Xã hội hoá công tác quản lý, trùng tu di tích

Phú Bình có 69 điểm di tích trong đó có 18 di tích lịch sử, 18 di tích kiến trúc nghệ thuật và 30 điểm tín ngưỡng tôn giáo…Những năm gần đây, việc tuyên truyền, vận động nhân dân trong thực hiện xã hội hoá công tác bảo vệ trùng tu, tôn tạo các di tích, đình, đền, chùa ở Phú Bình được thực hiện khá tốt, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần, sinh hoạt tin ngưỡng của người dân địa phương.

Theo lời giới thiệu của lãnh đạo Phòng Văn hoá - Thông tin huyện, chúng tôi đã đến xóm xây dựng xóm Ngò Thái, xã Tân Đức. Hiện thu nhập của 153 hộ dân ở Ngò Thái đều từ sản xuất nông nghiệp, xóm vẫn còn 10 hộ nghèo nhưng bà con đã đồng thuận đóng góp gần 100 triệu đồng để tu sửa, xây dựng đình Ngò Thái. Ông Nguyễn Khánh Toàn, Trưởng xóm Ngò Thái cho biết: Khi tổ chức họp dân và đưa ra bàn bạc về mức đóng góp xây dựng Đình, chúng tôi đã nhận được sự ủng hộ của 100% hộ dân trong xóm. Mỗi hộ đóng góp 300 nghìn đồng, 1 chiếc xà và 10 công lao động. Các cụ trong Ban nghị sự đình đã tự nguyện đóng góp mỗi cụ một chiếc cột (16 chiếc cột nhỏ, 4 cột cái). Chỉ sau vài tháng thi công, Đình đã được hoàn thành với kiến trúc hình chữ Đinh (3 gian, 2 chái) rất đẹp. Vào ngày 12 tháng 8 (ngày việc làng) và ngày 8 tháng Giêng (ngày lệ làng) âm lịch hàng năm xóm đều tổ chức các trò chơi dân gian, tạo không khi vui vẻ, phấn khởi cho bà con nhân dân. Hội làng có sự tham gia đông đủ của mọi người dân từ người cao tuổi đến các em nhỏ. Ông Toàn cũng không biết Đình đã có từ khi nào, thế hệ con nối tiếp thế hệ cha có trách nhiệm phải trùng tu, bảo vệ và duy trì hoạt động của Đình. Ông Đỗ Văn Thu, một người dân cao tuổi của xóm bảo: Từ nhỏ tôi đã được ông bà kể và đưa ra sân Đình khi có việc làng, lệ làng rồi nên khi xóm huy động đóng góp tiền, ngày công gia đình tôi chấp hành ngay. Đối với người dân nông thôn như chúng tôi, mái đình, giếng nước, cây đa đã rất gắn bó, trở nên gần gũi với đời sống và mỗi khi có dịp ngồi dưới mái đình chúng tôi cảm thấy cuộc sống thật yên ả và không khí rất trong lành. Không chỉ người lớn mà cả trẻ nhỏ trong xóm cũng rất thích chơi ở đây.

Được biết, không chỉ ở Ngò Thái mà ở các xóm khác của xã Tân Đức người dân cũng rất ý thức trong đóng góp, ủng hộ xây dựng, tôn tạo di tích. Hiện nay, xã đã thành lập Ban Quản lý di tích có xây dựng quy chế hoạt động riêng, do đồng chí lãnh đạo UBND xã làm Trưởng ban, Phó Ban quản lý và các thành viên là những trụ trì, nghị sự các chùa, nghè. Chính vì thế công tác quản lý di tích ở địa phương được thực hiện rất tốt. Trên địa bàn xã có di tích lịch sử cấp quốc gia Đình Đông hay còn gọi là đình Phục Hổ hiện nay vẫn còn giữ nguyên được hiện vật có giá trị nghệ thuật cao, đó là: bộ long đạo, kiệu, giá, bộ đồ thờ, hoành, phi, hai sắc phong thời vua Tự Đức, án gian, bộ bát cống… Quần thể di tích Đình Chùa Lềnh, Đình Lũa, Đình Chùa An Mĩ, Chùa Nghè Hản, Đình Phi Long đã được UBND tỉnh công nhận Di tích lịch sử cấp tỉnh. Đây là nơi sinh hoạt tâm linh, tổ chức lễ hội của người dân địa phương. Quần thể Đình được xây dựng từ thời nhà Lê và gắn với truyền thuyết một người mẹ sinh ra 3 người con, khi có giặc ngoại xâm, cả ba người con ra trận và đánh thắng giặc. Riêng bà mẹ được phong là Đức Thánh Mẫu thờ tại Nghè Hản (Nghè Mẫu)…

Theo số liệu điều tra mới nhất của Phòng Văn hoá - Thông tin huyện thì hiện, trên địa bàn huyện có 69 điểm di tích, trong đó 18 điểm di tích lịch sử, 18 điểm di tích kiến trúc nghệ thuật, 30 điểm di tích tín ngưỡng tôn giáo… Trong số điểm di tích trên đã có 6 điểm được xếp hạng cấp quốc gia, trong đó có 1 cụm di tích Kha Sơn gồm 7 điểm: Rừng Giác, Rừng Mấn, Chùa Làng Ca, Đình Kha Sơn hạ, Kha Sơn thượng, Chùa Mai Sơn, nền nhà ông Nhật và 26 điểm di tích được xếp hạng cấp tỉnh, số di tích còn lại đang được người dân địa phương đóng góp xây dựng và tự quản lý. Ông Dương Quang Xuân, Trưởng phòng Văn hoá - Thông tin huyện cho biết: Hiện nay, Phòng đã hoàn tất hồ sơ đang để nghị cấp trên xếp hạng công nhận 10 điểm di tích. Các di tích còn lại hàng năm đều được người dân đóng góp hàng trăm triệu đồng để trùng tu, tôn tạo và trở thành nơi sinh hoạt tín ngưỡng, văn hoá của người dân địa phương. Trên thực tế, chúng tôi cũng chưa thống kê được cụ thể số tiền mà nhân dân đóng góp để trùng tu, bảo vệ di tích trên địa bàn nhưng số tiền đóng góp cũng đến hàng tỷ đồng vì ngoài những di tích được xếp hạng có kinh phí để trùng tu hàng năm thì các di tích khác ở từng khu dân cư đã và đang được bà con có trách nhiệm gìn giữ.

Đối với công tác xã hội hoá trong trùng tu, tôn tạo và bảo vệ di tích, trên phương diện là cơ quan quản lý Nhà nước về văn hoá, chúng tôi thường xuyên tuyên truyền người dân nâng cao nhận thức, đặc biệt vào các dịp lễ hội tổ chức mỗi khi Tết đến Xuân về, tạo nên hoạt động văn hoá tinh thần phong phú cho người dân. Mỗi điểm di tích, nhất là di tích tín ngưỡng, tôn giáo đều có một truyền thuyết riêng, bên cạnh tự do tín ngưỡng của từng vùng miền, dân tộc, đối với mỗi điểm di tích đều có định hướng để người dân sinh hoạt tinh thần, tâm linh theo sở thích của mình nhưng vẫn tuân thủ các quy định của Nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo. Chính vì thế, nhiều năm qua, trên địa bàn chưa xảy ra vi phạm về lĩnh vực này.