Phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc vùng cao

Phổ biến, giáo dục pháp luật cho đồng bào dân tộc vùng cao có vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức pháp luật, phòng ngừa vi phạm và giữ vững an ninh trật tự tại cơ sở. Thời gian qua, Tòa án nhân dân các khu vực trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã triển khai nhiều cách làm thiết thực, phù hợp với đặc thù của từng địa phương, góp phần đưa pháp luật đến gần hơn với người dân.

Tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, nơi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, điều kiện tiếp cận thông tin pháp luật còn hạn chế, trình độ nhận thức không đồng đều. Nhiều vụ việc vi phạm pháp luật phát sinh do thiếu hiểu biết hoặc chịu ảnh hưởng của tập quán, thói quen sinh hoạt lâu đời.

Trước thực tế đó, Tòa án nhân dân khu vực 9 đã chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể để tổ chức tuyên truyền pháp luật theo hướng gần gũi, dễ hiểu. Nội dung tuyên truyền tập trung vào những quy định pháp luật gắn với đời sống hằng ngày của đồng bào như hôn nhân và gia đình, tranh chấp đất đai, vay mượn tài sản, phòng chống tệ nạn xã hội, vi phạm an toàn giao thông.

Cán bộ Tòa án trực tiếp xuống cơ sở, giải thích các quy định pháp luật bằng ngôn ngữ giản dị, hạn chế thuật ngữ chuyên môn, giúp người dân dễ tiếp thu và vận dụng vào cuộc sống.

Một trong những điểm nhấn trong công tác phổ biến pháp luật của Tòa án nhân dân khu vực là tổ chức phiên tòa xét xử lưu động tại các địa phương. Mỗi năm, Tòa án nhân dân các khu vực tỉnh Thái Nguyên tổ chức hàng trăm vụ án xét xử lưu động tại các địa bàn, khu dân cư, trường học.

Thông qua việc trực tiếp theo dõi quá trình xét xử, người dân hiểu rõ hơn hành vi vi phạm pháp luật và hậu quả pháp lý phải gánh chịu. Các vụ án được lựa chọn xét xử lưu động thường là những vụ việc điển hình, phổ biến tại địa phương như cố ý gây thương tích, vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, tàng trữ trái phép chất ma túy…

Trong mỗi phiên tòa, Hội đồng xét xử thường kết hợp tuyên truyền, phân tích các quy định pháp luật liên quan, giúp người dân rút ra bài học thực tế.

Ông Dương Văn Nam, một người dân tham dự phiên tòa xét xử lưu động tại xã Phú Lương, cho biết: Nhờ xem phiên tòa lưu động tại địa phương, tôi đã hiểu rõ hơn pháp luật, từ đó nhắc nhở con cháu chấp hành tốt các quy định của Nhà nước.

Bên cạnh xét xử lưu động, Tòa án nhân dân các khu vực còn đổi mới hình thức tuyên truyền pháp luật theo hướng linh hoạt, phù hợp với phong tục, tập quán của từng địa bàn. Các buổi phổ biến pháp luật được lồng ghép trong sinh hoạt cộng đồng, các hội nghị tuyên truyền chủ trương chính sách pháp luật, các cuộc họp thôn, xóm và lồng ghép trong các tiết học tại trường học.  

Tại một số địa phương, cán bộ Tòa án, các luật sư thuộc Đoàn Luật sư tỉnh Thái Nguyên phối hợp với trưởng xóm, người có uy tín để truyền tải nội dung pháp luật, thậm chí sử dụng tiếng dân tộc trong quá trình tuyên truyền. Cách làm này giúp thông tin pháp luật đến với đồng bào một cách tự nhiên, dễ hiểu, tạo sự đồng thuận trong cộng đồng.

Theo đánh giá của chính quyền cơ sở, nhờ làm tốt công tác phổ biến pháp luật, nhiều mâu thuẫn, tranh chấp trong cộng đồng đã được hạn chế; ý thức chấp hành pháp luật của người dân từng bước được nâng lên; góp phần giữ vững an ninh trật tự tại cơ sở.

Thẩm phán Lương Thị Thu Hòa, Tòa án nhân dân khu vực 6, cho biết: Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật của Tòa án nhân dân khu vực không chỉ giúp đồng bào dân tộc thiểu số hiểu và chấp hành pháp luật, mà còn góp phần phòng ngừa vi phạm, giữ vững an ninh trật tự tại địa phương.

Nhiều địa bàn có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống đã ghi nhận số vụ việc vi phạm pháp luật giảm so với trước. Ông Nguyễn Tất Thắng, Phó Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 5, khẳng định: Phổ biến pháp luật cho đồng bào dân tộc vùng cao là nhiệm vụ lâu dài, cần sự kiên trì và trách nhiệm. Đây cũng là cách để Tòa án thực hiện tốt chức năng phục vụ nhân dân.

Để nâng cao ý thức pháp luật cho đồng bào dân tộc vùng cao, tới đây Tòa án nhân dân các khu vực sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác phổ biến, giáo dục pháp luật với nhiều hình thức phù hợp hơn, gắn công tác xét xử với tuyên truyền pháp luật tại cơ sở.

Việc nhân rộng các mô hình hiệu quả được xác định là giải pháp quan trọng nhằm đưa pháp luật thực sự đi vào đời sống, góp phần xây dựng ý thức thượng tôn pháp luật và củng cố niềm tin của nhân dân đối với hoạt động tư pháp.