Ngã ba Đồng Lộc đang hồi sinh

16:02, 07/05/2007

Ngày nay khi đến thăm di tích lịch sử Ngã Ba Đồng Lộc, nơi 10 cô gái thanh niên xung phong anh dũng hy sinh, nhiều du khách đặt vấn đề “ Vì sao Ngã Ba Đồng Lộc lại là trọng điểm để giặc Mỹ ném Bom” ác liệt như vậy.

Để trả lời câu hỏi này, chúng tôi đã về Ngã Ba Đồng Lộc. Ngã ba này nằm trên khu đồi thuộc 4 xã là Đồng Lộc, Trung Lộc, Mỹ Lộc và Thượng Lộc (huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh).

Năm 1968, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước diễn ra ác liệt. Các tuyến đường chính vào Nam bị tắc nghẽn hoặc dễ bị lộ, thì đường qua Ngã Ba Đồng Lộc là con đường mòn duy nhất để các đoàn xe vận tải hàng hoá, quân sự đi qua. Do đó địch đã tập trung bắn phá con đường này.

Chỉ tính từ tháng 4 đến tháng 10 năm 1968, chúng đã đánh Ngã Ba Đồng Lộc 1863 lần, ném gần 50.000 quả bom các loại, chưa kể chúng bắn thường xuyên đạn Rốc két và đạn 20mm. Bình quân mỗi tháng chúng đánh 28 ngày, ngày đánh nhiều nhất là 103 lần máy bay oanh tạc trên bầu trời và thả 800 quả bom các loại. Suốt ngày đêm không lúc nào Đồng Lộc ngớt tiếng bom; đất đá bị đào đi xới lại nhiều lần, hố bom chồng chất hố bom.

Cùng một lúc chúng ném bom đào, bom phá, bom bi, bom nổ chậm, bom từ trường... Ban ngày chúng đánh chặn lối ra vào ngã ba, ban đêm chúng thả pháo sáng, ném bom bi, bắn đạn rốc két, đạn 20mm nhằm tiêu diệt các lực lượng của ta. Chúng dã tâm biến Ngã Ba Đồng Lộc thành điểm chết “về thời kỳ đồ đá”, thành một ngã ba không có bóng người, không có xe qua lại. Nhưng thực ra hàng ngày ở Ngã Ba Đồng Lộc, vẫn có đầy đủ lực lượng tham gia bảo vệ, san ủi, thông đường gồm bộ đội địa phương, dân quân tự vệ và Trung đoàn pháo cao xạ 210 (Thái Nguyên), bám trụ kiên cường.

Trong tháng 5, ta đã bắn rơi 24 máy bay Mỹ, phá 1.780 quả bom, tham gia 974.240 ngày công để thông đường. Thường xuyên có 42.600 người tham gia chiến đấu. Đào đắp 95.209 m3 đất đá, sử dụng 45 m3 gỗ và 22448 cọc tre... huy động nhiều xe máy và các phương tiện phá bom nổ chậm, san lấp hố bom, giải phóng mặt đường. Lúc ấy Ngã Ba Đồng Lộc chỉ có mầu đỏ của đất và hố bom chi chít.

Ngày nay được Tổng đội thanh niên xung phong, Đoàn thanh niên cả nước và tỉnh Hà Tĩnh tích cực đầu tư xây dựng khu di tích, nên Ngã Ba Đồng Lộc đang từng ngày hồi sinh.

Đường vào Ngã Ba đã được rộng mở, trải nhựa. Trên đồi cây keo, cây thông, cây bạch đàn xanh tốt, tạo nên khu Đồng Lộc một mầu xanh ngút mắt. Khu nhà tưởng niệm, khu mộ liệt sỹ được xây dựng khang trang, hàng ngày đón hàng trăm đoàn khách tới thăm viếng.

Ngã Ba Đồng Lộc đã để lại trong tâm trí mọi người những tình cảm sâu sắc và ấn tượng không bao giờ phai.