'Mùa hè xanh' đến bản làng

Tháng Bảy, khi sinh viên bước vào kỳ nghỉ hè, cũng là thời điểm nhiều bản làng vùng cao đón những vị khách quen trong màu áo xanh tình nguyện. Qua nhiều năm, những chuyến đi ấy đã trở thành một phần của mùa hè nơi miền núi, góp thêm sức trẻ cho những vùng đất còn nhiều khó khăn và để lại những mối gắn bó vượt ra ngoài thời gian của một chiến dịch.

Năm giờ ba mươi phút sáng, gần 40 sinh viên với lỉnh kỉnh đồ dùng, có người xách theo nồi niêu, túi gạo di chuyển từ nơi ở đến xóm Khên Lền, thôn Tân Tiến, xã Cao Minh, Thái Nguyên. Chặng đường từ nơi ở đến xóm Khên Lền dài hơn chục cây số, khi các bạn đi được nửa chặng đường thì bà con mới đi xe máy xuống đón.

Đó là hình ảnh quen thuộc trong những ngày Đoàn tình nguyện "Mùa hè xanh" của Trường Đại học Thủy Lợi có mặt tại xã Cao Minh, từ ngày 10 đến 20-7.

Chuyến đi ấy thực ra đã bắt đầu từ tháng Ba. Khi đó Đoàn trường nhiều lần làm việc với Đoàn xã Cao Minh, khảo sát từng tuyến đường, từng xóm chưa có điện, tính toán số cột đèn, vị trí lắp đặt... Đến ngày lên đường, gần như mọi phần việc đều đã được chuẩn bị sẵn sàng.

Công trình lớn nhất năm nay là lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng bằng năng lượng mặt trời do Quỹ Vì tương lai xanh - Tập đoàn Vingroup đồng hành tài trợ. 50 cột đèn được dựng dọc 1,5km đường liên xóm, 130 bóng đèn năng lượng đã được lắp trong 65 ngôi nhà ở  xóm Ta Đào, Bó Khiếu (thôn Pù Lườn) và xóm Khên Lền (thôn Tân Tiến). Cùng với đó là những buổi sinh hoạt hè buổi tối, những phần quà dành cho gia đình chính sách, người có công và học sinh có hoàn cảnh khó khăn.

10 ngày ăn, ở cùng cơ sở, là khoảng thời gian các bạn thanh niên tình nguyện lưu lại những dấu ấn đẹp với bà con xã Cao Minh. Để hoàn thành công trình, các thanh niên liên tục làm việc dưới nắng hè, cặm cụi dựng từng cột đèn.

Có hôm, vì đường xa, cả đoàn mang theo gạo, thức ăn để nấu nhờ trong nhà dân. Bữa cơm có khi đơn sơ với rau xanh, trứng rán nhưng tiếng cười luôn đầy ắp trong gian bếp củi.

Anh Bùi Anh Tú, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Trường Đại học Thủy Lợi, chia sẻ: Điều đọng lại nhiều nhất sau chuyến đi là những con đường đã sáng hơn, là tấm lòng của bà con. Người dân xã Cao Minh luôn có mặt khi đoàn cần. Từ việc vận chuyển vật liệu, chỉ đường, đến nhường nhà để nấu cơm, nghỉ trưa... ai cũng coi các bạn sinh viên như người trong bản.

Sau khi công trình hoàn thành, giữa đêm tối, ánh sáng từ những bóng đèn năng lượng mặt trời lần lượt bật lên dọc con đường nhỏ uốn quanh sườn núi. Mấy cụ già chống gậy bước ra hiên ngắm mãi. Trong nhà, các đèn năng lượng mặt trời cũng đã sáng, niềm vui lớn đến với những xóm nhỏ nhiều năm chưa có điện lưới.

