Từ năm 2003 đến nay đã điều chỉnh mức lương tối thiểu 4 lần nhưng vẫn chưa thể đảm bảo nhu cầu sống tối thiểu của người lao động.
Theo Vụ Tiền lương, tiền công (Bộ LĐTB&XH), mức lương tối thiểu chung còn thấp, chưa đạt mục tiêu đảm bảo nhu cầu sống tối thiểu của người lao động. Mức lương tối thiểu áp dụng đối với khu vực doanh nghiệp chưa được điều chỉnh theo nguyên tắc thị trường, cơ bản vẫn phụ thuộc vào khả năng ngân sách nhà nước, ngoài ra đó là việc phân biệt theo loại hình doanh nghiệp tạo ra sự chênh lệch, không bình đẳng. Hệ thống thang bảng lương của công ty nhà nước chưa trở thành thước đo giá trị để trả lương cho người lao động mà chỉ là cơ sở để hưởng đóng bảo hiểm xã hội.
Đối với doanh nghiệp ngoài nhà nước, mới chỉ có khoảng 30% đăng ký bảng lương theo quy định, nhiều doanh nghiệp đăng ký để đối phó, xây dựng bảng lương không theo quy định, kéo dài số bậc lương (có trường hợp tới hơn 40 bậc lương), khoảng cách bậc lương quá thấp (chỉ cách 2-3%), gây thiệt thòi cho người lao động. Cơ chế phân phối tiền lương của doanh nghiệp nhà nước chưa thực sự theo nguyên tắc thị trường, quan hệ phân phối giữa người có tiền lương cao nhất và thấp nhất chỉ khoảng 5 - 6 lần, trong khi đó trên thị trường chênh lệch hàng chục lần, thậm chí có những ngành dịch vụ, khoảng cách này là 50 - 60 lần.
Vụ Tiền lương, tiền công cho rằng, tình trạng thiếu cơ chế phù hợp để điều tiết các yếu tố lợi thế ngành nghề khi xác định tiền lương dẫn đến nhiều công ty nhà nước lương cao chưa do năng suất lao động và hiệu quả sản xuất, kinh doanh. Tại nhiều doanh nghiệp ngoài nhà nước, vẫn ép mức tiền công của người lao động, nhất là các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động, trình độ kỹ thuật chuyên môn không cao như da giày, dệt may, chế biến... Một số doanh nghiệp còn lợi dụng chia thu nhập của người lao động thành phụ cấp, trợ cấp, tiền thưởng để trốn đóng bảo hiểm xã hội, không bảo đảm quyền lợi của người lao động..., khiến quan hệ chủ thợ, nhất là ở các doanh nghiệp FDI nhiều khi trở nên rất căng thẳng.
