Trung Quốc phóng tên lửa đưa các vệ tinh tích hợp AI tiên tiến vào vũ trụ

Trung Quốc vừa phóng thành công tên lửa đẩy Lực Mũi Tiên-1 Y15 (Lijian-1 Y15) từ Khu thử nghiệm đổi mới sáng tạo vũ trụ thương mại Đông Phong, đưa 5 vệ tinh vào không gian. Đáng chú ý, hai trong số đó được trang bị các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) lớn tiên tiến, đánh dấu bước tiến mở đường cho việc đưa ứng dụng AI từ mặt đất lên quỹ đạo.

Trong đợt phóng này, vệ tinh Cực Thiên Tinh A-04 (Jitian Star A-04) được trang bị các mô hình AI trí tuệ thể hiện do Phòng thí nghiệm Chiết Giang (có trụ sở tại Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang) nghiên cứu và phát triển.

Công nghệ mới cho phép vệ tinh tự quản lý vận hành thông qua việc tự chủ hoàn thành nhiều nhiệm vụ ngay trên quỹ đạo, từ theo dõi trạng thái hoạt động đến lập kế hoạch và thực thi các sứ mệnh không gian cho một vệ tinh đơn lẻ hoặc cả một chòm vệ tinh.

Song song với đó, vệ tinh Tây Quang-2 03 (Xiguang-2 03) mang theo 3 mô hình AI khí tượng, giúp nâng cao đáng kể hiệu suất và độ chính xác trong việc dự báo các hiện tượng thời tiết cực đoan xuất hiện đột ngột như mưa lớn cục bộ hay gió giật mạnh.

Thông thường, các vệ tinh khí tượng truyền thống mất tới 90 phút để truyền dữ liệu thời tiết thu thập được về các trạm mặt đất, sau đó đội ngũ kỹ thuật còn phải tốn thêm thời gian xử lý và hiệu chỉnh dữ liệu trước khi phát hành bản tin dự báo. Tốc độ cập nhật chậm này dù đáp ứng tốt các dịch vụ thời tiết thông thường nhưng lại chưa thể đáp ứng nhu cầu phát tin cảnh báo tức thì cho các thiên tai bất ngờ.

Cả hai vệ tinh trên đều nằm trong dự án "Chòm sao Tính toán Tam Thể" do Phòng thí nghiệm Chiết Giang khởi xướng, hướng tới mục tiêu đưa AI vào không gian để xử lý dữ liệu trực tiếp trên quỹ đạo.

Trước đó, đợt 12 vệ tinh tính toán đầu tiên của dự án đã đi vào quỹ đạo thành công vào ngày 14/5/2025, và theo kế hoạch, chòm sao này sẽ đạt quy mô 100 vệ tinh vào năm 2027.