Vì sao nên tra cứu nhãn hiệu trước khi đăng ký?

Trước khi nộp đơn đăng ký nhãn hiệu, việc tra cứu để đánh giá khả năng trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu đã có là một bước chuẩn bị quan trọng. Bỏ qua bước này, doanh nghiệp có thể đối mặt với nguy cơ bị từ chối đơn, mất thời gian và chi phí. Bài viết giới thiệu cách hiểu và thực hiện việc tra cứu nhãn hiệu theo quy định pháp luật hiện hành.

Trong quá trình xây dựng thương hiệu, không ít doanh nghiệp dồn tâm sức thiết kế logo, đặt tên sản phẩm rồi mới nộp đơn đăng ký nhãn hiệu, để rồi nhận quyết định từ chối vì nhãn hiệu bị coi là trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của người khác đã đăng ký trước. Nhiều tình huống như vậy có thể được lường trước nếu doanh nghiệp thực hiện tra cứu nhãn hiệu ngay từ đầu.

Tra cứu nhãn hiệu là gì?

Tra cứu nhãn hiệu là việc rà soát các cơ sở dữ liệu về sở hữu công nghiệp nhằm tìm những nhãn hiệu đã được đăng ký hoặc đã nộp đơn có dấu hiệu giống hoặc gần giống với nhãn hiệu mà doanh nghiệp dự định sử dụng, cho cùng hoặc tương tự loại hàng hóa, dịch vụ. Kết quả tra cứu giúp doanh nghiệp hình dung được khả năng nhãn hiệu của mình được chấp nhận bảo hộ, từ đó cân nhắc điều chỉnh trước khi chính thức nộp đơn.

Theo nguyên tắc của Luật Sở hữu trí tuệ, một dấu hiệu sẽ khó được bảo hộ nếu trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với nhãn hiệu của người khác đã được bảo hộ hoặc có ngày ưu tiên sớm hơn cho hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự. Đây chính là lý do việc tra cứu có ý nghĩa thực tiễn: nó cho phép nhận diện sớm những rào cản này.

Vì sao việc tra cứu quan trọng

Thứ nhất, tra cứu giúp tránh trùng lặp. Việc phát hiện sớm một nhãn hiệu tương tự đang tồn tại giúp doanh nghiệp chủ động thay đổi tên gọi, cách trình bày hoặc mẫu logo, thay vì để cơ quan đăng ký từ chối.

Thứ hai, tra cứu giúp giảm rủi ro bị từ chối đơn. Quy trình xử lý đơn đăng ký nhãn hiệu trải qua nhiều bước và cần thời gian đáng kể. Nếu đơn bị từ chối vì lý do có thể lường trước, doanh nghiệp không chỉ mất khoản phí đã nộp mà còn phải bắt đầu lại từ đầu.

Thứ ba, tra cứu góp phần tiết kiệm chi phí và thời gian. So với việc theo đuổi một đơn có nguy cơ cao bị từ chối, chi phí và công sức bỏ ra cho việc tra cứu ban đầu thường nhỏ hơn nhiều. Ngoài ra, việc chủ động nhận diện rủi ro còn giúp doanh nghiệp tránh những tranh chấp về sau khi đã đưa nhãn hiệu vào sử dụng trên thị trường.

Có thể tra cứu ở đâu

Nguồn dữ liệu chính thức ở Việt Nam là Thư viện số về sở hữu công nghiệp do Cục Sở hữu trí tuệ vận hành, cho phép tra cứu thông tin về nhãn hiệu đã đăng ký và đơn đã công bố tại Việt Nam. Đây là kênh nên được tham khảo đầu tiên vì phản ánh dữ liệu của cơ quan đăng ký trong nước.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể tham khảo cơ sở dữ liệu của Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới, trong đó tập hợp dữ liệu nhãn hiệu từ nhiều quốc gia và hệ thống đăng ký quốc tế. Nguồn này hữu ích khi doanh nghiệp có định hướng xuất khẩu hoặc muốn kiểm tra bối cảnh rộng hơn ngoài phạm vi trong nước.

