đoạn khó khăn nhất trong nhiều năm qua.