Phân cấp quản lý quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe

Từ ngày 1/7/2026, thẩm quyền cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe sẽ được chuyển từ Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) về Chủ tịch UBND cấp tỉnh. Đây là bước đi trong lộ trình phân cấp, phân quyền, hướng tới đổi mới phương thức quản lý thị trường thực phẩm bảo vệ sức khỏe.

Trong nhiều năm, việc tập trung toàn bộ hồ sơ quảng cáo về một đầu mối ở Trung ương đã tạo áp lực lớn lên hệ thống quản lý. Doanh nghiệp ở các địa phương muốn xin xác nhận nội dung quảng cáo đều phải gửi về Cục An toàn thực phẩm, vừa kéo dài thời gian xử lý, vừa phát sinh chi phí, đồng thời dễ dẫn đến tình trạng quá tải hồ sơ.

Khi thẩm quyền được chuyển về Chủ tịch UBND cấp tỉnh, quy trình được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể. Các Sở Y tế là cơ quan trực tiếp quản lý địa bàn, nắm rõ hoạt động của doanh nghiệp, từ đó có điều kiện thẩm định sát thực tế hơn, phản ứng nhanh hơn với biến động thị trường.

Quan trọng hơn, cơ chế mới cũng gắn trách nhiệm của chính quyền địa phương với công tác kiểm soát chất lượng và nội dung quảng cáo liên quan trực tiếp đến sức khỏe người dân.

Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra không ít băn khoăn. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe là nhóm hàng hóa đặc thù, việc thẩm định nội dung quảng cáo đòi hỏi kiến thức chuyên sâu về y dược, dinh dưỡng và dược lý. Câu hỏi đặt ra là đội ngũ chuyên môn tại các Sở Y tế liệu có đủ năng lực để đánh giá hết những thành phần mới, công dụng phức tạp và các hình thức quảng cáo ngày càng tinh vi hay không.

Đáng chú ý, hoạt động quảng cáo sai lệch hiện không chỉ diễn ra qua kênh truyền thống mà còn lan rộng trên mạng xã hội như: Facebook, TikTok, YouTube…, thông qua livestream và các thuật toán phân phối nội dung.

Trong bối cảnh đó, hệ thống quản lý cấp tỉnh vốn quen với ranh giới hành chính sẽ ứng phó thế nào với những “ma trận” quảng cáo xuyên không gian số. Nếu thiếu cơ chế phối hợp liên ngành và chế tài đồng bộ, nguy cơ xuất hiện tình trạng nơi siết chặt, nơi buông lỏng là điều khó tránh khỏi, tạo ra kẽ hở cho hành vi trục lợi.

Phân cấp quản lý quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe về địa phương là hướng đi phù hợp với yêu cầu cải cách hành chính và tinh gọn bộ máy. Tuy vậy, phân quyền không đồng nghĩa với buông lỏng giám sát.

Bộ Y tế cần chuyển mạnh sang vai trò xây dựng chuẩn chung, hậu kiểm và giám sát thống nhất. Đồng thời cần ban hành bộ tiêu chí thẩm định rõ ràng, thống nhất và đẩy mạnh số hóa quy trình cấp phép để bảo đảm triển khai đồng bộ giữa các địa phương.

Cùng với đó là cần tổ chức các chương trình tập huấn chuyên sâu nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ thực thi ở cơ sở. Về phía địa phương, cần chủ động thiết lập cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa Sở Y tế, cơ quan truyền thông và lực lượng Quản lý thị trường, tạo thành một hệ thống giám sát liên thông, đủ sức kiểm soát hoạt động quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe trong bối cảnh mới.