Đầm lầy Al-Heswa: Từ biểu tượng bảo tồn đến vùng đất bị đe dọa

Từng là biểu tượng cho nỗ lực bảo tồn thiên nhiên tại Yemen, khu đầm lầy Al-Heswa ở thành phố Aden nay đang dần đánh mất vẻ nguyên sơ. Sức ép từ đô thị hóa, nhiều năm xung đột và sự suy giảm công tác bảo tồn đang đẩy một trong những vùng đất ngập nước quan trọng nhất của quốc gia này vào tình trạng báo động.

Al-Heswa là khu đất ngập nước đầu tiên tại Yemen và khu vực sử dụng nguồn nước thải đã qua xử lý để tái tạo hệ sinh thái.

Được phục hồi trên nền một bãi rác cũ nhờ sáng kiến của cộng đồng địa phương, Al-Heswa là khu đất ngập nước đầu tiên tại Yemen và khu vực sử dụng nguồn nước thải đã qua xử lý để tái tạo hệ sinh thái.

Theo Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), đây từng được xem là một mô hình bảo tồn tiêu biểu của Yemen. Đến nay, Al-Heswa vẫn là nơi sinh sống và dừng chân của hơn 100 loài chim di cư, trong đó có hồng hạc, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì đa dạng sinh học của khu vực.

Al-Heswa là nơi sinh sống và dừng chân của hơn 100 loài chim di cư, trong đó có hồng hạc.

Nhà nghiên cứu môi trường Jamal Bawazeer cho biết: "Khu bảo tồn Al-Heswa là một trong những vùng đất ngập nước quan trọng nhất tại Aden. Đây là nơi kiếm ăn và nghỉ chân của nhiều loài chim nước, đặc biệt là các loài chim di cư trong cả mùa đông và mùa hè",

Tuy nhiên, những giá trị ấy đang dần bị bào mòn. Hơn một thập kỷ bất ổn chính trị cùng hệ lụy từ các cuộc xung đột đã làm suy yếu vai trò của các cơ quan quản lý môi trường, khiến không chỉ Al-Heswa mà nhiều khu bảo tồn đất ngập nước khác tại Aden cũng rơi vào tình trạng xuống cấp.

Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, dân số gia tăng và hoạt động chăn thả gia súc trong khu vực cũng làm gia tăng sức ép lên hệ sinh thái vốn đã mong manh.

Nhà hoạt động môi trường Tariq Abdul-Rahman cho biết: "Sự gia tăng dân số khiến khu bảo tồn chịu nhiều sức ép. Chúng tôi từng hy vọng chính quyền sẽ cải tạo và đưa Al-Heswa trở lại như trước đây, nhưng cùng với quá trình đô thị hóa và tình trạng quá tải dân số ở Aden, nơi này ngày càng bị bỏ quên. Chúng tôi mong khu bảo tồn sẽ được khôi phục để trở thành điểm đến của các gia đình, đồng thời là nơi chim muông và động vật hoang dã có thể quay trở lại".

Dẫu đối mặt với nhiều thách thức, Al-Heswa vẫn đang đứng trước cơ hội được hồi sinh khi một dự án bảo tồn quy mô lớn với nguồn tài trợ quốc tế dự kiến sẽ sớm được triển khai.

Al-Heswa đứng trước cơ hội được phục hồi nhờ nguồn tài trợ quốc tế.

Nhà nghiên cứu môi trường Jamal Bawazeer chia sẻ: "Hiện có một dự án lớn với nguồn tài trợ quốc tế nhằm phục hồi các khu bảo tồn, đặc biệt là Al-Heswa. Dự án dự kiến sẽ sớm được triển khai, tập trung cải tạo, phục hồi và đưa khu bảo tồn trở lại với giá trị vốn có".

Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Yemen, dự án do chính phủ phối hợp với Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) tài trợ sẽ tập trung phục hồi hệ sinh thái Al-Heswa, nâng cao đa dạng sinh học, cải thiện hệ thống xử lý nước thải, phát triển du lịch sinh thái và giáo dục môi trường, đồng thời tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương.