Nơi tri ân các Anh hùng liệt sĩ

Hòa vào dòng người dâng hương tưởng nhớ các Anh hùng liệt sĩ huyện Phổ Yên tại Đền thờ liệt sĩ vừa mới xây dựng xong,  chúng tôi thắp nén nhang thơm lên ban thờ, trong lòng trào dâng nhiều cảm xúc.

Người đã ngã xuống, là các mẹ, các chị, các anh không tiếc máu xương để thế hệ cháu con được sống trong hòa bình. Trong các anh, có người thân xác đã được hồi hương, cũng có người còn lưu lạc trên mọi nẻo đường đất nước, nhưng tên các anh đã được ghi danh, dù các anh có nằm lại nơi nào xin hãy về quê mẹ để chúng tôi thắp nén nhang thơm gủi lòng tri ân

Phổ Yên là vùng đất giàu truyền thống yêu nước và cách mạng. Trước cách mạng tháng 8/1945, Phổ Yên đã từng là An toàn khu cách mạng với ATK II thuộc xã Tiên Phong. Nhân dân và LLVT huyện Phổ Yên đã nêu cao truyền thống yêu nước, một lòng, một dạ trung thành phục vụ Đảng, phục vụ cách mạng, bảo vệ an toàn các đồng chí lãnh đạo Đảng hoạt động tại địa phương, góp phần cùng cả nước làm nên cuộc cách mạng tháng Tám 1945 lịch sử, giành lại nền độc lập dân tộc cho Tổ quốc. Phát huy truyền thống vẻ vang đó, trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, quân và dân Phổ Yên đã nỗ lực hết mình chiến đấu và phục vụ chiến đấu, trở thành hậu phương vững chắc chi viện cho tiền tuyến đánh giặc, cùng với cả nước đập tan dã tâm xâm lược của hai đế quốc mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ là thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, bảo vệ vững chắc nền độc lập và thống nhất của nước nhà.

Trong 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Đảng bộ huyện, Lực lượng vũ trang và nhân dân các dân tộc Phổ Yên đã không ngừng phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết quân dân, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ chiến đấu, bảo vệ quê hương, bảo vệ căn cứ địa kháng chiến Việt Bắc. Gần 2.000 thanh niên ưu tú là con em nhân dân các dân tộc huyện Phổ Yên đã lên đường tòng quân giết giặc. Trong số đó, 1.357 chiến sĩ đã ngã xuống vì nền độc lập tự do của Tổ quốc, các anh cũng đã được công nhận là Anh hùng liệt sĩ.

Để tưởng nhớ các anh, huyện Phổ Yên đã xây dựng Đền thờ liệt sĩ tại thị trấn Ba Hàng với tổng kinh phí trên 9 tỷ đồng. Sau hơn 1 năm khởi công xây dựng, công trình đã được hoàn thành với thiết kế 3 tầng mái, mặt bằng có 11 bước cột ngang, 3 bước cột dọc. Bên trong đền có bàn thờ Tổ quốc, bàn thờ Bác Hồ, 20 bia đá khắc tên của 1.357 Anh hùng liệt sĩ và 16 bà mẹ Việt Nam Anh hùng đã mất. Công trình là tình cảm tri ân của lãnh đạo và nhân dân các dân tộc huyện Phổ Yên đối với những người đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Ngoài ý nghĩa để tri ân các mẹ, các anh, công trình còn là niềm động viên an ủi đối với thân nhân của những người được ghi danh tại Đền. Bà Đỗ Thị Gắm, 71 tuổi, ở xóm Trường Thịnh, xã Nam Tiến tâm sự: Tôi là vợ của liệt sĩ Đào Xuân Bắc, tôi đến đây để thắp hương cho chồng và các đồng đội của anh. Chúng tôi sinh vào đúng thời chinh chiến, cưới nhau được tròn 10 năm, có với nhau 3 mặt con năm 1968, anh lên đường nhập ngũ và đóng quân ở chiến trường miền Nam. Biền biệt từ đó anh không về lần nào, một mình tôi tần tảo nuôi con chờ ngày chồng trở về. Thế rồi, ngày ấy không bao giờ đến. Tôi còn nhớ như in ngày 7/2/1971, tôi nhận được giấy báo tử, đất dưới chân tôi như lún xuống, tôi ngã khụy tưởng như không thể gượng dậy nữa. Nhưng nhìn các con, tôi có thêm hy vọng để sống. Đã 43 năm kể từ cái ngày định mệnh đó, đến nay mộ phần của anh vẫn không biết ở nơi nào, chỉ biết rằng lá thư cuối cùng anh viết cho tôi được gửi từ Đồng Xoài (Bình Phước). Âm thầm chịu đựng nỗi đau mất người thân hơn 40 năm. Nay, tên anh đã được khắc trên bia đá tại Đền thờ liệt sĩ huyện, tôi cũng thấy lòng thanh thản bởi sự hy sinh của anh và đồng đội đã được ghi nhận.

Cũng cùng tâm sự với bà Gắm, bà Nguyễn Thị Hận, 77 tuổi, ở thôn Yên Ninh, thị trấn Ba Hàng không ngăn nổi giọt nước mắt xúc động. Đã lâu lắm bà không rơi lệ, kể từ ngày bà nhận được giấy báo tử của chồng, bà đã khóc dòng suốt cả tháng trời. Sau lần đó, bà trở nên trầm lặng, dù có việc gì xảy ra bà cũng không nhỏ lệ. Thế nhưng, sao hôm nay, hai hàng lệ của bà lại cứ tuôn lã chã. Bà nghẹn ngào: Chồng tôi là liệt sĩ Lê Danh Lạp, bà con trong xóm vẫn gọi tôi là bà Lạp. Chung sống với nhau được 6 năm, thì ông ấy đi bộ đội, sau 1 năm nhập ngũ, ông ấy nhận được lệnh vào Nam. Từ đó, ông ấy không về, tôi nhận được báo tử của ông năm 1976, nhưng không biết ông hy sinh ở đâu, vào thời gian nào, đến nay xác ông vẫn nằm ở đâu không biết. Thời lửa đạn, một tấm ảnh cũng không có để thờ, 48 năm nay gia đình tôi vẫn chỉ thờ tấm bằng Tổ quốc ghi công. Nay, tên ông được khắc trên bia đá đặt tại Đền thờ liệt sĩ, cũng coi như đó là hiện thân của ông ở quê hương.

Tâm sự của bà Gắm, bà Hận cũng là suy nghĩ chung của thân nhân những người đã ngã xuống vì Tổ quốc. Đền thờ liệt sĩ huyện được xây dựng là niềm động viên lớn về tinh thần cho những mất mát hy sinh mà họ phải chịu đựng. Công trình Đền thờ càng có ý nghĩa hơn khi được khánh thành đúng vào dịp kỷ niệm 63 năm Ngày Thương binh liệt sĩ (27-7).