Những ngày này, từng đợt mưa giông kéo về khiến cho những hộ dân nằm trong vùng bán ngập lòng hồ Núi Cốc của huyện Đại Từ (Thái Nguyên) không khỏi lo lắng. Một mùa mưa bão nữa đang đến gần, rồi đây, khi nước hồ Núi Cốc dâng cao, nhà cửa, hoa màu... bị ngập úng, đời sống của người dân sẽ ra sao?
Vậy nhưng đến năm 2001, khi việc thi công tràn xả lũ số 2 hoàn thành, hồ Núi Cốc đã dự trữ nước theo đúng mức thiết kế là cao trình cos 46,2m thì nhiều diện tích lúa, hoa màu, đất thổ cư và nhiều nhà dân đã bị ngập úng. Theo thống kê của các ngành chức năng trong huyện, hiện nay từ cao trình cos 48,25m trở xuống, Đại Từ có 1.952 hộ dân với gần 7.000 nhân khẩu bị ảnh hưởng và nằm trong diện phải thu hồi đất ở và đất sản xuất. Các hộ dân này tập trung ở 5 xã là: Tân Thái, Hùng Sơn, Bình Thuận, Lục Ba, Vạn Thọ. Trong đó có 50ha đất nông nghiệp bị ảnh hưởng; 210 hộ dân bị ngập đất thổ cư và nhà ở.
Khi mùa mưa lũ đến, nhà ở và đất thổ cư của các hộ này thường xuyên nằm trong tình trạng ngập lụt, đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn và luôn bị đe dọa về tính mạng. Thêm vào đó, hằng năm, vào thời điểm từ tháng 10 năm trước đến tháng 2 năm sau, nước hồ được giữ ở cao trình cos 46,2 để lấy nước phục vụ các huyện phía Nam và tỉnh Bắc Giang sản xuất nông nghiệp nên đường giao thông ở một số xóm thường xuyên bị ngập lụt gây khó khăn cho việc đi lại ảnh hưởng rất lớn đến đời sống sinh hoạt của nhân dân trong vùng. Cụ thể là trục đường chính dài 3,5km đi từ đội 9 sang đội 10 và đảo Cò của xã Vạn Thọ; hệ thống đường giao thông liên xóm của 6 xóm ở xã Lục Ba...
Hiện, hầu hết các hộ dân thuộc diện phải thu hồi đất ở và đất sản xuất nằm trong vùng bán ngập lòng hồ Núi Cốc của huyện Đại Từ sống phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp. Do nước hồ thường xuyên ngập đến cao trình cos 46,2m từ 4 đến 6 tháng/năm nên diện tích đất sản xuất bị thu hẹp, đời sống người dân gặp rất nhiều khó khăn.
Đồng chí Ngô Ngọc Sơn, Trưởng Phòng Nông nghiệp và PTNT huyện cho biết: Phần lớn các hộ này vẫn tận dụng cấy lấn hồ khi nước rút trong vụ xuân, một số hộ sinh sống bằng nghề đánh bắt thủy sản trên hồ hoặc chuyển sang trồng chè với diện tích đất ít ỏi còn lại nên nguồn thu nhập rất bấp bênh.
Để khắc phục tình trạng này, huyện cũng đã đề nghị với tỉnh, Trung ương cho lập báo cáo đầu tư Dự án di dân vùng bán ngập lòng hồ Núi Cốc từ cao trình cos 48,25m trở xuống. Tuy nhiên, trước mắt Nhà nước cần có biện pháp di chuyển ngay và sắp xếp ổn định chỗ ở cho 210 hộ dân thường xuyên bị ngập đất thổ cư và nhà ở trước mùa mưa bão năm nay để bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của người dân. Song song với đó là xây dựng kế hoạch đào tạo nghề cho các hộ dân mất hết đất sản xuất để bà con ổn định cuộc sống...
