Người chép sử nghiệp dư

Mặc dù sắp bước sang tuổi 70, sức khỏe đã có phần giảm sút nhưng ông Lê Nhâm, Bí thư Chi bộ phố Thống Nhất, thị trấn Chợ Chu (Định Hóa) vẫn miệt mài với những trang viết về lịch sử Đảng bộ địa phương (ảnh). Tính đến nay, ông đã tham gia viết 6 cuốn lịch sử Đảng bộ các xã trên địa bàn huyện Định Hóa.

Ông nguyên là Trưởng ban tuyên huấn của bộ chỉ huy quân sự tỉnh. Nghỉ hưu về địa phương với quân hàm thiếu tá, không dành thời gian để nghỉ ngơi, ông Lê Nhâm tiếp tục tham gia công tác xã hội và giữ nhiều trọng trách ở địa phương. Năm 1995, trên cương vị Bí thư Đảng bộ, kiêm Chủ tịch UBND thị trấn Chợ Chu, ông được giao nhiệm vụ viết cuốn lịch sử Đảng bộ của thị trấn. Đây là cuốn lịch sử Đảng bộ cấp xã đầu tiên của huyện Định Hóa. Cùng với cộng sự là bà Lý Thị Sắn, cán bộ nghiên cứu lịch sử của Ban Tuyên giáo huyện, ông đã cho ra đời cuốn lịch sử Đảng bộ thị trấn sau 5 năm làm việc miệt mài và nghiêm túc.

Ông tâm sự: “tôi đã mất 4 năm để sưu tập tư liệu cho cuốn sách đâu tiên. Đây là công việc đòi hỏi sự tỷ mỷ và nghiêm túc bởi phần lớn tài liệu văn bản đã bị thất lạc, tư liệu khai thác từ các vị lão thành cách mạng thường không đồng nhất về thời gian và chi tiết, do vậy tôi phải đọc thêm rất nhiều tài liệu lịch sử của đất nước và địa phương để đối chiếu và kiểm chứng các chi tiết”. Bên cạnh đó, viết lịch sử Đảng bộ địa phương cần phải lồng ghép những chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước để so sánh, đối chiếu xem Đảng bộ đã làm được những gì. Trong quá trình xây dựng nội dung không chỉ đề cập những mặt tốt, mà còn phải khai thác những khuyết điểm ở từng thời kỳ nhất định để rút kinh nghiệm. Ông kể: Vốn là một nhà thơ, nên việc viết sách theo lối chính luận với ông là một điều mới mẻ. "Những trang đầu tiên tôi viết theo lối văn nghệ nên “rất kêu” nhưng đều bị người thẩm định xóa hết và bắt viết lại từ đầu. Khi ấy, tôi dất tự ái và có phần nhụt chí, nhưng sau khi được cô Lý Thị Sắn hướng dẫn chi tiết, tham khảo thêm các cuốn sách lịch sử chung, nên tôi dần tiếp cận và làm quen với cách viết mới, không bị vấp như trước nữa”.

Với nguyên tắc phản ánh đúng sự thật lịch sử, ông đã từng bị kiện bởi các chi tiết liên quan trong cuốn sách. Điển hình như vụ các gia đình là con cháu của ông Bàng Bính Nam, nguyên là Lý sự trưởng tổ chức phản động Nam dương Hoa kiều hiệp hội (năm 1945) kiện  ông vì cho rằng cuốn sách nói sai sự thật. Với vụ kiện này, ông đã mất hơn 1 năm, cùng với Ban tuyên giáo tỉnh, huyện và Đảng bộ thị trấn giải quyết, đưa ra các bằng chứng lịch sử xác thực thì mọi việc mới êm xuôi. 5 năm để hoàn thành cuốn sách với rất nhiều công sức và tâm huyết nhưng ông không nhận bất kỳ một khoản thù lao nào.

Đã gần sang 70 tuổi, nhưng nhiều năm nay ông Nhâm luôn duy trì cho mình thói quen làm việc từ 4 giờ sáng và 10 trang viết mỗi ngày, để rồi dút ngắn để được 1 đến 2 trang sách. Làm việc liên tục hàng năm trời để cho ra đời một cuốn lịch sử Đảng bộ xã. Theo ông: Mỗi một cuốn sách cần thể hiện được bản sắc và những nét riêng của địa phương ấy. Nếu chỉ viết theo mẫu và dựa trên những tài liệu, báo cáo sẵn có sẽ rất đơn giản nhưng cuốn sách sẽ trở nên đơn điệu và khô cứng. Chính vì vậy, mọi chi tiết về: địa lý, lịch sử, văn hóa, phong tục tập quán... của từng địa phương đều được ông tự mình khảo sát, tìm hiểu thực tế. Định kỳ mỗi tháng, ông dành 1 tuần đến các địa phương để lấy tư liệu. Ông tập làm việc nhiều với những nhân chứng sống, những vị lão thành cách mạng để nghe họ kể, để rồi viết lại ngay những gì đã thu thập được. 15 năm tham gia viết sử, ông đã cho ra đời 6 cuốn sách lịch sử Đảng bộ các xã, thị trấn: Chợ Chu, Trung Hội, Thanh Định, Bảo Cường, Lam Vỹ và Bình Thành. " bác định viết đến bao giờ ?" tôi hỏi. " tôi sẽ viết đến khi nào không còn sức nữa thì thôi". Ông chia sẻ: "tôi viết lịch sử Đảng bộ xã vì sự say mê, cũng là mong muốn đóng góp một phần nhỏ bé của mình cho quê hương".

Không chỉ tham gia viết lịch sử Đảng bộ, ông Nhâm còn là một Bí thư Chi bộ tận tụy, Chi bộ phố Thống Nhất đã duy trì 6 năm liên tục đạt danh hiệu Chi bộ trong sạch vững mạnh. Với vai trò Chi hội trưởng chi hội thơ, Hội văn học nghệ thuật huyện Định Hóa, ông đã xuất bản 3 tập thơ là: Một thời để nhớ, xa và gần, dấu ấn thời gian. Ông Nguyễn Văn Yên, Bí thư Đảng bộ thị trấn Chợ Chu nhận xét: Ông Lê Nhâm là một Bí thư Chi bộ tận tụy, có nhiều đóng góp cho phong trào tập thể. Năm 2008, ông vinh dự được nhận Bằng khen của Tỉnh ủy về thành tích xuất sắc trong nghiên cứu lịch sử địa phương.