Nối dài những mùa tình nguyện

Chiều muộn ở xã Hiệp Lực, nắng đã lùi xuống sau dãy núi. Sân Trường PTDT Bán trú THCS Lãng Ngâm, nơi 35 sinh viên Trường Đại học Khoa học Thái Nguyên ăn ở, sinh hoạt suốt mấy ngày tình nguyện, vẫn còn rộn tiếng cười. Mấy chiếc ba lô đã buộc gọn đặt sát tường, sáng mai đoàn trở về nhưng chẳng ai vội thu dọn.

Ngoài sân, các bạn trẻ đang ôn lại những tiết mục văn nghệ, chuẩn bị cho chương trình chia tay tối, hình như ai cũng có nhiều tiếc nuối. “Mùa hè xanh” mang tên Đại học Khoa học đã dừng chân tại xã Hiệp Lực từ ngày 24 đến  28-7.

Thời gian không dài nhưng đủ để những sinh viên vốn quen giảng đường thành phố biết con đường nào dẫn xuống suối, biết buổi chợ phiên bán rau rừng ở góc nào, biết bếp củi muốn đỏ lửa phải nhóm từ phía dưới.

Ban ngày, cả đoàn chia nhau dựng cột, kéo dây, hoàn thành công trình đèn chiếu sáng dài gần 3km. Có hôm lại theo bà con xuống nương bẻ ngô, thu hoạch rau màu, trồng ngô đón mùa vụ mới. Đến tối, sân trường sáng đèn, nững buổi sinh hoạt hè nối nhau diễn ra với trò chơi, tiếng hát và những câu chuyện về kỹ năng phòng, chống đuối nước, an toàn giao thông. Bọn trẻ ngồi kín cả khoảng sân, mắt sáng lên mỗi khi các anh, chị hướng dẫn trò chơi mới.

Với sinh viên, ngoài niềm vui về những phần việc hoàn thành, thì những điều nhỏ bé, giản dị lại được các bạn trẻ nhắc nhiều nhất. Đó là những bó rau xanh, quả bí và hồng xiêm chín cây được bà con trao tặng. Rồi từng câu chuyện, lời hướng dẫn chân thành của người vùng cao về cách làm nông, cách sẻ chia.

Anh Dương Văn Tiệp, Bí thư Đoàn Thanh niên Trường Đại học Khoa học, cho biết: Phần lớn sinh viên tham gia năm nay đều học năm thứ nhất, năm thứ hai. Nhiều em lần đầu sống ở xã vùng cao, không điều hòa, không quán xá, cũng chẳng có những tiện nghi quen thuộc. Nhưng chỉ sau ít hôm, các em đã đi chợ cùng bà con, nấu cơm cho cả đội bằng sản vật người dân mang đến.

Còn với sinh viên Vương Lệ Thanh, K21 Khoa Ngôn ngữ và Văn hóa Trung Quốc, đây là năm thứ ba tham gia Mùa hè xanh. Thanh cười vui: Mỗi chuyến đi đều để lại một ký ức riêng. Như ở Hiệp Lực, lần đầu tiên em được theo người dân lên nương bẻ ngô, trồng ngô. Đứng giữa nắng mới hiểu, để có một gùi ngô mang về, người dân phải đổi bằng biết bao công sức.

Ba mùa tình nguyện cũng khiến cô sinh viên từng rụt rè ngày nào thay đổi. Từ chỗ chỉ biết làm theo, giờ Thanh đã có thể đứng ra điều hành cả đội, kết nối mọi người trong từng phần việc.

Mùa hè năm nay, khoảng 1.200 sinh viên tình nguyện của Đại học Thái Nguyên và các trường đại học, cao đẳng trong khu vực đã tỏa về nhiều địa phương trong tỉnh. Mỗi đội hình một phần việc, nơi dựng đèn đường, nơi dạy học, nơi chuyển giao kỹ thuật, nơi mở lớp "Gia sư áo xanh".

Những công trình đang dần hiện hữu, ở nhiều bản làng, bà con vẫn sẽ nhớ màu áo xanh đã từng cùng đi nương, nhóm bếp, dựng cột đèn. Có lẽ đó mới là điều khiến "Mùa hè xanh" năm này qua năm khác vẫn được người dân chờ đợi.