Các bước tra cứu cơ bản

Một quy trình tra cứu thông thường có thể gồm các bước sau. Trước hết, xác định rõ dấu hiệu cần tra cứu, gồm phần chữ, phần hình hoặc kết hợp cả hai. Tiếp theo, xác định nhóm hàng hóa, dịch vụ mà nhãn hiệu sẽ gắn liền, dựa trên bảng phân loại hàng hóa, dịch vụ đang được áp dụng. Sau đó, nhập thông tin vào cơ sở dữ liệu và tìm theo phần chữ, theo chủ đơn hoặc theo nhóm sản phẩm. Cuối cùng, đối chiếu các kết quả thu được để đánh giá mức độ giống nhau về cách đọc, cách viết, ý nghĩa và hình thức trình bày.

Lưu ý khi đánh giá kết quả

Kết quả tra cứu cần được nhìn nhận thận trọng. Sự tương tự giữa hai nhãn hiệu không chỉ dừng ở việc giống nhau từng chữ cái, mà còn ở cách phát âm, ý nghĩa và ấn tượng tổng thể mà người tiêu dùng cảm nhận. Hai dấu hiệu viết khác nhau nhưng đọc gần giống hoặc gợi cùng một ý nghĩa vẫn có thể bị coi là gây nhầm lẫn.

Ngoài ra, dữ liệu công bố luôn có độ trễ nhất định, nên một số đơn mới nộp có thể chưa xuất hiện trên hệ thống tại thời điểm tra cứu. Vì vậy, kết quả tra cứu mang tính tham khảo và đánh giá khả năng, không phải là kết luận chắc chắn về việc đơn sẽ được chấp nhận hay bị từ chối. Việc thẩm định chính thức thuộc thẩm quyền của cơ quan đăng ký.

Doanh nghiệp cũng nên lưu ý rằng các quy định liên quan đến trình tự, thủ tục và biểu phí được điều chỉnh bởi Luật Sở hữu trí tuệ và các văn bản hướng dẫn như Nghị định 65/2023/NĐ-CP. Do các con số về phí, lệ phí và thời hạn có thể thay đổi, doanh nghiệp nên kiểm chứng tại nguồn chính thức của Cục Sở hữu trí tuệ trước khi ra quyết định.

Với những trường hợp nhãn hiệu phức tạp, có yếu tố hình hoặc dự định đăng ký ở nhiều nhóm sản phẩm, việc tự tra cứu đôi khi chưa đủ để đánh giá đầy đủ rủi ro. Khi cần hỗ trợ chuyên sâu trong việc tra cứu và chuẩn bị hồ sơ, doanh nghiệp có thể tham khảo dịch vụ đăng ký nhãn hiệu của LTV Law hoặc các đơn vị tư vấn sở hữu trí tuệ khác để được phân tích cụ thể theo trường hợp của mình.

Tóm lại, tra cứu nhãn hiệu là bước chuẩn bị đơn giản nhưng có giá trị, giúp doanh nghiệp nhận diện rủi ro từ sớm và xây dựng thương hiệu trên nền tảng vững chắc hơn. Đầu tư một chút thời gian cho khâu này ngay từ đầu thường mang lại lợi ích lớn hơn nhiều so với chi phí phải bỏ ra khi phải xử lý một đơn bị từ chối hoặc một tranh chấp về sau.

Đội ngũ luật sư và chuyên viên tại LTV Law

Bên cạnh nhãn hiệu, nhiều doanh nghiệp còn đăng ký bản quyền cho logo và bộ nhận diện nhằm tạo thêm một lớp bảo vệ pháp lý.

CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ LTV LAW

- Địa chỉ: 73 ngõ 41 phố Vọng, phường Bạch Mai, Hà Nội

- Số điện thoại: 0977 616 391

- Email: advisors@ltvlaw.com

- Website: https://ltvlaw.com

-  Facebook: https://www.facebook.com/ltvlawfirm/