Tìm thị trường mới thay thế Mỹ: Hành trình gian nan của pho mai Gruyere Thụy Sĩ

Đứng trước áp lực từ mức thuế quan mới do phía Mỹ áp đặt khiến sức mua sụt giảm mạnh, các nhà sản xuất pho mai Gruyere truyền thống của Thụy Sĩ đang phải ngậm ngùi cắt giảm sản lượng và chật vật tìm kiếm thị trường thay thế nhằm bảo vệ giá trị thương hiệu.

Thị trường Mỹ từ lâu đã đóng vai trò vô cùng quan trọng khi chiếm tới khoảng 13% tổng doanh số bán ra của pho mai Gruyere - dòng phô mai nổi tiếng với hương vị đậm đà đặc trưng hơn hẳn loại phô mai Emmental nhiều lỗ hổng cùng quê hương.

Tuy nhiên, việc chính quyền Mỹ áp mức thuế quan 10% vào năm ngoái và tiếp tục tăng lên 12,5% trong năm nay đã khiến nhu cầu tiêu thụ tại quốc gia này lao dốc. Để tránh tình trạng dư thừa và bảo vệ giá bán trên thị trường, Hiệp hội Thương mại Pho mai Gruyere đã buộc phải đưa ra quyết định cắt giảm 5% sản lượng toàn ngành.

Tại hầm ủ phô mai ở Yverdon-les-Bains, nơi hàng ngàn bánh pho mai Gruyere vàng ươm xếp chồng lên tận trần nhà, ông Anthony Margot - một chuyên gia ủ và phân phối phô mai lâu năm - không giấu nổi sự trầm ngâm. Ông chia sẻ: “Lại thêm một tin buồn nữa. Nhưng tôi vẫn thường nói, chúng tôi có một sản phẩm chất lượng và sẽ tiếp tục làm việc chăm chỉ để tạo ra những sản phẩm tốt nhất. Chúng tôi không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải đối mặt và vượt qua nó”.

Ông Margot cho biết thêm, không khí chùng xuống từ kỳ nghỉ quốc khánh năm ngoái kéo dài hệ lụy trực tiếp sang năm 2026. Do lượng pho mai Gruyere bán ra tại Mỹ sụt giảm, ngành sản xuất buộc phải siết chặt quy mô. Việc cắt giảm 5% sản lượng đồng nghĩa với việc doanh thu của người nuôi bò sữa, thợ làm phô mai và các nhà ủ phô mai sẽ sụt giảm ít nhất 5%. Tính theo khối lượng, thị trường bị hụt mất khoảng 1.000 đến 1.500 tấn sản phẩm - tương ứng với khoản doanh số hoàn toàn bị xóa sổ trong năm nay.

Tác động tiêu cực này lan rộng đến tận những đồng cỏ cao nguyên ở Moleson-sur-Gruyères, nơi anh Alexandre Murith cùng vợ và bốn con dành trọn mùa hè để chăm sóc đàn bò sữa, nguồn nguyên liệu cốt lõi tạo nên hương vị pho mai Gruyere trứ danh.

Vừa làm việc, anh Murith vừa bộc bạch: “Năm ngoái chúng tôi đã phải đối mặt với nhiều hạn chế đối với pho mai Gruyere. Thuế quan chắc chắn không giúp ích gì, dù bên cạnh đó cũng có những yếu tố khác, chẳng hạn như sản lượng của chúng tôi năm qua vốn đã thấp hơn so với một năm bình thường”.

Mặc dù việc cắt giảm chỉ tiêu sản lượng giáng một đòn mạnh vào thu nhập của nông dân, các nhà sản xuất vùng thấp (nơi cung cấp dòng pho mai Gruyere xuất khẩu chủ lực) vẫn phải duy trì mức giảm 5% này sang năm thứ hai liên tiếp.

Về giải pháp dài hạn, cắt giảm sản lượng chỉ là phương án tình thế. Ông Anthony Margot nhấn mạnh rằng Hiệp hội đang nỗ lực tìm kiếm các thị trường mới trên toàn cầu mỗi ngày. Tuy nhiên, Mỹ là một thị trường khổng lồ với sức mua rất cao nên không thể tìm ra phương án thay thế trong một sớm một chiều. Trong khi việc khai phá các thị trường mới đòi hỏi nhiều thời gian và tiền bạc, những người thợ làm phô mai Thụy Sĩ hiện chỉ biết thu hẹp sản lượng để thích ứng với cầu, kiên trì bám trụ và hy vọng vào chất lượng sản phẩm sẽ giúp họ vượt qua giai đoạn khó khăn này.